Кіріспе
Көздің алдыңғы камерасындағы қан кету. Гифема – көздің алдыңғы камерасында, радужка мен мүйіз қабығының арасында қан кетудің медициналық жағдайы. Адамдар көбінесе көру қабілетінің нашарлауын немесе төмендеуін бірінші болып байқайды. Гифеманың басқа да себептері: радужканың қантамырлануы, миотоникалық дистрофия, лейкемия, гемофилия және фон Виллебранд ауруы. Қанды сұйылтатын жағдайлар немесе дәрілер, мысалы аспирин, варфарин немесе алкоголь ішу де гифемаға алып келуі мүмкін. Көзге тікелей соққы тиген кездегі гифемадағы қан кету көзі – радужканың үлкен артериясы.
Hyphema is the medical condition of bleeding in the anterior chamber of the eye between the iris and the cornea. People usually first notice a loss or decrease in vision. Additional causes of spontaneous hyphema include: rubeosis iridis, myotonic dystrophy, leukemia, hemophilia, and von Willebrand disease. Conditions or medications that cause thinning of the blood, such as aspirin, warfarin, or drinking alcohol may also cause hyphema. Source of bleeding in hyphema with blunt trauma to eye is circulus iridis major artery.
Емдеу
Емдеудің негізгі мақсаты – көз ішінде қайта қан кету қаупін, мүйіз қабығының қанмен боянуын және көру жүйкесінің атрофиясын азайту. Шағын гифемаларды көбінесе амбулаториялық жағдайда емдеуге болады. Гифеманы емдеу үшін қолданылатын көптеген дәрілердің (антифибринолитикалық заттар [аминокапроин қышқылы, транэксамик қышқылы және аминометилбензой қышқылы – ауызға қабылданатын және жүйелік түрде қолданылатын], кортикостероидтар [жүйелік және жергілікті], циклоплегиктер, миотиктер, аспирин, конъюгирленген эстрогендер, дәстүрлі қытай медицинасы, бір көзді немесе екі көзді жамау, бас көтеру және төсек режимі) екі аптадан кейін көру қабілетін жақсартатынына дәлелдемелер аз. Гифемасы бар науқастарға көбінесе седация қажет емес. Аминокапроин немесе транэксамик қышқылы плазминогеннің плазминге айналуын тежей отырып, қайта қан кету қаупін азайтады, соның салдарынан қан тірмшіктерін тұрақтандырады. Дегенмен, олардың тиімділігі туралы мәліметтер шектеулі, ал аминокапроин қышқылы гифеманың толық жойылуына көбірек уақыт қажет етуі мүмкін.
Болжам
Гифемалар оптометрист немесе офтальмологпен жедел түрде қаралуы тиіс, себебі олар тұрақты көру қабілетінің нашарлауына алып келуі мүмкін. Ұзаққа созылған гифема гемосидероз бен гетерохромияға әкелуі мүмкін. Қанның жиналуы көз ішіндегі қысымның артуына да себеп болуы мүмкін. Көздегі қысымның жоғарылауы орташа есеппен алты күнге дейін сақталып, содан кейін төмендейді. Көптеген жағдайда гифемалар 5-6 күн ішінде өздігінен жоғалады.
Эпидемиология
2012 жылдан бастап АҚШ-та жыл сайын 100 000 адамға шамамен 20 гифема жағдайы тіркеледі. Травматикалық гифемаға ұшыраған адамдардың басым бөлігі балалар мен жасөспірімдер. Травматикалық гифема жағдайларының 60% спортпен байланысты, және еркектерде әйелдерге қарағанда осы жағдай жиірек кездеседі.