Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ежелгі грек діни практикасы
Ancient Greek cult practice
Ежелгі грек діни практикасы мен әдебиетінде некия немесе некия (νέκυια, νεκυία; νεκύα) – "арбақтарды шақырып, болашақ туралы сұрақ қою рәсімі", яғни некромантия. Некия міндетті түрде катабазиспен бірдей емес. Екеуі де өлгендермен әңгімелесуге мүмкіндік берсе де, катабазис – грек және рим мифологиясындағы кейбір батырлар жасаған жер астына нақты, физикалық сапар ғана. Дегенмен, күнделікті тілде "некия" термині осы екі түрдің екеуін де білдіреді, сондықтан, мысалы, Кейінгі Антикалық дәуірде "Олимпиодор үш [Платондық] мифті некия (Гомердің "Одиссеясының" 11-ші кітабындағыдай, жер асты туралы әңгіме) деп жіктеді" деп мәлімдеген.
In ancient Greek cult practice and literature, a nekyia or nekya (νέκυια, νεκυία; νεκύα ) is a "rite by which ghosts were called up and questioned about the future," i. e., necromancy. A nekyia is not necessarily the same thing as a katabasis. While they both afford the opportunity to converse with the dead, only a katabasis is the actual, physical journey to the underworld undertaken by several heroes in Greek and Roman myth. In common parlance, however, the term "nekyia" is often used to subsume both types of event, so that by Late Antiquity for example "Olympiodorus claimed that three [Platonic] myths were classified as nekyia (an underworld story, as in Homer's Odyssey book 11)".
Жүректерді тергеу
Грекия мен Италияда бірқатар орындар осы практикаға толық немесе ішінара арналған. "Әлемнің астындағы әлемі жермен тікелей арналар арқылы байланыс орнатқан. Бұл тереңдігі өлшенбеген үңгірлер болатын, мысалы, Гераклея Понтикадағыдай." Ең танымал орын – Грекияның солтүстік-батысындағы Эфира қаласындағы Некромантейон. Таэнарон мен Аверн жерлерінде де өлгендердің баяндылықтарын табуға болады. Дегенмен, некромантияны орындау үшін арнайы орындар ғана болған жоқ. Мысалы, адам қабірде де осы рәсімді орындай алатын. Некия рәсімімен байланысты құдайлардың ішінде Хадис, оның әйелі Персефона, Гекката және Гермес (жанды әлемге жеткізуші ретінде) бар.
A number of sites in Greece and Italy were dedicated wholly or in part to this practice. "The Underworld communicated with the earth by direct channels. These were caverns whose depths were unplumbed, like that of Heraclea Pontica." The most notable was the Necromanteion in the northwestern Greek town of Ephyra. Other oracles of the dead could be found at Taenaron and Avernus. Such specialized locations, however, were not the only places where necromancy was performed. One could also perform the rite at a tomb, for example. Among the gods associated with the nekyia rite are Hades, his wife Persephone, Hecate, and Hermes (in his capacity as psychopompus – one who escorted souls to Hades).
"Одиссея"
Бұл құлшылық практикасының ең алғашқы айғағы классикалық антикалық дәуірде Некия деп аталған, Одиссеяның 11-ші кітабынан келген. Одиссейге «мүлдем басқаша сапарға шығып, Океан өзенінен арғы жағындағы Аид сарайларын табуға» бұйырылды. Ол жерде ол дін қызметкері және пайғамбар Тирезийдің бойына Итакаға қайтудың жолдары туралы кеңес сұрайды, «көлеңкелер мен қара қан мен құлақ кереуінен, Иероним Бош картинасындай» бір ортада. Ол «өлгендердің санасыз көлеңкелері» оны «қоршап тұруы» үшін қошқар мен ешкіні құрбандыққа шалды, содан кейін ол өлгендердің жандарымен кездесіп, сөйлеседі. «Одиссейдің Аидқа сапары туралы әңгімеден кейін басқа батырлардың да осындай сапарлары туралы хабарлар тарады», дегенмен, мысалы, «Гераклдың дәстүрлі түріндегі κατάβασις [катабасис, "төмен түсу"] Некиядан айқын түрде ерекшеленген болуы керек». Афиналық драматург Эсхил өзінің «Парсылар» және «Шарап әкелушілер» пьесаларында қабір басындағы некияиды қолданды. Жер астынан, Аид үйінен тірі қайту – қарапайым өлімдік адамның атқара алатын ең үлкен ерлік. Осы тұрғыдан Эней, өлгендердің рухтарын шақыру үшін қажетті құрбандық рәсімін орындау үшін ғана Жер асты әлемінің кіреберісіне саяхаттайтын Одиссейден басым түседі. Эней шын мәнінде Аид үйіне түсіп, өлгендер әлемінде саяхаттайды.
