Колумбия және әлемдегі көшелерді ашық пайдалану шаралары

Кіріспе

Колумбияда және одан тыс жерлердегі ашық көшелер шаралары

Ciclovía (,/s//iː//k//l//oʊ /'/v//iː//ə/, θikloˈβi. a), сондай-ақ цикловия немесе cyclovia – «велосипед жолы» деген мағына беретін испан тіліндегі термин. Бұл тұрақты велосипед жолы болуы мүмкін, немесе велосипедшілер мен жаяу жүргіншілер үшін автомобильдер қозғалысына уақытша жабылатын көшелерді білдіреді. Мұндай практика кейде «ашық көшелер» деп аталады.

Колумбиядан шыққан

Цикловиа идеясы Колумбияның Богота қаласына еңбек етіп жатыр. Шара 1974 жылдың желтоқсанынан бастап ұйымдастырылып келеді, оны ұйымдастырушы Хайме Ортис Мариньо және басқа велосипедшілердің жанкүйерлері күш біріктірді. 1976 жылы Богота мэрі Луис Прието Окампо 566 және 567 нөмірлі жарлықтарға қол қойды, соның арқасында Цикловия қалалық әкімдік қолдаған және Көлік департаменті басқарып отырған ресми бағдарламаға айналды. Боготада тұрақты велосипед жолдары циклоррута деп аталады, ал осы мақсатта уақытша жабылатын көшелер цикловия деп аталады. Әр жексенбі және мереке күндері сағат 7-ден 14:00-ге дейін Богота, Кали, Медельин және басқа қалалардың негізгі көшелері көліктерге уақытша жабылады, бұл жүгірушілерге, роликті конькимен сырғанаушыларға және велосипедшілерге қолайлы жағдайда жаттығу жасауға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, қалалық саябақтарда сахналар құрылады. Аэробика оқытушылары, йога шеберлері және музыканттар түрлі қойылымдар ұйымдастырады. Шағын дүкендерде ұсынылатын дәстүрлі тағамдар мен сусындардың алуан түрлілігі көптеген жергілікті тұрғындар мен туристерді Цикловия бойымен серуендеуге ынталандырады. Боготадағы апталық цикловияны шамамен 2 миллион адам (халықтың 20% шамасында) 120 км-ден астам көлік қозғалысы жоқ көшелерде пайдаланады. 2007 жылы Колумбия конгрессмені Хосе Фернандо Кастро Кайседо Цикловияны тыйым салатын заң жобасын ұсынды, оның себебі – жол апаттарының көбеюі. Цикловия қолданушылары бұл өзгеріске қарсылық білдіріп, бұрынғы мэрлер Пеналоса мен Сэмюэл Моренодан, сондай-ақ қалалық кеңестің бірнеше мүшесінен және Конгресс депутаттарынан қолдау алды. Аталған ұсыныс қабылданбады.

Австралия

Квинсленд штатының Голд-Кост қаласында 2014 жылдың 4 мамырында "Велосипед және көше фестивалі" деп аталған қаланың алғашқы Цикловиясы өтті. Varsity Parade, Varsity Lakes учаскесі төрт сағат бойы велосипедтерді және барлық белсенді қозғалыс түрлерін тойлау үшін көлік қозғалысынан жабылды. Іс-шараға тағам сату орындары, көше артистері, тікелей музыка және BMX трюктер шоуы кірді, және шамамен 5000 адам келді. "Велосипед және көше фестивалі" 2015 жылдың 3 мамырында Varsity Parade, Varsity Lakes-те екінші рет қатарынан өтті. Іс-шарада тағы да көше артистері, тікелей музыка және BMX трюктер шоуы болды, сондай-ақ "Жүгір. Шаба. Жүр" іс-шарасымен бірге өтті, онда бірнеше ойынға арналған жүгірістер мен велосипед жарыстары ұйымдастырылды. Іс-шараға шамамен 7500 адам келді. Әр жылдың оңтүстік жазының соңында Сидней көшелеріндегі көше мерекесі үшін сол жолдың кішігірім (1,5 км ұзындығы) бөлігі трамвайлар мен моторлы көліктер үшін жабылады.

