Кіріспе

Сан-Мартин-де-лос-Андис – Лакар департаментінің әкімшілік орталығы болып табылатын Лакар провинциясының оңтүстік-батысындағы қала. Анд тауларының етегінде, Лакар көлінің жағасында орналасқан бұл қала провинцияның маңызды туристік орындарының бірі саналады. 1880 жылдары Аргентина армиясы жергілікті халықтарды ығыстырып, олардың саудасын тоқтатты, соның салдарынан Чилидегі былғары саудагерлері Анды тауларын өзімен кешіп, тауарларын жеткізуге мәжбүр болды. Осылайша, Лакар және Науэль-Уапи көлдері аймағында көптеген чилилік кәсіпкерлер, олардың көпшілігі неміс тегінен шыққан, мал шаруашылығы және сауда бизнесін құрды. Қала негізделгеннен кейін, негізгі экономикалық қызметтер – ағаш кесу және мал өсіру болды. 1937 жылы Ланин ұлттық паркі құрылуы қала тұрғындарының өмірінде маңызды өзгерістерге әкелді. Бұл ағаш кесуді азайтуға және көл жағалауындағы көптеген шағын елді мекендердің жойылуына себеп болды. Жаңа жолдар салынды, олар Сан-Мартин қаласын Аргентинаның басқа аймақтарымен тиімді байланыстырды. Бұл сауданың өсуіне әкеліп, жергілікті мал және ауыл шаруашылығын дамытуға жағдай жасады.

Геология

Қала геологиялық құрамы әртүрлі аймақта жатыр. Аймақтағы тау жыныстары метаморфтық, плутондық және жанартаулық тау жыныстарын қамтиды. Табылған метаморфтық тау жыныстары – шисталар, гнейстер және мигматиттер, олардың барлығының шөгінді протолиттері бар. Шөгінділер кембрий кезеңінен бұрын пайда болған жоқ, ал метаморфизм девон кезеңінде Фаматин оргенезиясының бөлігі ретінде жүрді. Сан-Мартин-де-лос-Андестің төңірегіндегі плутондық тау жыныстары девон кезеңіндегі магмадан Гондванид оргенезиясының басталуымен байланысты кристалданып қалыптасқан. Аймақтағы плутондық тау жыныстарының түрлері – гранодиориттер, тоналиттер және көлемі аз габбролар. Cerro Chapelco тауының жоғарғы бөліктері Huitre формациясының үстіне орналасқан Chapelco формациясының базальттық және андезиттік лаваларынан тұрады. Бұл лавалар шамамен 4 миллион жыл бұрын плиоцен дәуірінде атқылап, тау жынысына айналды.

Демография

2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 35 787 адам тұрады, бұл оны Нойкен провинциясының ең көп халқы бар қалаларының біріне айналдырды. Сан-Мартин-де-лос-Андес қаласы 2001 жылғы халық санауынан бері 34,29% халық өсімін көрсетті, сол кезде аймақта 23 519 адам тұрды. 1991 жылғы халық санауы кезінде қалада 15 711 тұрғын болды. Алдыңғы халық санауында 10 262 (1980 жыл) және 6 465 (1970 жыл) адам тұрғандығы тіркелді. Қала әскери бекініс ретінде негізделгеннен бері, испандықтар, итальяндықтар, немістер, голландтар және француздықтар сияқты Еуропаның әртүрлі аймақтарынан келген иммигранттар, сондай-ақ сириялық-ливандық дүкен иелері мен көршілес Чилиден келген қоныс аударушылар жергілікті тұрғындармен араласып, қаланың бастапқы қалыптасу кезеңдерінен бастап этникалық құрамын алуан түрлі етті.

Экономика және туризм

Сан-Мартин-де-лос-Андис – Нейкен провинциясының жаз және қыс маусымдарындағы ең маңызды туристік орындардың бірі саналады. Қала орталығынан көп алшақтамай, айналасындағы табиғат жаяу серуендеу, тауға шығу және рафтинг сияқты көңіл көтеруге мүмкіндік береді. Ланин ұлттық паркінің бас кеңсесі орналасқан қала, Оңтүстік Нейкен провинциясындағы Ланин және Науэль-Уапи ұлттық парктері мен Серро Чапелько сияқты бірнеше туристік бағыттарға жол ашады. 1937 жылы Ланин ұлттық паркі ашылғаннан кейін аймақта туризм басымдыққа ие болды, бұл мал шаруашылығы мен ағаш кесуді ығыстырды, олар осы аймаққа сай келмеді. Ағаш өңдеу өнеркәсібі айтарлықтай төмендегенімен, жылдар бойында шағын сала ретінде сақталып, жергілікті жұмыс орындарын жасады. Сан-Мартин-де-лос-Андес тұрақты түрде түрлі шараларды қабылдайды. Жыл сайын жергілікті мәдениетпен байланысты Ұлттық таушылдар фестивалі мен Трабун фестивалі тойланады. Сонымен қатар, континенттегі құс бақылаушылардың ең ірі жиыны – Оңтүстік Америка құс жәрмеңкесі де осы қалада өтеді.

