Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Бертин (Bertinus; 615 709 ж.ж.), сондай-ақ Ұлы Бертин деп те аталады, ол кейіннен өзінің есімімен Сент-Омердегі монастырдың франк абысы болды. Оны католик және православие шіркеулері қасиетті ретінде құрметтейді. Бертиннің білімділігі мен қасиеттілігі соншалықты танымал болды, қысқа уақыт ішінде 150-ден астам монах оның билігі астында өмір сүрді. Олардың арасында Бреттаннан Бертин қауымына қосылып, олардың сенімін өзгертуге көмектесу үшін келген Сент-Виннок пен оның үш серігі де болды. Морини аймағының барлық бөлігі дерлік христиан дініне айналды.
Bertin (Bertinus; 615 – c. 709 AD), also known as Saint Bertin the Great, was the Frankish abbot of a monastery in Saint Omer later named the Abbey of Saint Bertin after him. He is venerated as a saint by the Catholic and Orthodox Churches. The fame of Bertin's learning and sanctity was so great that in a short time more than 150 monks lived under his rule. Among them were St. Winnoc and his three companions who had come from Brittany to join Bertin's community and assist in the conversions. Nearly the whole Morini region was Christianized.
Өмір
Бертин Констанца маңында, содан кейін франк герцогтігінде Аламанияда дүниеге келді. Ол жас кезінде Люксель абатханасына оқуға түседі. 638 жылы ол екі ағайындысымен, Муммолин мен Эбертраммен бірге Францияның солтүстік бөлігіне барып, досы және туысы епископ Омерге моринділерді евангелизациялауда көмектесу үшін жолға шықты. Бұл жер қазір Па-де-Кала департаментіне қарасты, ол кезде кең саздықтар, мұнда-мына жерде дөңгелектер мен теңіз балдырмалары мен бұталармен өскен. Бертин мен оның серіктері осы төбелердің бірінде кішкентай үй салып, күн сайын жергілікті тұрғындарға, олардың көбі әлі де жалған тәңірлерге табынатын халықтарға, мәсіхшілікті уағыздауға баратын. Бірте-бірте кейбір пагандықтар миссионерлердің кішкентай тобына қосылды, сондықтан үлкен монастырь салу керек болды. Омерге Ситиу деп аталатын жерді Адроуальд есімді абыройлы адам сыйлаған. Омер бұл трактатты миссионерлерге тапсырды, олар жаңа Санкт-Петер аббатханасы үшін оған қолайлы орын таңдады. Қосымша ауылдарды граф Вальдеберт берді, кейіннен Бертиннің Ситиу монастырында монах болып, ақырында Люксойдің абысы болып, канонизацияланды, ол өзінің ұлын Bertin-ге шомылдыру рәсімінен өткізді, одан бала өзінің атын және білімін алды. Қоғам өте тез өсті, сондықтан қысқа уақыт ішінде бұл монастырь да тым кішкентай болды және енді бірі Санкт-Омер қаласының тұрған жерінде тұрды. Бертиннің білімділігі мен қасиеттілігі соншалықты танымал болды, қысқа уақыт ішінде 150-ден астам монах оның билігі астында өмір сүрді, олардың арасында Бреттаннан Бертиннің қауымына қосылу және басқа ұлттарды дінге айналдыруға көмектесу үшін келген әулие Виннок пен оның үш серігі болды. Бүкіл аймақ христиан дініне айналып, батпақты жерлер құнарлы далаға айналғанда, Бертин өзінің өлімі жақын екенін білгендіктен, Ригобертті өзінің мұрагері етіп тағайындады, ал өзі қалған өмірін бақытты өлімге дайындауға арнады. Бертин қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай-ақ қасиетті ретінде қастерлене бастады. Оның мерекесі 5 қыркүйекте атап өтіледі. 659 жылы қайтыс болған Елигийдің орнын басып Нойон епископы болғанға дейін, Мюммолин екі монастырьдың да абысы болған. Вальдеберттің баласы Бертинді негізін қалаушы Бертин асырап алған, содан кейін үшінші абат болды. Кейінгі уақытта аббатхана қасиеттілік пен білімнің орталығы ретінде танымал болды. 11 ғасырда монастырьдің аты Сент-Бертинге ауыстырылды. Бертинианидің жылнамалары (830-882; Мон. Өкпе. Тарих. Сценарий. I, 419515) Батыс франк патшалығының қазіргі тарихы үшін маңызды. Қазір қираған аббат шіркеуі 14 ғасырдағы ең әдемі готика ғимараттарының бірі болды. Кейінгі уақытта оның кітапханасы, архивтері мен өнер қазыналары Франция ішінде де, шетелде де танымал болды. 1791 жылы монахтар француз революциялық армиясының басып алушы күштерімен қуып шығарылды, ал 1799 жылы аббатхана мен оның шіркеуі аукционға сатылды. Оның бейнесі қайық, өйткені оның туған қаласы Ситиуге Бертиннің кезінде тек су арқылы ғана жетуге болатын. 5 қыркүйекте мереке күні атап өтіледі, ал оның табыны Норман шапқыншылығымен Англияға әкелінді.