Аргентина

Росарио Аргентинада "Calle Recreativa" деп аталатын ресми Цикловияны өткізген алғашқы қала болды. Әр жексенбі және мереке күндері Росарионың маңызды бірнеше даңғылдары осы шара үшін көлік қозғалысынан жабылады. Сағат 8-ден 13-ке дейін көшелерде жүгірушілер, роликті конькимен сырғанаушылар және велосипедшілер болады. Росарионың апталық цикловиаларын 13 километрден астам автомобильсіз көшелерде шамамен 30 000 адам пайдаланады. Буэнос-Айрес 2009 жылы Ciclovías желісін бастады, және 2013 жылға қарай ол 100 километрден астам аумақты қамтиды және кеңейіп келеді.

Бельгия

Брюссельде 2011 жылдың 21 тамызында алғашқы Цикловия өтті. Шамамен 10 км жол толығымен немесе жартылай жабылды, маршрут Cinquantenaire паркінен басталып, қала орталығы арқылы өтіп, Кіші сақинаның (Брюссель) батыс шекарасында аяқталды. 2011 жылдың 11 қыркүйегінде тағы бір іс-шара жоспарланған. Екінші Бельгиялық Цикловия 2012 жылдың 17 маусымында болады.

Бразилия

Негізгі қалаларда көшелерді жаяу жүру үшін жексенбі күндері жабу кең таралған, мысалы, Рио-де-Жанейродағы Копакабанадағы Атлантика даңғылы. Сан-Паулу әр жексенбі және мереке күндері сағат 7-ден 16:00-ға дейін 118 шақырымдық автомобиль қатарын велосипедтерге ғана ашады, бұл әлемдегі ең кең ауқымды бағдарламалардың бірі. Бразилияның астанасы Бразилиада да жексенбі күндері 16 шақырымдық жол ашылады, бұл қорғалған, тұрақты велосипед жолдарының кең желісін толықтырады. Бразилияның көптеген қалаларында одан да кішкентай бағдарламалар бар.

Канада

Галифакс 2012 жылдың 9 қыркүйегінде Switch Open Streets деп аталатын шара өткізді және 2013 жылдың 9 маусымынан бастап 2013 жылы тағы үш шара өткізуді жоспарлады. Алғашқы Switch-ке шамамен 35 000 адам қатысты және шараның мақсаты – қоғамдық меншік құру арқылы жыл сайынғы өткізілуін қамтамасыз ету. 2012 жылдың наурыз айында Гил Пеналоса Галифакста болып қайтты. Виннипег 2009 жылдың 13 қыркүйегінде Канадада ресми Цикловия өткізген алғашқы қала атанды. Шараға мыңдаған адам велосипедтермен, скейтбордтармен және жаяу жүріп Бродвей көшесін толтырды. Бұл шараның сәттілігіне байланысты ұйымдастырушылар, Виннипег қаласының орталық BIZ ұйымы, оны жыл сайын өткізілетін шараға айналдыруды үміттенеді. Ванкувер өзінің алғашқы Цикловиасын, Vancouver LiveStreets деп аталатын шараны 2011 жылдың 26 маусымында және 11 қыркүйегінде өткізді. Шаралар Ванкувер қаласы мен Ванкувер аймағының велосипедтік коалициясы (VACC) арасындағы серіктестік арқасында жүзеге асты. Калгари, Альберта, 2009 жылдан бері Bow River Flow шарасын өткізіп келеді. Соңғы рет 2011 жылдың 21 тамызында Мемориалдық Драйв паркінің екі қатары мыңдаған калгариліктерге арналды, олар тұтынушылық емес Bow River Flow көше фестивалінде түрлі іс-шараларға қатысты. Ұйымдастырушылар 2012 жылы бірнеше күндік, ірі масштабты шаралар ұйымдастыруды ұсынды. Гамильтон 2013 жылдың 23 маусымында Цикловия қозғалысына негізделген жетінші Open Streets шарасын өткізеді. Шараны қоғамдық серіктестер тобы ұйымдастырып, адамдарды 2 шақырымнан астам James St. N көшесінде көлік құралдарысыз жүруге шақырады. Оттава-Гатино 1970 жылдан бері Ұлттық Капитал Комиссиясы ұйымдастырған Ciclovias сияқты көшелерді (моторлы көліктер үшін) жабу орталығы болып табылады. Виктория күнінен бастап Еңбек күніне дейін әр жексенбі күні Оттаваның орталық бөлігінде және жақын маңдағы Гатино паркінде 50 шақырымнан астам жол велосипедшілерге, роликтерге, жүгірушілерге және жаяу жүргіншілерге арналған. Бұл бастама "Жексенбілік велосипед күні" деп аталады. 2021 жылы NCC жексенбілік велосипед күндерін демалыс күнгі велосипед күндеріне айналдырып, белсенді көлік үшін көбірек орын жасау үшін Королева Елизавета Драйв және Полковник Бай Драйв көшелерін апта күндері де жапты. Торонто бұл бастамаға салыстырмалы түрде жаңа және 2014 жылы Йонге және Блур көшелерін демалыс күндері жабу арқылы жыл сайынғы шараны бастады. 2016 жылы жабық көшелердің ұзындығы 10 км-ге жетті және 80 000-нан астам қатысушы тіркелді. Шара Open Streets TO бағытында орналасқан белсенді бағдарламалардың бірнеше "іс-шара орталықтарымен" бірге жүреді. Бұл жыл сайынғы шара Open Streets TO деп аталады.

