Кіріспе

Швейцариядағы өзен Силь – Швейцариядағы өзен. Ол Швиц кантонындағы Дрюсберг тауының жанында басталып, Цюрих қаласының орталығында Лиммат өзеніне құяды, Цюрих–Винтертур теміржолын кесіп өтеді. Өзеннің ұзындығы, Sihlsee суқоймасын қоса алғанда, құрайды. Sihlsee-ден су алынуы төменгі ағыстағы су мөлшерінің азаюына және осыған байланысты су сапасының нашарлауына әкеледі. Өзен Швиц, Цюрих және Цуг кантондары арқылы немесе олардың шекараларымен ағады. Силь аңғарының негізгі елді мекендері Цюрих кантонында орналасқан, оларға Лангнау-ам-Альбис және Адлисвилл қалалары, сондай-ақ Цюрих қаласының оңтүстік-батыс бөлігі кіреді. Лангнау-ам-Альбистен жоғары, Лимматпен қосылған жерден бастап, өзен бойында ірі елді мекендер жоқ, тек бірнеше шағын ауылдар ғана орналасқан. Эйнсиедельн қаласы Sihlsee-ге жақын орналасқан болса да, ол шындығында Альп саласының аңғарында жатыр. Атауы ежелгі еуропалық немесе келттік тегінен болуы мүмкін: *Sîla ("тыныш су ағысы", *sîl түбірінен = "тамшылау, ылғалдану") > Роман Sila, ескі жоғары неміс тіліндегі aha ("ағын су") элементімен қосылған.

Өзен ағысы

Өзен Швиц кантонының Унтерберг муниципалитетіндегі Дрюсберг тауының солтүстік-шығыс беткейінен басталып, Штуден ауылына дейін солтүстікке қарай ағады. Студеннен кейін өзеннің оңтүстік жағындағы Sihlsee су қоймасына құяды. Жақын жердегі Минстер өзені де Сильзеге құяды және су қоймасы салынар алдында Сильдің тікелей саласы болған. Еубах, Рикенталбах және Гроссбах бұлақтары да Сильзеге Сильзе арқылы құяды. Су тоғанының төменгі жағында Силь тар мұздық аңғарға кіріп, шығысқа қарай ағып, Альп саласының суларын қабылдап, Хюттен ауылының жанында Цюрих кантонына қысқа ғана уақытқа кіреді. Содан кейін өзен Цуг және Цюрих кантондары арасындағы шекара болып өтеді, жолында Сильспрунг шағын сарқырамаларынан өтеді. Сильбруг ауылына жеткенде, өзен Цюрих кантонына екінші және соңғы рет кіреді. Сильбругтың солтүстігінде өзен сирек қоныстанған, тығыз орманды аңғар арқылы ағады, оның жанында маңызды автомобиль және теміржол жолдары өтеді. Сильвальд орман – үлкен және түпнұсқа орманның сирек кездесетін мысалы, ол өзеннен батысқа қарай көтерілетін Альбис тауларының беткейлерінде орналасқан. Осы жерде Цюрих көлі тек шығысқа қарай орналасқан, бірақ Циммерберг тауымен өзеннен бөлінген. Өзеннің батыс жағалауындағы Лангнау-ам-Альбис қаласына және шығыс жағалауындағы Гаттикон ауылына жеткенде, аңғарда халық саны артып, өнеркәсіп дамиды, бастапқыда қол жетімді су қуатына тартылған. Осы жерден аңғардың түбі Адлисвилл қаласы арқылы Цюрих қаласының шекарасына дейін үздіксіз құрылыспен жабылған. Қалаға кіргеннен кейін өзен Леймбах, Волишофен, Фризенберг, Альт-Виедикон және Энгге аудандары арқылы және олардың арасымен қала орталығына жетеді. Бұл учаскеде өзен үстінен көптеген көпірлер салынып, бір бөлігінде А3 тас жолы виадук арқылы өзен бойымен және үстінен өтеді.

Су тасқыны қаупі

Өзен Зюрих қаласының орталығынан жоғары орналасқан Sihlsee көлі арқылы ағады, және зерттеулер көрсеткендей, дамбаның бұзылуы қалаға 2 сағат ішінде үлкен су тасқыны жеткізіп қана қоймай, оның күші де зор болар еді. Бұл қауіптің күшеюіне себебі, өзен Цюрихтің бас стансасы арқылы туннельмен өтеді, бұл туннель өзен ағынының сыйымдылығын шектейді, соның салдарынан туннельдің су тасқынының аса ауыр салдарымен күресу қабілетіне қатысты алаңдаушылықтар туындап отыр. Осы қауіпті ескере отырып, Цюрих қаласы қаланың зардап шеккен аудандары үшін эвакуация жоспарларын жасап, жариялап, сынақтан өткізуге кірісті.