Асқазанның бас жасушалары, пепсин мен липаза өндіріп, тағамды қорытуға көмектеседі. Лептин секрециясы да байқалады. Анатомия, ферменттер туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Адам анатомиясында үш түрлі бас жасуша бар: асқазанның бас жасушасы, паратәрізді бездің бас жасушасы және қарын артериясы денесінде кездесетін 1-типті бас жасушалар.
In human anatomy, there are three types of chief cells, the gastric chief cell, the parathyroid chief cell, and the type 1 chief cells found in the carotid body.
Ұяшық түрлері
Асқазанның бас жасушасы (зимогендік жасуша немесе пептикалық жасуша деп те аталады) – асқазанда пепсиноген мен химозин бөліп шығаратын жасуша. Пепсиноген асқазанның париеталды жасушалары өндіретін тұз қышқылымен тікелей жанасқанда асқазан ферменті пепсинге айналады. Бұл жасуша түрі асқазан липаза ферменттерін де бөліп шығарады, олар триглицеридтерді бос май қышқылдарына және ди- және моноглицеридтерге ыдыратуға көмектеседі. Сондай-ақ, асқазанның бас жасушасы асқазанда тамақ болғанда лептинді бөліп шығарады деген дәлелдер бар. Лептин бас жасушалардың пепсиноген гранулаларында табылды. Асқазан шұңқырының жасушалары 2–4 күн сайын жаңарып отырады. Бұл жоғары жаңару жылдамдығы – асқазанның эпителийлік қабығын пепсиннің протеолиздік әрекетінен және париеталды жасушалар өндіретін қышқылдан қорғауға арналған қорғау механизмі. Асқазанның бас жасушалары ұзақ өмір сүреді және олар асқазанның жоғары бөлігіндегі дің жасушаларынан дифференциалданады деп саналады. Mist1 гені шырышты мойын жасушасынан бас жасушаға трансдифференциацияны реттейді және бас жасуша органеллалары мен құрылымдарының қалыпты дамуында маңызды рөл атқарады. Паратиреоидтық тіндердің жаңару деңгейі төмен.
The gastric chief cell (also known as a zymogenic cell or peptic cell) is a cell in the stomach that releases pepsinogen and chymosin. Pepsinogen is activated into the digestive enzyme pepsin when it comes in contact with hydrochloric acid produced by gastric parietal cells. This type of cell also secretes gastric lipase enzymes, which help digest triglycerides into free fatty acids and di and mono glycerides. There is also evidence that the gastric chief cell secretes leptin in response to the presence of food in the stomach. Leptin has been found in the pepsinogen granules of chief cells. Gastric pit cells are replaced every 2–4 days. This high rate of turnover is a protective mechanism designed to protect the epithelial lining of the stomach from both the proteolytic action of pepsin and the acid produced by parietal cells. Gastric chief cells are much longer lived and are believed to differentiate from stem cells located higher in the gastric unit in the isthmus. The gene Mist1 has been shown to regulate mucus neck cell to chief cell transdifferentiation and plays a role in the normal development of the chief cell organelles and structures. Parathyroid tissue seems to have a low turn over rate.
Гистология
Асқазанның бас жасушалары – асқазан бірлігінде немесе асқазан безінде табылған, асқазан бірлігінің негізін құрайтын эпителий жасушалары. Асқазанның бас жасушасы ядроның айналасында ұйымдасқан, кең ламельді қабыршақты эндоплазмалық торға ие. Сондай-ақ, асқазанның бас жасушасында апикаль цитоплазмада ас қорыту ферменттерімен толтырылған көптеген ірі секреторлық кесекшелер бар.
Gastric chief cells are epithelial cells which are found within the gastric unit or gastric gland, and form the base of the gastric unit. The gastric chief cell has an extensive network of lamellar rough endoplasmic reticulum organized around the nucleus. The gastric chief cell also contains many large secretory vesicles filled with digestive enzymes in the apical cytoplasm.
Аурулар
Асқазан тініндегі созылмалы қабыну салдарынан париетальды жасушалардың жоғалуы бас жасушалардың дифференциациясына әсер ететіні және бас жасушаларды мойын жасушаларына қайта трансдифференциациялауға ұшыратуы мүмкін екендігі көрсетілген. Бұл, спазмолиттік полипептидті экспрессиялейтін метаплазия (SPEM) деп аталатын шырыш жасушаларының метаплазиясына алып келуі мүмкін, ол қатерлі ісікке дейін дамуы ықтимал. Париетальды жасушалар жоғалған жағдайда, жетілген бас жасушалары қалыптаспайды. Париетальды жасушалар бас жасушалардың трансдифференциациясына ықпал ететін факторларды бөліп шығаруы мүмкін, сондықтан олар жоғалғанда бас жасушалары қалыпты дамымайды.
In gastric tissue, a loss of parietal cells due to chronic inflammation has been shown to affect chief cell differentiation and can induce chief cells to transdifferentiate back into neck cells and can lead to the formation of mucus cell metaplasia known as spasmolytic polypeptide expressing metaplasia (SPEM) that could be precancerous. If parietal cells are lost, mature chief cells do not form. Parietal cells may secrete factors that lead to transdifferentiation of chief cells, so if lost, chief cells do not normally develop.