Halifax held an event called Switch Open Streets on September 9, 2012, and planned to hold three more in 2013, beginning June 9, 2013. The first Switch attracted approximately 35,000 people and the event aims to create community ownership so that it may take place on more Sundays every year. In March 2012, Gil Penalosa visited Halifax. Winnipeg was the first city in Canada to hold an official Ciclovia, on Sunday, September 13, 2009. The event saw thousands of people crowd Broadway on bikes, skateboards and on foot. The event was such a success that organizers, the Downtown Winnipeg BIZ, hope to make it an annual event. Vancouver held its first Ciclovias, called Vancouver LiveStreets, on June 26, 2011, and September 11, 2011. The events are a partnership between The City of Vancouver and the Vancouver Area Cycling Coalition (VACC). Calgary, Alberta has hosted the Bow River Flow since 2009. Most recently, on August 21, 2011, it saw the opening of two lanes of the Memorial Drive Parkway for thousands of Calgarians to enjoy dozens of participatory activities in a non consumeristic street festival
Bow River Flow. Organizers have proposed larger scale multi day events for 2012. Hamilton is holding its seventh Open Streets event, based on the Ciclovia movement on June 23, 2013. The event is organized by a group of community partners and invites people to walk ride or roll down town through over 2K of James St. N car free. Ottawa Gatineau has been the site of Ciclovías type street closures (for motorised vehicles) since 1970, organised by the National Capital Commission. Every Sunday morning from Victoria Day until Labour day over 50 kilometres of roads in the heart of Ottawa and nearby Gatineau Park are reserved for cyclists, in line skaters, runners, and pedestrians. This initiative is called the Sunday Bikedays Program. In 2021 the NCC converted Sunday Bike Days to Weekend Bike Days and added weekday closures on Queen Elizabeth Drive and Colonel By Drive to create more space for active transportation. Toronto Is relatively new to this initiative and started in 2014 with annual event of weekend closures for the two main streets: Yonge and Bloor. Closed part of streets reached 10 km in 2016 and had over 80 000 participants. Event is accompanied by multiple "activity hubs" nodes of active programming spaced along the Open Streets TO route. This annual event is named the Open Streets TO.

Чили

Жексенбі күні таңертең Чилидің Сантьяго қаласында 32 шақырымдық жол велосипедшілер, жүгірушілер, роликті конькимен сырғанаушылар және т.б. үшін резервтеліп қойылады. Бұл "CicloRecreoVía" деп аталады. Бағдарлама 2006 жылы басталды және әр жексенбіде сағат 09:00-ден 14:00-ге дейін 34 000 адамды қабылдайды. Чилидің солтүстігінде "CicloRecreoVía" бағдарламасы Антофагаста қаласында, 4 шақырымдық автокөліктен бос жағалау бойында әр жексенбіде жүзеге асырылады.

Коста-Рика

2012 жылы Картаго қаласында 5,8 км ұзындықтағы веложол салынды.

