Кіріспе

Британдық-үнді әскери шабуылы американдық Тәуелсіздік соғысы кезінде

Роялтон шабуылы – 1780 жылы Вермонт Республикасындағы Ақ өзен аңғарындағы бірнеше қалаға қарсы британдықтар басқарған үнділердің шабуылы. Ол американдық революциялық соғыстың бір бөлігі болды және Жаңа Англиядағы соңғы ірі үнді шабуылы еді.

Шабуылдар

1780 жылғы 16 қазанның таңертеңгі сағаттарында 53-ші жаяу әскер полкінің лейтенанты Ричард Хоутон және бір гренадиер, британдық Квебек провинциясындағы Кахнауэк резервінен 300 мохаук жауынгерімен бірге, шығыс Вермонттағы Ақ өзен бойындағы Роялтон, Шарон және Тунбридж қалаларына шабуыл жасап, оларды өртеп жіберді. Бұл шабуыл 29-шы жаяу полкінің майоры Кристофер Карлтон басқарған Шамплейн және Джордж көлдерінің жағалауларындағы және Нью-Йорк корольдік полкінің сэр Джон Джонсон басқарған Мохок өзені аңғарындағы басқа шабуылдармен бірге жүзеге асырылды. Вермонт штатының төрт тұрғыны қаза тауып, жиырма алтысы Квебекке тұтқынға алынды. Жергілікті жасақ жиналған кезде Хоутон мен оның жасағы солтүстікке қарай қайтып кеткен еді. Жасақ Вермонт штатының Рэндольф қаласының жанында шабуылдаушыларды қуып жетеді, бірнеше оқ атысып, шайқас болды. Бірақ Хоутон, егер шайқас жалғасса, мохауктер қалған тұтқындарды өлтіруі мүмкін екенін айтқаннан кейін, жергілікті жасақ шабуылдаушыларды қашып кетуге рұхсат берді. Шығыс Рэндольф зиратындағы тақташа осы оқиғаның болған жерін көрсетеді. Оңтүстік Роялтон қаласының жасыл алаңындағы Ханна Хенди (Хенди) ескерткіші – шабуылда жас ұлын жоғалтқан, өзеннен өтіп, бірнеше баланың қайтарылуын сұрап жалбарынған жас анаға арналған граниттік арка. Мохауктердің бірінің көмегімен ол Хоутонның жасағына жетеді және мохауктер ұстап алған жас ұлдарды босатуды өтінеді. Ол, жартылай тұтқындардың бірінің анасы ретінде, олардың Канадаға саяхаттан аман қалмайтынын және олардың өлімі оның жауапкершілігінде болатынын айтып, оларды босатуға көндіруге тырысты. Хоутон соңынан ұлдарды әйелге босатып, оларды қауіпсіз түрде отбасыларына қайтаруға бұйрық берді. Ол құтқарған ұлдардың есімдері: Майкл Хенди, Розуэлл Паркхерст, капитан Эбенезер Паркхерстің ұлы, Эндрю және Шелдон Дюрки, Джозеф Рикс, Руфус және Фиш, Натаниел Эванс және Дэниел Даунер.