Кіріспе

Француз ауылы Арбонна (aʁbɔn;) — Францияның Баск еліндегі коммуна, Францияның оңтүстік-батысындағы Nouvelle Aquitaine аймағындағы Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан.

География

Арбонн Биаррицтен оңтүстікке қарай шамамен 6 км, Бидарттан шығысқа қарай 3 км жерде орналасқан. Ол Байон қалалық аймағының бір бөлігі және бұрынғы Лабур провинциясында жатыр. Коммунаға Биаррицтен солтүстікке қарай D255 тас жолымен кіруге болады, ол ауылдан өтіп, Сен-Пье-сюр-Нивельге дейін оңтүстікке қарай жалғасады. D655 тас жолы коммунаның оңтүстігінде D255 тас жолынан бөлініп, Ахецеге барады. A63 тас жолы коммунаның солтүстік шекарасынан өтеді, бірақ коммунадан шығуға мүмкіндік жоқ. Коммунаның оңтүстігінде Ле Хамо д'Арбонн шағын ауылы орналасқан. Коммунаның қалған бөлігі көбінесе егістік жерлер, әсіресе солтүстікте ормандық алқаптар бар. Адур өзенінің су жинау алабында орналасқан коммуна арқылы Ухабия өзені ағып өтеді, ол Бидартта мұхитқа құятын шағын жағалау өзені, сондай-ақ оның салалары – Зириколатзеко еркека және Руисо д'Аргелос өзендері тоғысады. Коммунадан Пемартин руисосы да өтеді және бүкіл коммуна бойынша көптеген арналардың кең желісі бар.

Тарих

Арбонның есімдері белгілі ең ескі иелері – Лаборд виконттары Саулт әулетінен шыққандар. 14 ғасырдың соңында иелік Сент-Жулиен отбасына (алғашқыда Төменгі Наваррадан) тиесілі болды, содан кейін 1408 жылы Амескета отбасына тиесілі болды. Францияның жаңа әкімшілік құрылымын департаменттер мен округтер құру арқылы анықтаған Бас Пиреней департаменті Беарн, Байон мен Бидахтағы Гаскон жерлері және үш француз баск провинциясын біріктірді. Осы үш провинция үшін үш округ құрылды: Маулеон, Сент-Палас және Устариц, олар Лабурдың билігін алмастырды. Устарицтің орталығы дерлік бірден Байонға көшірілді. Оның басқарушы органы көптеген муниципалитеттерді революция рухына сәйкес жаңа атауларды қабылдауға ынталандырды. Арбон Константа деп аталды, Устариц Марат-сюр-Нив, Иксассу – Унион, Сент-Этьен-де-Байгорри – Термопиль, Сент-Палас – Монт-Бидуз, Сент-Жан-Пье-де-Пор – Нив-Франш, Лухоссо – Монтань-сюр-Нив, Сент-Жан-де-Люс – Шовин-Драгон, Айнхоа – Мендиарте және Сураиде – Мендиалде деп өзгертілді.

Демография

Коммуна тұрғындары француз тілінде Арбонарлар деп аталады.

Экономика

Коммуна Оссау-Ирати Appellation d'origine contrôlée (AOC) аталымының аймағының бір бөлігі болып табылады.