Кіріспе
1959 жылғы Үндістан соты ісінің бастығы К. М. Нанавати Махараштра штатына қарсы 1959 жылғы Үндістан соты ісі болды. Онда Кавас Манекша Нанавати, әскери-теңіз командирі, әйеліне ғашығы Прем Ахужаны өлтіргені үшін сотталды. 302-бап бойынша айыпталған командир Нанаватиді тұңғыш рет қазылар алқасы кінәсіз деп таныған болатын, бірақ Бомбей жоғары соты үкімді жоққа шығарды және істі қайтадан сотқа берді. Бұл іс көбінесе Үндістандағы соңғы сот деп қате есептеледі, бірақ кейіннен бірнеше сот болды, кейбіреулері 1960-шы жылдары қазылар алқасын қолданды. Нанаватиді ақыры Махараштаның жаңадан тағайындалған губернаторы және премьер-министр Жавахарлал Нерудің әпкесі Виджаялакшми Пандит кешірді. Бұл оқиға бұқаралық ақпарат құралдарында бұрын-соңды болмаған деңгейде жарияланып, 1963 жылы жарық көрген "Ех Растей Хайн Пяр Ке" фильмі, 1973 жылы жарық көрген "Ашанак" фильмі, 2016 жылы жарық көрген "Рустом" фильмі және 2019 жылы жарық көрген "The Verdict" веб-сериалы сияқты бірнеше кітаптар мен фильмдерге ықпал етті.
Commander K. M. Nanavati vs. State of Maharashtra was a 1959 Indian court case where Kawas Manekshaw Nanavati, a Naval Commander, was tried for the murder of Prem Ahuja, his wife's lover. Commander Nanavati, accused under section 302, was initially declared not guilty by a jury, but the verdict was dismissed by the Bombay High Court and the case was retried as a bench trial. The case is often erroneously believed to be the last jury trial in India, but there were several trials afterwards that used juries, some well into the 1960s. Nanavati was finally pardoned by Vijayalakshmi Pandit, newly appointed Governor of Maharashtra and sister of Prime Minister Jawaharlal Nehru. The incident received unprecedented media coverage and inspired several books and films such as the 1963 movie Yeh Rastey Hain Pyar Ke, the 1973 film Achanak, the 2016 film Rustom, and the 2019 web series The Verdict.
Үндістанда қазылар алқасының үкімдері
Бұл істің танымалдылығына байланысты, сондай-ақ бұқаралық ақпарат құралдарында кеңінен жарияланғаны, бұл Үндістанда соңғы қазылар алқасы соты деген қате түсінік қалыптасты, өйткені содан бері қазылар алқасын пайдаланған бірнеше сот болды. Кейбір жағдайларда ерекшеліктер жасалады, олардың бірі парсилер үшін, олар әлі күнге дейін некелік даулары үшін қазылар алқасының соты бар.
Қорғаныс нұсқасы
Бомбейдің жоғары сотында қорғаныс тарапы оқиғаның өз нұсқасын айтты, оған екі адамнан басқа куәгерлер болмаған және ешқандай дәлел жоқ. Сильвияның мойындауын естіген Нанавати ашуланып, өзін атып өлтіргісі келді, бірақ Сильвия оны тыныштандырды, ол өзін кінәлауға болмайды және өзін атудың еш себебі жоқ екенін айтты. Сильвия Премнің өзіне үйленгісі келетінін айтпағандықтан, Нанавати мұны өзі анықтауға тырысты. Көшедегі саудагерлер "Ахужа" және "Нанавати" атты ойыншық револьверлерді сататын.