Эквадор

Китодағы алғашқы Ciclopaseo 2003 жылдың сәуір айында өтті, сол кезде маршруттың ұзындығы 9,5 км-ге жететін, ал 3000 адам қатысты. Ол кезде Ciclopaseo әр айдың соңғы жексенбісінде ғана өткізілетін, бірақ іс-шараның танымалдылығы артты. Алты ай ішінде маршрут 20 км-ге дейін ұзартылды, ал қатысушылар саны 25 000-ға жетті. Ciclopaseo – бұл Кито қаласында велосипед жүруді, тұрақты көлікті және қоғамдық бірлестікті дамыту мақсатында жергілікті Ciclopolis ұйымы ұйымдастырған жоба. Қаланың солтүстігінен оңтүстігіне дейінгі 30 шақырымдық жол әр жексенбіде сағат 8-ден 14-ке дейін велосипедшілер мен жаяу жүргіншілерге басымдық беру үшін жабылады. Жобаның бастауы Колумбияның көршілес астанасы Боготадағы Ciclopaseo іс-шарасынан туындады. 2003 жылдың мамыр айында өткен екінші айлық Ciclopaseo кезінде Богота қаласының әкімі Антанас Мокус Кито қаласының әкімі Пако Монкайомен бірге велосипед тепеді. Маусым айындағы Ciclopaseo балаларға арналған тұңғыш тақырыптық шара болды, содан кейін маусым айында «Кито – бәрі үшін» атты іс-шара өтті, онда Арнайы Олимпиаданың жеңімпаздары көрсетілді. Ciclopaseo 2005 жылы жиілігін екі есеге арттырып, әр он бес күнде бір рет өткізіле бастады, ал 2009 жылдың мамыр айында апта сайынғы іс-шараға айналып, әр жексенбіде жалғасады.

Гватемала

Гватемала қаласында Pasos y Pedales іс-шарасы әр жексенбі күні сағат 10:00-ден 14:00-ге дейін 2, 7, 9, 10, 11, 13 және 14-аудандардағы қаланың негізгі көшелерінде өтіп тұрады. Мыңдаған тұрғын әр апта сайын Pasos y Pedales-тен ләззат алады. Сонымен қатар, 10, 12 және 15-аудандардағы маңызды жолдарда, сондай-ақ тағы бірнеше тұрақты велосипед жолдары құрылды. Бұлар бүкіл ел бойынша басқа қалалар мен елді мекендерде де пайда бола бастады.

Индонезия

Джакартада әр жексенбі сайын таңғы сағат 6-дан 11-ге дейін қаланың басты көшелері – Джалан Судирман және Джалан МХ Тамринде Автокөліксіз күн (CFD) шарасы өтеді. Жаяу жүргіншілер мен велосипедшілер көшелерде және тротуарларда (әдетте заңсыз тоқтатылған мотоциклдер мен тағам сататын орындарға байланысты жабық болатын) жаттығулар жасауға мүмкіндік алады, әр жексенбіде 100 мыңнан астам адам қатысады. CFD 2007 жылы Фаузи Бово әкімдігі тұсында басталып, 2010 жылы айына екі рет өтетін шара ретінде, ал 2012 жылы апта сайынғы қоғамдық шара ретінде бекітілді. CFD аясында өткізілетін іс-шаралар төрт басты тақырыптың біріне сай болуы керек: спорт, денсаулық, қоршаған орта және мәдени-көркем өнер. 2020 жылдың 15 наурызында COVID-19 пандемиясының салдарынан CFD тоқтатылды. 2020 жылдың 21 маусымында адамдарға жаттығу жасауға ғана рұқсат беру үшін (көше сатушыларына тыйым салынды) қайта ашылды, бірақ сыртқы ортада қашықтықты сақтамағандықтан қайтадан жабылды.

Малайзия

Куала-Лумпурда әр айдың бірінші және үшінші жексенбісінде сағат 7:00-ден 9:00-ға дейін Датаран DBKL-де басталатын «Автокөліксіз таң» іс-шарасы өткізіледі. Куала-Лумпурдың Алтын үшбұрышының (қаланың басты бизнес және сауда ауданы) көшелері көліктерге жабық, бұл жаяу жүргіншілер мен велосипедшілерге жаттығу жасауға, коньки тебуге және велосипедпен жүруге мүмкіндік береді. Бағдарлама 2013 жылдың 22 қыркүйегінде енгізілді және әр іс-шараға шамамен 3000 қатысушы келеді. Іс-шараны көптеген компаниялар демеушілік етеді, оның ішінде атаулы демеуші – OCBC Банкі, ол қатысушыларға қолжетімді 140 тегін велосипед ұсынады (келген тәртібімен). Крайстчерч 2013 жылдың 29 қыркүйегінде (жаман ауа райына байланысты 14 шілдеден кейінге қалдырылды) өзінің алғашқы «Ашық көшелер» цикловиасын өткізді. Крайстчерч қаласының орталығындағы шамамен 3 км көшелер алты сағатқа автокөлік қозғалысына жабылды, бұл қала орталығының жер сілкінісінен кейінгі жабық аймағының қайта ашылуын тойлауға арналған. Күн бойы велосипедтерді жөндеу, қоғамдық өнер көрмелері, велосипед полосы, қалалық бағдарлау, велосипед шерулері және көптеген музыканттар мен әртістер сияқты түрлі іс-шаралар мен демонстрациялар өтті. Окленд 2014 жылдың 8 ақпанында өзінің алғашқы цикловиасын іске қосты. Бритомарт-плейс пен Вайнард кварталындағы Сило паркіне дейінгі қаланың порты Квей-стритті әлемдік деңгейдегі бульварға айналдыру, Квей-стриттен көліктерді алып тастау және Окленд Транспортынан велосипед инфрақұрылымын дамытуға инвестицияларды ынталандыру мақсатымен жабылды. Веллингтон 2014 жылдың 16 ақпанында Мирамар түбегінде өзінің алғашқы Цикловиасын өткізді. 3,5 км жол көлік қозғалысына жабылып, жаяу жүргіншілерге, велосипедшілерге, скутерлерге, скейтбордтарға және электр скутерлеріне ашылды. Іс-шарада Ұлы порт жолының / Те Арануи о Понеке Мирамар түбегіндегі бөлігі – Веллингтон портының айналасындағы 72 км қашықтықтағы маршрут көрсетілді. Веллингтонның алғашқы Цикловиасын Great Harbour Way Trust ұйымы Cycle Aware Wellington, Living Streets Aotearoa және жергілікті Ротари клубымен бірлесіп ұйымдастырды. Іс-шараға 2400 адам қатысты және болашақ іс-шараларға қолдау көрсетілді. 2015 жылдың ақпан және наурыз айларында тағы үш цикловиа өткізіліп, барлығына шамамен 5000 адам қатысты.

