Кіріспе

Гайра – Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Жаңа Англия аймағындағы Солтүстік үстіртте Армидейл мен Глен Иннес қалаларының арасында орналасқан қала. Армидейл аймақтық кеңесінің құрамына кіреді және 2021 жылғы халық санауы бойынша 2077 адам тұрады. Жаңа Англия тас жолы Гайраға басты көлік арнасы болып табылады. Солтүстік теміржол қаладан өтеді, бірақ Армидейлдің солтүстігіндегі бөлігі қазір пайдаланылмайды. Гайра сөнген жанартау кратерінде орналасқан "Қаз анасы" лагунасының жанында жатыр. "Қаз анасы" лагунасының табиғат қорығы Ұлттық мұра тізіміне енгізілген. Лагуна жағасында гольф алаңы, демалыс аймақтары және көрініс алаңына дейінгі жол бар. Қаладан өтетін теміржолдың шығыс жағындағы өзендер Тынық мұхитына құяды, ал батыс жағындағы өзендер батысқа қарай ағып, Мюррей өзеніне қосылады.

Тарих

Анаиван тобының жергілікті австралиялықтар Гюйра аймағының тұрғындары болды. Бұл жер бастапқыда Хиллгоэль немесе Иллгоэль деп аталды, бұл Юкамбал тіліндегі "батпақ" деген сөз, кейіннен Марштің иелігіне байланысты "Гүйра" деп өзгертілді. Гүйра атауының Анаиван халқының тілінен шыққандығы айтылады, ол "ақ қақаду" немесе "балық аулайтын орын" деген мағынаны білдіреді. Гумбайнгир тобының жергілікті австралиялықтар Гүйраның шығыс бөлігінде және айналасындағы жерлерде тұрды. Гүйра Гумбайнгир халқы үшін "Қара қақаду" деп белгілі болған, бұл туралы Кумбангир тілінің кітапшасында мәлімет бар. Еуропалық фермерлердің қоныстануы 1835 жылы Александр Кэмпбелл қазіргі қала аумағын қамтитын Гүйра станциясын иеленген кезде басталды. Оллера станциясы 1838 жылы негісталды және 1876 жылы салынған шіркеу Гүйра ауданындағы алғашқы шіркеу болды. 1840 жылы Дональд МакИнтайр "Гайра" жерін жалға алды, ал 1848 жылы Чарльз Уильям Марш "Гүйра" жерін жалға алды. Ұлы Солтүстік темір жолы 1884 жылы Гүйра арқылы созылды. Гүйра 1885 жылғы 20 наурызда ауыл деп жарияланды. 1890 жылдары сүт өндірісі маңызды өнеркәсіп болды, содан кейін картоп өсіруге көбірек назар аударылды. Гүйра пошта бөлімі 1877 жылғы 1 мамырда ашылды. Темір жол 1884 жылғы 19 тамызда Армидейлден Глен Иннеске дейінгі Ұлы Солтүстік темір жолының кеңейтілісінің бөлігі ретінде ресми түрде ашылды. Гүйра 1960 жылғы 5 ақпанда ұлттық назар аударудың орталығына айналды, Стивен Уолс есімді төрт жасар бала қаланың солтүстігіндегі шаруа қожалығында әкесінен адасып, төрт күн бойы жоғалып кетті. Жүздеген еріктілер баланың іздеуін жүргізіп, оны бір бұтаның жанында ұйықтап жатқан күйінде тапты. Оның іздеушілерге бірінші сұрағы: "Әкем қайда, әкем қайда?" болды, бұл сұрақтан әнші Джонни Эшкрофт "Little Boy Lost" атты хит әнді жазды. Кейіннен осы оқиға туралы фильм түсіріліп, Гүйраның көптеген жергілікті тұрғындарының қатысуымен бүкіл Австралияда көрсетілді. Гүйрада 1995 жылы жабылған, 350 адамды жұмыспен қамтып келген ірі мал сою комбинаты болды. Бүгінде бұл ғимаратта ангора қояндары өсіріледі.

Халық саны

2021 жылғы халық санағы бойынша Гүйрада 2077 адам тұрды. Халықтың 9,5% - аборигендер мен Торрес бұғазы аралдарының халықтары. Адамдардың 73,2% Австралияда туған, ал 77,4% үйде тек ағылшын тілінде сөйлейді. Дінге қатысты ең көп кездесетін жауаптар: Діні жоқ – 27,5%, Англикандық – 22,4% және Католик – 19,0%. 1984 жылдың 3-4 шілдесінде қарлы таулы аймақтарда, оның ішінде Гүйрада қатты және кең аумақты суық салдарынан орташа және күшті қар жауды. Осы оқиға кезінде Гүйрада 3 шілдеде және 4 шілдеде ең жоғары температура тіркелді. 3 шілдедегі ең жоғары температура – Австралиядағы ең солтүстікте тіркелген нөлден төменгі ең жоғары температура. Оқиғаның бір күні Гүйрада сағат 15:00-де температура тіркелді, бұл қарлы таулардан тыс түстен кейінгі ең суық температура болуы мүмкін.

Өнеркәсіп саласы

Негізгі өнеркәсіп салаларына ұзын жүн және асыл қошқарлар, етті мал, картоп және қызанақ жатады. Гюра қаласында 20 гектар жерді алып жатқан жылыжай салынды, онда 240-қа дейін жұмысшы жұмыс істейді және 12 миллион килограмм қызанақ өндіріледі, бұл оларды Австралиядағы ең ірі қызанақ өндірушісі етеді. Top of the Range Tomatoes, Guyra 2007 жылы Ауыл шаруашылығы саласындағы Солтүстік аймақтық даму инновациялық сыйлығы мен «Жыл инноваторы» сыйлығын жеңіп алды. Жыл сайынғы басты мереке – қаңтар айында өткізілетін Қошқар және Картоп фестивалі. Басқа шаралар: Guyra Show, жыл сайын ақпанда өткізіледі, желтоқсанда Ротари Рождестволық карнавалы және 2009 жылы 14 наурызда Westpac Rescue Helicopter қызметіне қаражат жинау мақсатында алғашқы Тау велосипедімен жарыс өткізілді. Жергілікті өзендер жыл сайын балықпен толықтырылады. Гюрадан батысқа қарай ағатын Лаура өзені танымал, оған Балдерсиг жолы арқылы қол жеткізуге болады. 26 шақырым жерде балық аулау үйлері мен коттедждерге тұруға болады. Жергілікті боулинг клубы оңтүстік жарты шардағы ең биік (теңіз деңгейінен биіктікте) боулинг алаңы екенін мақтан тұтады, бірақ бұл шын мәнінде дұрыс емес, себебі Оңтүстік Африканың Йоханнесбург қаласында Гайрадан бірнеше жүз метр биіктікте орналасқан бірнеше боулинг клубы бар. Lions және Rotary сияқты көптеген жергілікті ұйымдар бар. Қала регби лигасы, полокросс, футбол, хоккей және крикет командаларымен күшті спорттық тарихқа ие. Сондай-ақ, Гюрада боулинг алаңдары, теннис корттары, крикет алаңы және ату полигоны бар.