Итальяндық «Гориция» крейсерінің тарихы

Кіріспе

Италия Корольдік Әскери-теңіз флотының ауыр крейсері

Гориция – 1930 жылдары Италия Корольдік Әскери-теңіз флоты үшін салынған ауыр крейсерлер тобының үшінші кемесі. Гориция қаласының құрметіне аталған бұл кеме 1930 жылдың наурыз айында OTO Livorno кеме жасаушылығында салынды, сол жылдың желтоқсан айында суға түсіріліп, 1931 жылдың желтоқсан айында флот құрамына қабылданды. Сегіз зеңбірекпен қаруланған, ол Вашингтон теңіз келісімінде белгіленген лимиттер шегінде болды, бірақ іс жүзінде бұл көрсеткішті айтарлық дәрежеде асып түсті. Кеме бейбіт уақытта флот парадтарына жиі қатысты. 1934 жылы патшалық яхтамен бірге Шығыс Африкаға сапар жасады, ал екі жылдан кейін 1936 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары өтіп жатқан Германияға тағы бір шет елдік саяхат жасады. 1930 жылдардың соңында Испания азаматтық соғысына қатысты; 1936 жылдың тамыз айында итальяндық азаматтарды эвакуациялады, ал Италияға қайтып келе жатқанда авиациялық жанармай багінде жарылыс болды, нәтижесінде күрделі жөндеу жұмыстары қажет болды. Кеме 1939 жылы Италияның Албанияға басып кіруіне көмектесті. Италия 1940 жылдың маусымында Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысып, кеме кең ауқымда қолданылды. Ол жиі Мальтаға бағытталған британдық конвойларға қарсы операциялар жүргізді, ал Солтүстік Африка кампаниясы басталғаннан кейін, итальяндық конвойларды сүйемелдеп, ондағы итальян-неміс күштерін қолдады. Осы операциялар барысында Калабрия, Спартивенто мүйісі және Бірінші және Екінші Сирт шайқастарына қатысты. Гориция портода болған кезде одақтас авиациясының көптеген шабуылдарына ұшырады, нәтижесінде 1943 жылдың сәуір айында жасалған ірі шабуыл кемеге ауыр зақым келтірді. Италия 1943 жылдың қыркүйегінде одақтастарға капитуляциялаған кезде, жөндеуден өтіп жатқан кеме неміс әскерлері тарапынан басып алынды. Немістер кемені қолдануға жарамсыз деп танып, оны тастап кетті. 1944 жылы итальяндық және британдық десантшылары кемені батыруға тырысты, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды. 1945 жылы Германия жеңілгеннен кейін Италия Әскери-теңіз флоты кемені экономикалық тұрғыдан жөндеуге келмейтін жағдайға жеткенін анықтады, сондықтан ол 1947 жылы металл тескілеріне жіберілді.

