Кіріспе
Неміс саясаткері және қарсылық күресінің мүшесі, оның ұлы Эвальд Альберт Фридрих Карл Леопольд Арнольд фон Клейст Шменцин (22 наурыз 1890 – 9 сәуір 1945) – неміс заңгері, консервативті саясаткер, нацизмге қарсылас, және Гитлерді өлтіру мақсатындағы 20 шілдедегі қастандыққа қатысушы, осы ісі үшін өлім жазасына кесілді.
his son
Ewald Albert Friedrich Karl Leopold Arnold von Kleist Schmenzin (22 March 1890 – 9 April 1945) was a German lawyer, a conservative politician, opponent of Nazism, and a member of the 20 July Plot to assassinate Hitler, for which he was executed.
Өмірбаян
Эвальд фон Клейст Шмензин – Пруссия корольдік ритмейстері Герман фон Клейсттің (1849–1913) және оның әйелі Элизабеттің (1863–1945) ұлы. Германия империясының (қазіргі Польшаның) Доброво провинциясындағы Дуббероу қаласында туған ол ұлттық консервативті Германия Ұлттық Халық партиясын (Deutschnationale Volkspartei) қолдады. Консерватор ретінде ол монархия идеясын және христиандық идеалдарды қолдады, бұл оның Бранденбург Баливигінің Святого Иоанна орденіның мүшелігі арқылы көрінді, оған ол 1922 жылы Құрметті рыцарь ретінде қабылданды және 1935 жылы Әділет рыцарі дәрежесіне көтерілді. Ол тіпті 1933 жылы Гитлер билікке келгенге дейін нацизмге қарсы тұрды. Сол жылдың мамыр және маусым айларында ол тұтқындалды, бірақ ұзақ уақытқа қамалмады. Ол өз сарайында нацистік тудың желбіреуіне жол бермеді. Эвальд фон Клейст Шмензин 1938 жылы Ұлыбританияға адмирал Вильгельм Канарис пен генерал-полковник Людвиг Бектің құпия елшісі ретінде барды. Оның міндеті – британдық үкіметке Германия ішінде Гитлер билігіне қарсы күреске қатысушылар бар екенін жеткізу болды. Ол Уинстон Черчилль және Роберт Ванситтартпен байланыстарын пайдаланып, британдық саясатты бағыныштылықтан күш қолдануға негізделгенге өзгертуге тырысты. Ол британдықтар Чехословакияны қолдау үшін күш қолдануға дайын екенін көрсеткен жағдайда ғана Германиядағы оппозиция Гитлерге қарсы әрекет ету үшін Германияның жоғарғы басшылығынан қажетті қолдау табады деп сенді. Черчилль Германиядағы басшылықты ауыстырудың пайдалы идея екенін мойындады және тіпті Гитлерге қатаң хат жіберді, бірақ Черчилль әлі премьер-министр болмағандықтан, бұл хат оған ешқандай әсер етпеді. Клейст Шмензиннің британдықтарды өз саясатын өзгертуге итермелеу әрекеттері, нацистерге қарсы шыққан басқа да көптеген кейінгі миссиялар сияқты сәтсіз аяқталды. Оның дипломатиялық сәтсіздігіне тағы бір себеп – Гитлерге қарсы ұлтшыл оппозицияның Польша мен Чехословакияның аумақтарын аннексиялауға ұмтылысын британдық саясаткерлерге ашық білдіргені болды. Британиядағы миссиясы кезінде ол басқа елдердің аумақтарын аннексиялау туралы батыл неміс ревизионистік талаптарын ұсынды, Клеменс фон Клемперердің сөзімен айтқанда, "Вайдерстандтың аумақтық талаптары тіпті нацистердің талаптарынан да асып түсті". Сонымен қатар Клейст Гитлерден басқа Германияда ешқандай экстремистік элементтер жоқ деп мәлімдеді.
20 шілде Сюжеті
Клейст Шмензин Гитлерді құлату идеясын әлі де қолдады, осы мақсатта ол 1942 және 1943 жылдары Карл Фридрих Гёрделермен кездесті, ол да консерватор және қарсылық күресшісі болған, сондай-ақ төңкеріске қолдау көрсеткен. Клейст Шмензин ақырында заговордың ішкі шеңберіне еніп, Гитлерден құтылу үшін бірнеше зорлық шараларын жақтады. Ол ұлын, лейтенант Эвальд Генрих фон Клейст Шмензинді 1944 жылғы қаңтарда Гитлерге "көрсету" үшін жаңа формасының астына жасырылған екі қол гранатасымен өзін және Гитлерді жарылысқа ұшырату жоспарын іске асыруға шақырды. Бірақ Гитлер келмеді. Клейст Шмензин Клаус фон Штауфенбергтің Гитлерді Шығыс Пруссиядағы «Вольфс Лейрде» портфель бомбасымен өлтіру жоспарын да қолдады. Штауфенберг Клейст Шмензинді төңкеріске дайындық кезеңінде Штеттин әскери округіндегі саяси өкіл етіп тағайындады.
Тұтқындау, сотталу және өлтіру
Штауфенбергтің портфеліндегі бомбасы 1944 жылдың 20 шілдесінде Гитлерді өлтіре алмады, ал Клейст Шмензин келесі күні тұтқындалды. Ол 1945 жылдың 23 ақпанында танымал нацистік Volksgerichtshof ("Халық соты") алдында сотталып, қастандыққа қатысқандығы үшін өлім жазасына кесілді. 1945 жылдың 9 сәуірінде Берлиндегі Плоццензее түрмесінде атқыланды – соғыс аяқталуға бір ай қалғанда.