Kuala Lumpur hosts a Car Free Morning event on the first and third Sunday of every month from 7 am to 9 am starting at Dataran DBKL. The streets of Kuala Lumpur's Golden Triangle (the city's main business and shopping district) are closed to vehicles to allow pedestrians and cyclists to utilize the space for exercising, skating, and cycling. The program was introduced on September 22, 2013, and has around 3,000 at participants each event. The event is sponsored by many companies including the title sponsor, OCBC Bank, which provides 140 free bikes for participants to use on a first come, first served basis. Christchurch held its inaugural "Open Streets" ciclovia on September 29, 2013 (postponed from July 14 due to bad weather). Approximately 3 km of streets in central Christchurch were closed to motor traffic for six hours, to celebrate the re opening of the CBD earthquake cordon. A wide range of activities and demonstrations were held throughout the day, including bike fix ups, public art displays, bike polo, urban orienteering, a bike parade, and numerous musicians and entertainers. Auckland launched its inaugural ciclovia on February 8, 2014. The city's harbour edge from Britomart Place through to Silo Park in Wynyard Quarter was closed to publicise the ambition to turn Quay Street into a world class boulevard, removing traffic from Quay Street and to encourage greater investment in cycling from Auckland Transport. Wellington held its inaugural Ciclovia on the Miramar Peninsula on February 16, 2014. 3.5 km of road were closed to traffic and opened to people on foot, bikes, scooters, skateboards and mobility scooters. The event showcased the Miramar Peninsula section of the Great Harbour Way/Te Aranui o Pōneke a 72 km route around the perimeter of the Wellington harbour. Wellington's first Ciclovia was coordinated by the Great Harbour Way Trust, in collaboration with Cycle Aware Wellington, Living Streets Aotearoa and a local Rotary group. The event attracted 2,400 people and created support for future events. In February and March 2015, three more ciclovia were held, attracting around 5000 people in total.

Перу

Лимада қазір цикловия бар. Лима қаласының әкімі Сусана Вилларан басшылығымен жүзеге асырылған алғашқы жобалардың бірі ретінде, Арекипа даңғылы 2011 жылдың ақпан айынан бері әр жексенбіде сағат 7-ден 13:00-ге дейін моторлық көліктер үшін жабылады.

Израиль

Велосипедпен саяхаттау ресми түрде ұйымдастырылмаған болса да, Израильде Йом Кипур күні жол қозғалысы тоқтатылады (шұғыл көліктерді қоспағанда). Хилони ағымының және басқа діндердің велосипедшілері осы мүмкіндікті пайдаланып, жолдар (діни аудандардан басқа) де-факто велосипед жолдарына айналады. Йом Кипурға дейінгі күндер велосипед дүкендері үшін жылдың ең қарбалас күндері болып табылады. Йом Кипур күні жедел жәрдем қызметтері көбінесе ораза ұстап, сонымен бірге дене күшіне тырысқан адамдарға емдеу үшін келетін шақырулардың көбейгенін хабарлайды.