The earliest reference to this cult practice comes from Book 11 of the Odyssey, which was called the Nekyia in Classical antiquity. Odysseus was instructed to "make a journey of a very different kind, and find your way to the Halls of Hades across the River of Ocean". There he consults the soul of the priest and prophet Teiresias about the means to return home to Ithaca, in a setting of "ghosts and dark blood and eerie noises, like a canvas of Hieronymous Bosch". He sacrifices a ram and an ewe so that "the countless shades of the dead and gone" would "surge around" him and then he meets and talks to the souls of the dead. "The story of Odysseus's journey to Hades was followed by further accounts of such journeys undertaken by other heroes", although it is clear that, for example, "the κατάβασις [katabasis, "descent"] of Herakles in its traditional form must have differed noticeably from the Nekyia". The Athenian playwright Aeschylus features the use of tombside nekyiai in his Persians and Libation Bearers. Returning from the Underworld, from the House of Hades, alive represents the monumental feat a mere mortal could accomplish. In this, Aeneas surpasses Odysseus who merely journeys to the entrance of the Underworld to perform the ritual sacrifice needed to summon the spirits of the dead, the ghosts whose knowledge he seeks. Aeneas actually descends into the House of Hades and travels through the world of the dead.
Менипп пен Самосатты Лукиан
Самосатты Лукиан – 161–162 жылдары жазылған «Мэнипп немесе Некромантия» атты сатирикалық диалогтың авторы. Немец классикалық филологы Рудольф Хелм (1872–1966) айтуынша, бұл циник философ Мэнипптің жоғалған «Неккия» шығармасының қысқаша нұсқасы болуы мүмкін. «Философтардың өмірінде» Диоген Лаэртій Мэнипптің жазған он үш туындысының ішінде «Неккияны» да тізімдейді (Vitae philosophorum, VI, 101). Лукианның диалогында Мэнипп Гомер, Гесиод, философтар және трагедия ақындарының өмірден кейінгі өмір туралы әртүрлі пікірлеріне қыңырсып, шындықты өзі анықтауға шешім қабылдайды. Ол үшін ол жер астына сапар шегу үшін Митробарзан есімді бабылдық сиқыршының көмегіне жүгінеді. Митробарзан некромантиялық рәсімді орындайды, олар екеуі Хадеске түседі, онда Пирифлегетон, Кербер, Плутонның сарайы, Харон және грек жер асты әлемінің қалған мифологиялық құрылғыларын көреді. Нәтижесінде, жер асты әлемі Лукианға байлар мен билік иелеріне ғана емес, сонымен қатар философтарға да сатира жасау үшін ыңғайлы орта болып табылады.
Lucian of Samosata is the author of a satirical dialogue titled Μένιππος ἢ Νεκυομαντεία, dating from 161–162 CE, which, as German classical philologist Rudolf Helm (1872–1966) argues, may be an epitome of the lost Nekyia of cynic philosopher Menippus. In The Lives of the Philosophers, Diogenes Laërtius lists the Nekyia among the thirteen works composed by Menippus (Vitae philosophorum, VI, 101). In Lucian's dialogue, Menippus, perplexed by the conflicting accounts of the afterlife put forward by Homer, Hesiod, the philosophers, and the tragic poets, decides to discover the truth for himself. He therefore enlists the help of a Babylonian Magus, named Mithrobarzanes, in order to visit the underworld. Mithrobarzanes performs a necromantic ritual, and the two descend to Hades, where they see Pyriphlegethon, Cerberus, the palace of Pluto, Charon, and the rest of the mythological machinery of the Greek underworld. Ultimately, the underworld setting serves Lucian as a vehicle for satire on not only the rich and powerful, but also the philosophers.
Юнг
К. Г. Юнг Некия тұжырымдамасын өзінің талдау психологиясының ажырамас бөлігі ретінде пайдаланды: "Некия – саналы сананың санасыз психиканың терең қабаттарына енуі". Юнг үшін "Некия – мағынасыз тұңғиыққа құлау емес, толық адамды қалпына келтіруге бағытталған мағыналы түсу". Жоланде Жакоби "осы 'үлкен Некия' – көптеген кішірек Некия тәжірибелерімен байланысты" деп қосты.
C. G. Jung used the concept of Nekyia as an integral part of his analytical psychology: "Nekyia introversion of the conscious mind into the deeper layers of the unconscious psyche". For Jung, "the Nekyia is no aimless or destructive fall into the abyss, but a meaningful katabasis its object the restoration of the whole man". Jolande Jacobi added that "this 'great Nekyia' is interwoven with innumerable lesser Nekyia experiences".
Мәдени сілтемелер
Томас Маннның некия туралы түсінігі "Шығыс гностицизмі, эллинизмнің ілімдерінен" кеңінен қабылдаған. Юнг Пикассоның "көк кезеңінің ерте мерзімін" "Некияның" – тозақ пен қараңғылыққа түсудің символы ретінде қарастырды. 1937 жылы ағылшын композиторы Майкл Типпетт Юнгтің идеяларына негізделген, Nekyia деп аталатын ірі хорлық шығарма жоспарлады. Бұл шығарма оның "Біздің заманымыздың баласы" деген дүниежүзілік ораториясының негізі болды.
"Thomas Mann's conception of the nekyia draws extensively from 'the doctrines of the East Gnosticism, and Hellenism'". Jung viewed Picasso's "early Blue Period as the symbol of 'Nekya', a descent into hell and darkness". In 1937, English composer Michael Tippett planned a large choral work based on Jungian concepts, titled Nekyia. The work would become the basis of his secular oratorio, A Child of Our Time.