Кіріспе
Қан айналымы жүйесіндегі дөңгелек ядролы қан. Шеткі қан мононуклеарлық жасушасы (PBMC) – дөңгелек ядросы бар кез келген шеткі қан жасушасы. Бұл жасушалар лимфоциттерден (Т-жасушалар, В-жасушалар, NK-жасушалар) және моноциттерден тұрады, ал эритроциттер мен тромбоциттерде ядро болмайды, гранулоциттерде (нейтрофилдер, базафилдер және эозинофилдер) көп бөлікті ядролар болады. Адамдарда лимфоциттер PBMC популяциясының көп бөлігін құрайды, одан кейін моноциттер, ал дендриттік жасушалардың үлесі шамалы. Бұл жасушаларды толық қаннан фиколлды пайдаланып бөліп алуға болады, фиколл – қан қабаттарын бөлетін суды жақсы сіңіретін полисахарид, сондай-ақ градиенттік центрифугалау арқылы қан плазманың жоғарғы қабатына, содан кейін PBMC қабатына (буффильді қабат) және полиморфонуклеарлық жасушалардың (мысалы, нейтрофилдер мен эозинофилдер) және эритроциттердің төменгі фракциясына бөлінеді. Полиморфонуклеарлық жасушаларды қызыл қан жасушаларын лиз арқылы жойып, одан әрі оқшаулауға болады. Базафилдер кейде тығыз және PBMC фракцияларында кездеседі. Мысалы, Ureaplasma parvum және urealiticum, Mycoplasma genitalium және hominis, сондай-ақ Chlamydia trachomatis инфекциялары. PBMC вирустық инфекцияларға да осал болуы мүмкін. Шындығында, жүкті әйелдер мен спонтанды түсік жасаған әйелдердің PBMC-ларынан JC полиомавирусы мен Меркель клеткалық полиомавирусының іздері табылды.
A peripheral blood mononuclear cell (PBMC) is any peripheral blood cell having a round nucleus. These cells consist of lymphocytes (T cells, B cells, NK cells) and monocytes, whereas erythrocytes and platelets have no nuclei, and granulocytes (neutrophils, basophils, and eosinophils) have multi lobed nuclei. In humans, lymphocytes make up the majority of the PBMC population, followed by monocytes, and only a small percentage of dendritic cells. These cells can be extracted from whole blood using ficoll, a hydrophilic polysaccharide that separates layers of blood, and gradient centrifugation, which will separate the blood into a top layer of plasma, followed by a layer of PBMCs (buffy coat) and a bottom fraction of polymorphonuclear cells (such as neutrophils and eosinophils) and erythrocytes. The polymorphonuclear cells can be further isolated by lysing the red blood cells. Basophils are sometimes found in both the denser and the PBMC fractions. such as Ureaplasma parvum and urealiticum, Mycoplasma genitalium and hominis and Chlamydia trachomatis infections. PBMCs may be also susceptible to viral infections. Indeed, footprints of JC polyomavirus and Merkel cell polyomavirus have been detected in PBMCs from pregnant women and women affected by spontaneous abortion.
Ғылыми-зерттеу мақсаттары
Иммунология (оның ішінде аутоиммундық аурулар), жұқпалы аурулар, гематологиялық қатерлі ісіктер, вакцина әзірлеу, трансплантациялық иммунология және жоғары өнімділік скрининг саласында зерттеу жүргізетін көптеген ғалымдар PBMC-ні жиі пайдаланады. Көп жағдайда PBMC қан банктерінен алынады. PBMC фракциясында метилцеллюлозаға негізделген колония құру сынақтары арқылы көрсетілгендей, прогениторлық популяциялар да бар. PBMC вакцинацияның маңызды жолы деп есептеледі. Қатерлі ісікпен ауыратын науқастардан алынған PBMC-ні бөліп алып, in vitro жағдайында өсіруге болады. Содан кейін PBMC-ге ісіктік дің жасуша антигені сияқты ісіктік антигендермен әсер етеді. PBMC-нің антигенді қабылдауы мен тануына көмектесу үшін қабыну цитокиндері әдетте қосылады.