Кіріспе

Мифологиялық жаратылыс

Гиеноморф – гиеналарға қатысты терриантропия үшін қасқырға ұқсастықта жасалған жаңа сөз. Ол Араб түбегі, Левант, Солтүстік Африка, Африка мүйізі және Таяу Шығыс, сондай-ақ оған жақын орналасқан кейбір аймақтардың фольклорында кеңінен таралған. Қасқыр адамдары мен басқа терриантроптардан айырмашылығы, олар көбінесе бастапқыда адам ретінде бейнеленсе, кейбір гиеноморф аңыздарында олар адам кейпіндегі гиеналар ретінде де сипатталады.

Африка мәдениеттері

Сомалиде дәстүрлі түрде Qori Ismaris ("Өзін таяқпен сүртіп алатын адам") деп есептеледі. Ол түнгі уақытта сиқырлы таяқпен өзін сүртіп, таң атқанға дейін адам кейпіне қайта оралатын "гиена адамына" айнала алатын адам. Эфиопияда, әрбір қарақшы, өнері мұрагерлікпен берілетін, шын мәнінде гиенаға айналу қабілеті бар сиқыршы немесе әйел сиқыршы деп саналады. Бұл гиена-адамдар түн ортасында қабірлерді тонауға сенгендіктеп, оларды "буда" деп атайды. Чад көлі аймағындағы бұрынғы Борну империясының канури тілінде гиена-адамдар "bultungin" деп аталады, бұл "Мен өзімді гиенаға айналдырамын" деп аударылады. Бір кезде бұл аймақтағы бір-екі ауылдың толығымен гиена-адамдармен мекенделгеніне сенген. Мұндай адамды "нагдза" деп атайды. Батыс Судандық халықтардың фольклорында, түнде адамдарды, әсіресе ғашықтарды қорқытатын каннибалистік монстрға айналатын, жартылай адам-жартылай жануар сияқты бір тіршілік иесі бар. Бұл тіршілік иесі көбінесе адам түрінде сиқырлы күшті емші, қарақшы немесе ағаш кесуші болып бейнеленеді, бірақ жүнді денесі, қызыл және жарқыраған көздері және мұрынды дауысы сияқты белгілері арқылы танылады. 1376 жылы жазылған парсы медициналық трактатында "жартылай адам, жартылай гиена" деп аталатын, балаларды өлтіру әдеті бар "кафтар" деп аталатын адамдарды қалай емдеу керектігі туралы айтылған. Гректер 19 ғасырдың соңына дейін, егер гиена-адамдардың денелері жойылмаса, олар өлген жауынгерлердің қанын ішетін вампирлік гиеналар ретінде соғыс далаларын мазалап жүреді деп сенген.