Bertin was born near Constance, then in the Frankish Duchy of Alamannia. At an early age, he entered the Abbey of Luxeuil, where, under the austere rule of its abbot, Columbanus, he prepared himself for a future missionary career. About the year 638 he set out, in company with two confrères, Mummolin and Ebertram, for the extreme northern part of France in order to assist his friend and kinsman, Bishop Omer, in the evangelization of the Morini. This country, now in the Department of Pas de Calais, was then one vast marsh, studded here and there with hillocks and overgrown with seaweed and bulrushes. On one of these hillocks, Bertin and his companions built a small house and they went out daily to preach the Christian faith to the natives, most of whom were still pagans. Gradually some converted pagans joined the little band of missionaries and a larger monastery had to be built. A tract of land called Sithiu had been donated to Omer by a converted nobleman named Adrowald. Omer now turned this whole tract over to the missionaries, who selected a suitable place on it for their new Abbey of St. Peter. Additional villages were granted by Count Waldebert, later a monk at Bertin's monastery of Sythiu and eventually Abbot of Luxueil and canonized, who gave his son at the baptismal font to Bertin, from whom the boy received his name and his education. The community grew so rapidly that in a short time this monastery also became too small and another was built where the city of St. Omer now stands. The fame of Bertin's learning and sanctity was so great that in a short time more than 150 monks lived under his rule, among them St. Winnoc and his three companions who had come from Brittany to join Bertin's community and assist in the conversion of the heathen. When nearly the whole region was Christianized, and the marshy land transformed into a fertile plain, Bertin, knowing that his death was not far off, appointed Rigobert as his successor, while he himself spent the remainder of his life preparing for a happy death. Bertin began to be venerated as a saint soon after his death. His feast day is celebrated on 5 September. Mummolin, perhaps because he was the oldest of the missionaries, was abbot of the two monasteries until he succeeded the deceased Eligius as Bishop of Noyon, about the year 659. Waldebert's son Bertin, adopted by Bertin the founder, then became the third abbot. In later times the abbey became famous as a centre of sanctity and learning. About the 11th century, the name of the abbey was changed that of Saint Bertin. The Annales Bertiniani (830–882; Mon. Germ. Hist. Script. I, 419–515) are important for the contemporary history of the West Frankish Kingdom. The abbey church, now in ruins, was one of the finest 14th century Gothic edifices. In later times, its library, archives, and art treasures were renowned both in and out of France. The monks were expelled in 1791 by the invading forces of the French Revolutionary Army and in 1799 the abbey and its church were sold at auction. His iconography is a boat as his home town, Sithiu was only accessible by water in Bertins time. A feast day is celebrated on 5 September, and his cult was taken to England with the Norman Invasion.