Кіріспе

Католик Киелі Тақтың жылдық анықтамалығы

Annuario Pontificio (итальян тілінде Pontifical Yearbook) – Католик шіркеуінің Киелі Тақтың жылдық анықтамалығы. Онда папалар хронологиялық тәртіппен және Киелі Тақтың барлық департаменттерінің лауазым иелері тізімделген. Сондай-ақ, барлық кардиналдар мен епископтардың, дін аймақтарының (әрқайсысы туралы статистикамен), Рим Куриясының бөлімшелерінің, Киелі Тақтың шетелдегі дипломатиялық миссияларының, Киелі Таққа аккредиттелген елшіліктердің, діни институттардың бас кеңселерiнің (қайтадан әрқайсысы туралы статистикамен), белгілі бір академиялық мекемелердің және басқа да ұқсас ақпараттардың аттары мен байланыс деректері келтірілген. Тізімге кітаптың мәтініндегі барлық есімдермен қатар, "Монсеньор" атағын алған барлық дін қызметкерлерінің есімдері де енген. Шіркеу статистикасының орталық кеңсесі құрастырып, Libreria Editrice Vaticana баспасынан шығарылатын қызыл мұқабалы жылдық анықтаманың көп бөлігі итальян тілінде. 2015 жылғы басылымда 2400-ден астам бет болды және құны... 2022 жылғы Папалық жылдыққа сәйкес, 2020 жылдың соңында әлемдегі католиктердің саны 1 359 612 000-ға жетті.

Тарих

Католик шіркеуінің жылнамасы 1716 жылдан бастап 1859 жылға дейін Римдегі Кракас баспасында "Жыл ақпараты" деген атпен шығарылды. 1851 жылдан бастап, Киелі Таққа қарасты бір бөлім бүкіл әлем бойынша Киелі Рим католиктік апостол шіркеуінің иерархиясы деп аталатын басқа басылымды шығара бастады. 1860 жылы ол Annuario Pontificio деген атқа ие болды, бірақ 1870 жылы шығарылуын тоқтатты. Бұл – Киелі Тақтың өзі шығарған алғашқы жылнама, бірақ оның құрастырылуы "Джорнале ди Рома" газетіне тапсырылды. Мональди ағайындары 1872 жылы "Католик иерархиясы және Папа үйі" атты өз жылнамасын шығара бастады. Ватикан баспасы 1885 жылы Gerarchia Cattolica-ны өз қарамағына алды, осылайша оны жартылай ресми жарияланымға айналдырды. 1899 жылдан 1904 жылға дейін ол "ресми басылым" деген белгіні таңбалады, бірақ бұл "ресми" сөзіне тар мағына берілген кезде, Acta Sanctae Sedis, Acta Apostolicae Sedis-тің алдағысы, Киелі Тақтың жалғыз "ресми" басылымы деп жарияланды. 1912 жылы ол Annuario Pontificio атауын қайта алды. 1912 жылдан 1924 жылға дейін ол тек есімдердің тізімін ғана емес, сонымен қатар Рим Куриясының бөлімдері және Папа сарайындағы кейбір лауазымдар туралы қысқаша сипаттамаларды да қамтыды, бұл практика 1940 жылы қайта жаңғыртылды. 1898 жылдан бастап бірнеше жыл бойы Париждегі Maison de la Bonne Presse баспасы Annuaire Pontifical Catholique деп аталатын француз тіліндегі ұқсас жылнаманы шығарды, бірақ оны Киелі Тақ құрастырмады. Онда швейцариялық гвардия және Ватикандағы Папа сарайы туралы егжей-тегжейлі тарихи мақалалар сияқты көптеген қосымша ақпараттар бар еді.

Папалар тізімі

"Понтифик жылнамасы" католик шіркеуінің папалар тізімін ұсынады. Тарихи мәселелерді әрбір келесі папа жаңадан түсіндіргенде, олар "Понтифик жылнамасында" мойындалады. Мысалы, 1942 жылғы "Понтифик жылнамасы" Пиза кеңесінің (1409) шешімдерін мойындап, осы кезеңдегі үш папаны тізімдеді: Григорий XII (1406–1409), Александр V (1409–1410) және Иоанн XXIII (1410–1415). Батыс схизмасы Иоанн XXIII папасы (1958–1963) XXIII атауын қайта пайдалануды шешкенде қайта қарастырылды, ол "күдіссіз заңдылықтағы жиырма екі Иоаннды" атады. Бұл 1963 жылғы "Понтифик жылнамасында" көрінді, онда Александр V және алғашқы Иоанн XXIII антипапалар ретінде қарастырылды.