Шығару
Нанавати көп жылдар бойы Неру-Ганди отбасымен бірге өмір сүрді. Ол бұған дейін В. К. Кришна Менонның қорғаныс атташесі болып жұмыс істеген, ал соңғысы Ұлыбританияның жоғары комиссары болған және сол уақытта Нехруздарға жақын болды. Нанавати соты мен үкім шығарылған кезде Жавахарлал Неру Үндістанның премьер-министрі, ал оның әпкесі Виджаялакшми Пандит Бомбей штатының губернаторы болды. Басқа жағдайларда осы артықшылықтардың барлығы Нанаватиге еш пайда әкелмеуі мүмкін, өйткені басқа уақытта баспа мен жұртшылық кешірімді ықпалды саяси отбасының досына көмектесу үшін билікті теріс пайдалану ретінде қарастырған болар еді. Алайда, көпшілік пікірлер, негізінен консервативті елде, Нанаватиге оң көзбен қарады, ол орта таптық құндылықтар мен құрметті сезімді жоғары бағалайтын теңіз офицері ретінде көрінді. Қоғамдық пікір өмір бойы түрмеде болу жазасы тым қатал деп есептеді және әскери офицерге кешірім беру туралы ұсынысты қолдады. "Блиц" журналы Нанаватидің мүддесін алға жылжытып, оны кешірімге ие болғанға дейін үш жылдан астам уақыт бойы мәселені жандандырып, қоғамның пікірін көтеруге зор үлес қосты. Нанавати 3 жыл түрмеде отырды; оны кешіру Ахуджа отбасы жататын Синдхи қауымының ашуын тудыруы мүмкін деп қорқынышты. Кавас Нанавати 2003 жылы 24 шілдеде Канадада белгісіз себептермен қайтыс болды. Сильвия 2019 жылы ұзақ уақыттан бері тұрған Бёрлингтон үйінен көмекші пәтерге көшіп келді.
Танымал мәдениетте
"Ей, Растей, не болды?" - 1963 жылы түсірілген, Сунил Датт, Лила Найду және Рехманның қатысуымен түсірілген жан-жақты триллер фильмінде бұл жағдайды пайдаланған алғашқы Болливуд фильмі болды. Ол кассада сәтсіз болды. Фильм барлық адамдар мен оқиғалар ойдан шығарылған деп басталады және істің нәтижесін өзгертеді. Лила Найдуның Джерри Пинтомен бірге жазған 2010 жылғы кітабы фильмнің сценарийі Нанавати ісіне дейін жазылғандығын көрсетеді. Бұл фильм түсіріліп жатқан кездегі оқиғалардың және фильмнің оқиға желісінің ұқсастығы. Ачанак - 1973 жылы түсірілген, Гүлзардың сценариі мен режиссері, Винод Ханна, Лили Чакраварти және Ом Шивпуридің қатысуымен түсірілген криминалды драма. Фильмде Винод Ханна аскер офицерінің рөлін ойнайды. Нанавати ка Мукаддама (Нанаватидің соты) атты хинди кітабынан басқа, англо-инділік романшы Индра Синханың "Лоув мырзаның өлімі" атты кітабы қастандыққа негізделген ойдан шығарылған есеп. 1950-1990 жылдар аралығындағы төрт онжылдықты қамтитын кітапта Преммен физикалық қарым-қатынаста болған Сильвиядан басқа екінші әйел - С ханымның оқиғасы баяндалады. "Love" деген атау Ахуджаның аты Премнің сөзбе-сөз аудармасы. Бұл оқиғаның ойдан шығарылған нұсқасы Салман Рушдидің "Түн ортасындағы балалар" кітабында да кездеседі, онда командир Сабармати оқиғасы ("Коммандир Сабарматиның таяғы" деп аталатын тарауда) Нанавати оқиғасының ойдан шығарылған нұсқасы болып табылады. 2016 жылы Болливудта түсірілген, Аксхай Кумардың "Рустом" атты фильмі КМ Нанавати ісі туралы ойдан шығарылған деректі болып табылады. Бұл оқиғаның негізінде Пуджа Бхатт түсірген "Любовный роман" фильмі де түсірілген. Бұл фильмде Үндістанда қалып қойған жалғызбасты шетелдіктің күйеуі емес еркекке ғашық болып, оның қарым-қатынасының салдары туралы әңгімеленеді. Драматург Мадхусудан Калелкардың "Апарадх меч кела" атты пьесасы да осы оқиғаға негізделген. Арун Сарнаік "Коммунист" ролін ойнады. Нанавати де сол жерде. 2019 жылы ALTBalaji-дің "The Verdict State vs Nanavati" атты хинди веб-сериалы осы жағдайға негізделген.
Ескертпелер мен сілтемелер
К. М. Нанавати Махараштра штатына қарсы фильмнің желісі бойынша түсірілген фильм.