Сәулет

Сан-Мартин-де-лос-Андис таулық ауыл сияқты салынған, аймақтың дәстүрлі материалдарымен, мысалы, тас, ағаш және жалаңаш шатырлармен жасалған. 20 ғасырдың басына жататын ғимараттар: Бірінші пошта бөлімі (1899), Ескі Лакар қонақ үйі (1910), "Примерос Побладорес" мұражайының ғимараты (1911), ескі үлгідегі Чидиак дүкені (1938) және пионер отбасыларының үйлері. Ланьин ұлттық паркінің құрылуы және қорғалатын аумақтан ағаш пайдалану шектеулері енгізілді, бұл екі қабатты үйлер пайда болған сәулет стилінің екінші кезеңіне әкелді. Осы кезеңдегі ғимараттардың арасында алғашқы жәрдем орталығы (1942), Ланьин ұлттық паркі әкімшілігінің ғимараты (1946), ауылдың алғашқы мектебі (1948) және қала әкімдігі (1960) бар. 19 провинциялық тас жол қаланы танымал туристік орын – Серро Чапелькомен байланыстырады. Сонымен қатар, 62 провинциялық тас жол қалада аяқталады. Шекараға жақын орналасқандықтан, Чилиге өтудің әртүрлі мүмкіндіктері бар, оның ішінде Хуа Хум асуы (48 провинциялық тас жол арқылы), Кариринье асуы және Мамуил Малаль асуы (екі асу да солтүстікке қарай Юнин-де-лос-Андес арқылы) және Кардинал Антонио Саморе асуы (оңтүстікке қарай Вилла-Ла-Ангостура арқылы). Сан-Мартин-де-лос-Андистен Чилидегі Пангипуллиге дейін жететін Хуа-Хум халықаралық асуы орналасқан. Чили шекарасын өткеннен кейін, Пирихьюико көлімен жүретін паром саяхатшыларға Пуэрто Пирихьюикодан Пуэрто Фуйға дейінгі қашықтықты жүріп өтуге мүмкіндік береді, себебі бұл аймақта жолдар жоқ. Қоғамдық көлік автобус желісінен тұрады. Қала мен жақын жердегі көрікті орындар мен ауылдарды байланыстыратын бағыттар бар. Қалада ұзақ және орта қашықтыққа жүретін автобус терминалы бар, ол Аргентинаның көптеген нүктелерімен, сондай-ақ көршілес Чилимен байланыстырады. Қалаға "Авиадор Карлос Кампос" әуежайы қызмет көрсетеді, ол орталықтан шалқары орналасқан және Neuquén провинциясының оңтүстігіндегі басты әуежай болып саналады.

Спорт

Табиғи жағдайлары ашық ауада спортпен айналысуға және жыл бойы активті демалысқа мүмкіндік береді, бұл аймақты туристер үшін тартымды етеді. Жазда тау велосипедтерімен жүруге, балық аулауға және атпен саяхаттауға болады. Қысқы маусымда жақын орналасқан Серро Чапелько Аргентина және Оңтүстік Америкадағы танымал шаңғы курорты болып табылады, онда шаңғы тебу және сноуборд сияқты әртүрлі қысқы спорт түрлерімен айналысуға болады. Аймақ ұлттық және халықаралық деңгейдегі түрлі спорттық жарыстарды қабылдаған, мысалы, Сан-Мартин-де-лос-Андес марафоны және FIS Snowboard World Cup Snowboard Cross жарыстары. Сан-Мартин-де-лос-Андес қаласының ойыншыларынан құралған "Атлетик Куррухинка" әуесқой футбол командасы 2013 жылы "Copa Cablevision" кубогын жеңіп алып, Буэнос-Айрес астанасындағы әуесқой футболдан алғашқы чемпион атанды.