Кіріспе
Құс түрі. Жағалы аракари немесе жағалы аракари (Pteroglossus torquatus) – тукан тұқымдасының (Ramphastidae) құсы. Ол Мексикадан Колумбия және Венесуэлаға дейін кездеседі.
The collared aracari or collared araçari (Pteroglossus torquatus) is a near passerine bird in the toucan family Ramphastidae. It is found from Mexico to Colombia and Venezuela.
Сипаттама
Басқа тукандар сияқты, жағалы аракаридің де жарқын түсі бар және үлкен өсірі бар. Ересектердің денесі ұзын және салмағы белгілі. Аталықтар мен аналықтардың өсірі мен қауырсындарының түсі бірдей, бірақ аналықтың өсірі аталыққа қарағанда қысқа. Үш түршесінің өсірі де ұқсас. Ересектің өсірінің табанында тар тік ақ жолақ болады. Оның жоғарғы жақ сүйегі ақшыл-сарғыш, табанына қарай көңдір-қызыл түске дейін қараңғырады. Өсірінің ұшы мен жотасы қара түсті. Жоғарғы жақ сүйегінде қара және сары түсті ойықтар бар. Өсірінің төменгі жағы қара түсті. Аталы түрге жататын ересектердің көпшілігінің жоғарғы бөлігі жылтыр қара, мойнының табанында тар қызыл жағасы және жарқын қызыл арқасы, құйрық асты және жоғарғы құйрық қауырсындары бар. Басы, мойны және көкірегінің жоғарғы бөлігі жасыл-қара түсті. Төменгі кеудесі, құрсағы және құйрық асты сары түсті. Көкірегінде қызыл рең және ортасында қара дақ бар; жоғарғы құрсағында тар қызыл және қара жолақ өтеді. Жамбастары қызыл немесе қызыл қоңыр. Жасырақ жағалы аракарилер ересектерге қарағанда әлдеқайда бозғылт, басы мен кеудесі қара, ал жоғарғы бөлігі қоңыр-зәйтүн түсті. Қызыл құйрығы мен сары құрсағы ақшыл, ал көкірек дағы, құрсақ жолағы және өсірдің пішіні анық емес. P. t. erythrozonus түршесі аталы түрге ұқсас, бірақ кішірек және кеуде дағы әлдеқайда кішкентай немесе мүлдем жоқ. P. t. nuchalis да аталы түрге ұқсас, бірақ оның көкірек дағы әдетте үлкен және өсірдің ақ табанындағы жолағы кеңірек. Ең көп естілетін дауысы "сейк, псеек, пинк немесе пенк сияқты биік, өткір, сыңғырлаған дыбыс немесе екі бөліктен тұратын пи-чиит немесе скуи-зиік" деп сипатталады. Олар сондай-ақ "ысқырық" және "агрессивті, кедір-бұдыр" дауыстар шығарады. "Бдддддд" деген діріл дауысы шын мәнінде дауысты емес болуы мүмкін. Жағалы аракаридің қанаттары ұшу кезінде естілетін қысымды дыбыс шығарады.
Әлеуметтік мінез-құлық
Жағалы аракарилер әдетте алтыдан 15-ке дейін жекелегендерден тұратын топтарда қозғалады, кейде олардың ішінде басқа тукан түрлері де болады. Олар бірлесіп ұялайды; түнгі уақытта бір қуысқа дейін жетіге дейін шоғырланады.
Тамақтандыру
Жағалы аракаридің тамақтануы көбінесе жемістерден тұрады, бірақ ол ірі жәндіктермен, басқа құстардың жұмыртқаларымен және балаларымен, сондай-ақ басқа да кішкентай омыртқалы жануарлармен де қоректенеді. Ол көбінесе орманның ортаңғы қабатынан шатырға дейін азық іздейді, бірақ төменгі жапырақ қабатындағы жемістерді де жейді. Олар жемісті алу үшін тұрақтан созылып, иіліп, тіпті басын төменге салып іліп алады. Олар ірі жеміс тұқымдарын қайтадан шығарып жібереді, олар көбінесе тірі қалуға қабілетті болып қалады.
Өсіру
Жағалы аракаридің көбейту маусымы оның ареалының көп бөлігінде қаңтардан мамырға дейін созылады. Ол ағаштардың қуыстарында ұялайды, көбінесе ірі қарғалардың қазған қуыстарында, бірақ табиғи қуыстарда да. Олар қуысты кеңейте алады, ол жерден жоғары орналасуы мүмкін. Жұмыртқа саны әдетте үш, бірақ беске дейін жетеді. Инкубация кезеңі 16-17 күнге соқады, және екі ата-ана да жұмыртқаларды күтіп жатады. Балапандар 26-30 күннен кейін ұядан ұшып шығады. Ата-аналары және көбінесе үш ересек құс балапандарды тамақтандырады. Жастарында олар негізінен жәндіктермен қоректенеді.
Мәртебе
IUCN жағалы аракаридің жағдайына ең төменгі деңгейдегі қауіп деп баға берді. Оның таралу аймағы өте кең, бірақ популяциясының мөлшері белгісіз, алайда оның азайып бара жақтануы мүмкін деп саналады. Қазіргі уақытта тікелей қауіп-қатерлер анықталған жоқ. "[Ол] екінші деңгейдегі орманға төзе алады, бірақ бәрібір орманды жоюға өте осал" және оны жергілікті халықтар аулайды.