Дизайн

Горицияның жалпы ұзындығы болды, ені – , суDraftы – . Толық жүктемеде ол жылжыды, бірақ оның жылжуы Вашингтон теңіз келісімінде белгіленген шектеулер шегінде болды. Оның күштік қондырғысы сегіз мұнаймен қыздырылатын Ярроу қазандығымен жұмыс істейтін екі Парсонс бу турбинасынан тұрды, олар кеменің ортасынан шығатын екі түтікке жиналған. Оның қозғалтқыштары 841 офицер мен қатардағы сарбаздардан тұратын экипажға ие болды. Кеме ортасында қалыңдығы бар броньдық белдеумен қорғалған. Кеменің орталық бөлігіндегі броньдық палубасы қалыңдығында болды және екі шетінде азайтылды. Артиллериялық мұнаралардың беттері 150 мм қалыңдықтағы плиталармен қапталған, ал олар орналасқан барбеттер де 150 мм қалыңдықта болды. Басқару мұнарасының қабырғалары 150 мм қалыңдықпен жасалған. Горицияның қосалқы артиллериясы оның қызмет ету кезеңінде бірнеше рет қайта қарастырылды. 1930 жылдардың соңында 100 мм-лік екі зеңбірек және 40 мм және 12,7 мм-лік барлық зеңбіректер алынып тасталды, олардың орнына сегіз 54 калибрлік зеңбірек және сегіз зеңбірек орнатылды. 1940 жылы екі 15 калибрлік "жұлдызды" снарядтар қосылды. 1942 жылы "жұлдызды" снарядтар тағы төрт 37 мм-лік зеңбірекпен ауыстырылды. Келесі жылы автоматтарды алты қос және екі жеке орнатылған он төрт зеңбірек батареясы алмастырды. 1-ші дивизияның командирі 31 желтоқсанда өзінің штабын Горицияның бауырласы – итальяндық крейсер Полаға қысқа мерзімге ауыстырды, ал 3 маусымда 1935 жылы Горицияға қайтып оралды. 1936 жылдың 24 шілдесінде кеме Испания суларына Испания азамат соғысы кезінде итальяндық азаматтарды Хихон портынан эвакуациялау үшін жіберілді. 29 шілдеде Гибралтар бұғазынан өтіп, 31 шілдеде Хихонға жетті. 1 тамызда итальяндық азаматтарды кемеге мінгізгеннен кейін Гориция Франциядағы Ле-Вердон-сюр-Мерге барды, онда олар 1 мен 4 тамыз аралығында түсірілді. Келесі күні кеме Германияға бағыт алды, 8 тамызда Кильге келді. Кемеде Германияның ауыр крейсері "Адмирал Граф Шпее", жеңіл крейсері "Кёнигсберг" және британдық крейсері болды. Гориция 1936 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында байрақты көрсету үшін Кильде қалды, өйткені Берлин ойындарының жүзу жарыстары Кильде өтті. Сол кезде дивизияның штаб-пәтері Тарантода орналасқан; кемелер дереу Крит аралын күзетуге жіберілді, ал 11-12 маусымда кемелерге белгісіз су асты кемесі шабуыл жасады, оған Гориция мен эсминецтер сәтсіз қарсы шабуыл жасады. Ол 9 шілдеде Калабрия шайқасында болды. 30 шілдеде 1-ші дивизия Италия Ливиясына конвойды сүйемелдеді, 1 тамызда Аугустаға оралды. 16 тамызда Неапольдің жағасында артиллериялық жаттығулар өтті, ал 29 тамызда кемелер Неапольден Тарантоға бағыт алды, келесі күні жетті. 31-ші күні 1-ші дивизия британдық конвойларды тосқауылға алу үшін операцияға кірісті, бірақ итальяндық флот шабуылды кездеспей тоқтатты. 7-9 қыркүйекте Гориция Сицилия жағасында күзеттік қызмет атқарды, бірақ британдық кемелерді таба алмады, содан кейін Палермоға жағалады. 11-ші күні Тарантоға оралып, 23-24 қыркүйекте және 6 қарашада артиллериялық жаттығуларға қатысты. Ол 11-12 қараша түнінде британдықтардың Тарантоға шабуыл жасауы кезінде портта болды, бірақ әуе шабуылынан зақым алмады. Кеме 12-ші күні Неапольге ауыстырылды. Ол Спартивенто мүйісі шайқасына қатысып, британдық крейсерлермен соғысып, британдық ұшақты атып түсірді. Төрт күннен кейін британдықтардың портына жасаған бомбалауы итальяндықтарды крейсерлерді қайтадан көшіруге мәжбүр етті, оларды 15 желтоқсанда Сардиниядағы Ла-Маддаленаға уақытша жіберді.

Gorizia was long overall, with a beam of and a draft of She displaced at full load, though her displacement was nominally within the restriction set in place by the Washington Naval Treaty. Her power plant consisted of two Parsons steam turbines powered by eight oil fired Yarrow boilers, which were trunked into two funnels amidships. Her engines were rated at and produced a top speed of She had a crew of 841 officers and enlisted men. She was protected with an armor belt that was thick amidships. Her armor deck was thick in the central portion of the ship and reduced to at either end. The gun turrets had 150 mm thick plating on the faces and the barbettes they sat in were also 150 mm thick. The main conning tower had 150 mm thick sides. Gorizias secondary battery was revised several times during her career. Two of the 100 mm guns and all of the 40 mm and 12.7 mm guns were removed in the late 1930s and eight 54 cal. guns and eight guns were installed in their place. Two 15 cal. star shell guns were added in 1940. In 1942, the star shell guns were replaced with four more 37 mm guns. The following year, a battery of fourteen guns in six twin and two single mounts replaced the machine guns. The commander of the 1st Division briefly transferred his flag to Gorizias sister ship Italian cruiser Pola on 31 December, before returning to Gorizia on 3 June 1935. The ship was sent to Spanish waters on 24 July 1936 to evacuate Italian nationals from the port of Gijón during the Spanish Civil War. She passed through the Strait of Gibraltar on 29 July and arrived in Gijon on the 31st. After embarking the Italian nationals on 1 August, Gorizia cruised to Le Verdon sur Mer, France, where they were disembarked between 1 and 4 August. The next day, the ship departed for Germany, arriving in Kiel on 8 August for a naval review with the German heavy cruiser German cruiser Admiral Graf Spee, the light cruiser German cruiser Königsberg, and the British cruiser Gorizia remained in Kiel to show the flag during the 1936 Summer Olympics, as the sailing events for the Berlin games were held in Kiel. At the time, the division was based in Taranto; the ships were immediately sent to patrol off the island of Crete, and on 11–12 June, the ships were attacked by an unknown submarine, which the Gorizia and the destroyers unsuccessfully counterattacked. She was present at the Battle of Calabria on 9 July,

On 30 July, the 1st Division escorted a convoy to Italian Libya, arriving back in Augusta on 1 August. Gunnery training off Naples followed on 16 August, and on 29 August the ships left Naples for Taranto, arriving the next day. On the 31st, the 1st Division sortied to intercept the British convoys in Operation Hats, though the Italian fleet broke off the attack without encountering the merchant ships. On 7–9 September, Gorizia patrolled off Sicily but failed to locate any British vessels, and she thereafter docked in Palermo. She returned to Taranto on the 11th and took part in gunnery training on 23 and 24 September and again on 6 November. She was present in the harbor on the night of 11–12 November during the British attack on Taranto, but was undamaged in the air raid. The ship was transferred to Naples on the 12th. She took part in the Battle of Cape Spartivento, where she engaged British cruisers and shot down a British aircraft. British bombing of the port four days later forced the Italians to again relocate the cruisers, sending them temporarily to La Maddalena in Sardinia on 15 December.

1942 жыл

1942 жылдың 25 қаңтарында Мессинада болған кезде кемеге Германияның Люфтваффе офицері генерал-оберст Бруно Лерцер келді. Бес күннен кейін Италияның Пьемонт князі Умберто, тәж мұрагері, және Люфтваффе қолбасшысы Герман Геринг Сицилиядағы маңызды базаларды аралап, кемеге келді. "Гориция" ақпан айында қайтадан жауынгерлік операцияларға қатысты. 14-і күні одақтас кемелерін іздеуге шықты, бірақ оның орнына торпедалық бомбалаушылар мен су асты кемелерінен күшті шабуылға ұшырады. Кеме Мессинаға зақымсыз оралды. 21 ақпанда ол Триполиге басқа конвойге қосылып, 24 ақпанда Мессинаға қайта оралды. Бір айдан кейін, 22 наурызда, ол Сирттің екінші шайқасына қатысып, британдық жеңіл крейсерлер мен эсминстермен қатысты шайқас жүргізді. Мамыр айында оның 203 мм-лік зеңбіректері Сирт шайқасында пайдаланылғандықтан тозығы жетті, сондықтан олар сол айдың басында Мессинада қайта жаңартылды. 25 және 26 мамырда Мессинада одақтас авиациясы кемеге шабуыл жасады, бірақ кемеге тек ұсақ сынықтар тиді. Келесі екі күндегі шабуылдар ешқандай зақым келтірмеді. 28-і күні кеме Мессинадан Тарантоға бет бұрды. 8-ден 11 маусымға дейін одақтас авиациясы "Горицияға" шабуыл жасауын жалғастырды, бірақ кеме зардап шекпеді. 15 маусымда флот Мальтаға бара жатқан конвойды тоқтату үшін тағы да теңізге шықты. Миссия барысында "Горицияның" гидросамолеті қайтып оралмады және жоғалды деп есептелді. Британдық торпедалық бомбалаушылар "Горицияға" үш рет шабуыл жасады, бірақ ешқандай тиімді соққы беруге қол жеткізе алмады. Итальяндық крейсер "Тренто" торпедаға түсіп, кейіннен британдық су асты кемесімен батырылды. 5 шілдеде "Гориция" Мессинаға оралды, ал 17-сі күні Умберто кемеге сапар жасады. Умберто 27 тамызда Мессинада кемеге тағы да келді. 4 мамырда "Гориция" Ла Специядағы құрғақ докқа кіріп, жөндеу жұмыстарын бастады. Италия қыркүйек айында одақтастарға капитуляция жасағанда, кеме әлі де жөндеуде болды. Кеме командирі бастапқыда кемеге қараушы экипажға құрғақ докты су басуды және неміс әскері порты басып алғанда кемені батыруды бұйырды, бірақ кеме немістерге ешқандай пайдасы болмайтыны анық болған соң бұйрықты кері қайтарды. Кейін немістер кемені доктан шығарып, порпта бекітіп, тастап кетті. 1944 жылдың 21-22 маусым түнінде британдық және итальяндық жауынгер суіргіштер "Арба" атты пилотты торпедаларды пайдаланып, портыға кіріп, "Горицияны" және "Болцаноны" батыруға тырысты, немістер оларды блок кеме ретінде пайдалануын болдырмау үшін. Командостар "Болцаноны" батырды, бірақ "Горицияны" батыруға қол жеткізе алмады. Кеме су бетінде қалды және сәуір айында қатты қисайды, Ла Специя одақтас әскерлерінен босатылғанда. Кемеге келтірілген зақым жөндеуге келмейтіндей ауыр болғандықтан, соғыстан кейінгі теңіз күштері кемені жарамсыз деп таныды. 1947 жылдың 27 ақпанында кеме теңіз тізілімінен алынып, металл тескілеріне жіберілді.

While in Messina on 25 January 1942, the ship was visited by the German Luftwaffe officer Generaloberst Bruno Loerzer, who had arrived to command German air units stationed on the island. Five days later, Umberto, Prince of Piedmont, the heir to the italian crown, and Hermann Göring, the commander of the Luftwaffe, visited the ship on a tour of major bases in Sicily. Gorizia returned to combat operations in February; she sortied on the 14th to search for Allied shipping, but instead came under heavy attack from both torpedo bombers and submarines. She returned to Messina undamaged. On 21 February, she joined another convoy to Tripoli before returning to Messina on the 24th. A month later, on 22 March, she took part in the Second Battle of Sirte, where she was heavily engaged with British light cruisers and destroyers. By May, her 203 mm guns were worn out from their use in the Battles of Sirte, and so they were relined in Messina early that month. Allied air attacks targeted the ship in Messina on 25 and 26 May, but she suffered only splinter damage. Further attacks over the following two days inflicted no damage at all. On the 28th, she left Messina for Taranto; although Allied aircraft continued to attack Gorizia there from 8 to 11 June, she remained unscathed. On 15 June, the fleet sortied once again to intercept a convoy to Malta, codenamed Operation Vigorous. While on the mission, Gorizias floatplane failed to return and was presumed lost. British torpedo bombers attacked Gorizia three times, but failed to score any hits. The cruiser Italian cruiser Trento was hit by a torpedo and was later sunk by a British submarine. On 5 July, Gorizia returned to Messina, and on the 17th, she hosted a visit from Umberto. Umberto made another visit to the ship on 27 August in Messina. Gorizia entered the dry dock in La Spezia to begin repairs on 4 May; she was still under repair when Italy surrendered to the Allies in September. The ship's commander initially ordered the caretaker crew to flood the drydock and scuttle the ship when German troops occupied the port, but cancelled the order when it became clear the ship would be of no use to the Germans anyway. The Germans later moved the ship out of the dock, anchored her in the harbor, and abandoned her. On the night of 21–22 June 1944, British and Italian frogmen used Chariot manned torpedoes to infiltrate the harbor to sink Gorizia and Bolzano to prevent the Germans from using them as blockships; while the commandos did sink Bolzano, they were unsuccessful with Gorizia. She remained afloat and heavily listing in April 1945, when Allied forces liberated La Spezia. Judged to be too badly damaged to repair, the postwar navy decided to discard the ship. She was accordingly stricken from the naval register on 27 February 1947 and broken up for scrap.