Әдебиет және экология: Пәнаралық зерттеулер

Кіріспе

Әдебиет пен қоршаған ортаны салааралық зерттеу

Экокритика – әдебиет пен экологияны салааралық тұрғыдан зерттеу, онда әдебиеттанушылар қоршаған ортаға қатысты мәселелерді көрсететін мәтіндерді талдап, әдебиеттің табиғат тақырыбына қатысты әртүрлі тәсілдерін қарастырады. Оны алғаш рет Жозеф Микер 1972 жылы шыққан "Қорылу комедиясы: әдеби экологияны зерттеу" еңбегінде "әдеби экология" деп аталатын идея ретінде ұсынды. "Экокритика" термині 1978 жылы Уильям Рюкерттің "Әдебиет және экология: Экокритикадағы тәжірибе" атты эссесінде пайда болды. Экокритика авторлардың, зерттеушілердің және ақындардың еңбектерін қоршаған орта мәселелері мен табиғат аясында талдау арқылы салааралық көзқарас ұстанады. Кейбір экокритиктер қазіргі экологиялық жағдайды түзетудің мүмкін болатын шешімдерін іздейді, бірақ экокритиканың мақсаты, әдістемесі немесе ауқымы туралы барлық экокритиктер келіспейді. АҚШ-та экокритика әдебиет пен қоршаған ортаны зерттеу қауымдастығымен (ASLE) байланысты, ол әдебиеттегі және жалпы экологиялық гуманитарлық мәселелерді зерттейтін ғалымдар үшін екі жылдық конференция өткізеді. ASLE "Әдебиет пен қоршаған ортаны зерттеудің салааралық зерттеулері" (ISLE) журналын шығарады, онда халықаралық зерттеулердің қазіргі жағдайын таба аласыз. Экокритика – қасақана кең ауқымды тәсіл, ол "жасыл (мәдени) зерттеулер", "экопоэтика" және "экологиялық әдеби сын" сияқты басқа да аталымдармен белгілі, сонымен қатар экология, тұрақты дизайн, биополитика, экологиялық тарих, экология және әлеуметтік экология сияқты басқа да салалармен байланысты.

Анықтама

Басқа «саяси» сын түрлерімен салыстырғанда, экокритиканың моральдық және философиялық мақсаттарына қатысты дау-дамай аздау болды, бірақ оның көлемі табиғат туралы жазулардан, романтикалық поэзиядан және канондық әдебиеттен бастап кино, теледидар, театр, жануарлар туралы әңгімелер, архитектура, ғылыми баяндамалар және әдеби мәтіндердің кең ауқымын қамтиды. Сонымен қатар, экокритика әдебиет, әлеуметтік және ғылыми зерттеулердің басқа салаларынан әдістемелерді және теориялық негізделген тәсілдерді кеңінен қабылдады. Шерилл Глотфелтидің «Экокритика оқырманы» еңбегінде берген жұмыс анықтамасында «экокритика – әдебиет пен физикалық орта арасындағы қарым-қатынасты зерттеу» делінген. Лоуренс Бьюэлл «экокритиканы» «әдебиет пен қоршаған орта арасындағы қарым-қатынасты зерттеу, бұл зерттеу қоршаған ортаны қорғауға бағытталған практикалық іс-әрекеттерге берілгендік рухында жүргізіледі» деп анықтайды. Саймон Эсток 2001 жылы «экокритика, пікірталасқа қарамастан, ең алдымен этикалық ұстанымымен, табиғи әлемге деген міндеттемесімен (тек тақырыптық зерттеу нысаны ретінде емес, маңызды нәрсе ретінде) және екіншіден, байланыстарды орнатуға деген міндеттемесімен ерекшеленеді» деп атап өтті. Жақында Эсток экокритиканы Шекспир зерттеулеріне қатысты мақаласында «экокритика – әдебиеттегі табиғатты немесе табиғи нысаналарды зерттеу ғана емес, сонымен қатар табиғи ортаның немесе оның бір бөлігінің функциясын (тақырыптық, көркемдік, әлеуметтік, тарихи, идеологиялық, теориялық және т.б.) талдау арқылы өзгерістерге қол жеткізуге ұмтылатын кез келген теория» деп мәлімдеді. Бұл экокритиканың мәдени экология саласының функционалдық тәсілімен үйлеседі, ол экожүйелер мен көркем мәтіндер арасындағы аналогияларды талдайды және мұндай мәтіндер мәдени жүйеде экологиялық (жаңарту, жандандыру) функцияға ие болуы мүмкін деп санайды. Майкл П. Коэн айтқандай, «егер сіз экокритик болғыңыз келсе, не істеп жатқаныңызды түсіндіруге және сынға, тіпті сатираға дайын болуыңыз керек». Әрине, Коэн осындай сынға өз дауысын қосып, экокритиканың бір мәселесі оның «мақтау әндер мектебі» деп аталатын сын екенін атап өтті. Барлық экокритиктер белгілі бір экологиялық мотивациямен бірігіп, бірақ көпшілігі «табиғатты қолдайды», ал кейбіреулері «табиғатқа күмәнданады». Бұл, ішінара, жыныстық, гендерлік және нәсілдік нормаларды заңдастыру үшін «табиғаттың» қалай қолданылғаны туралы (мысалы, гомосексуализм «табиғатқа қайшы» деп есептелді) ортақ түсінікпен байланысты, сонымен қатар «экологиялық» тілдің экокритикада қолданылуына күмәнмен қарауды және табиғат пен қоршаған ортаның мәдени нормаларының қоршаған ортаның нашарлауына қалай ықпал ететінін сынауды қамтиды. Грег Гаррард тыныштандырылмаған табиғаттың теңгерімді және үйлесімді екендігі туралы түсінікті «пасторальдық экология» деп атады, ал Дана Филлипс «Экологияның шындығы» еңбегінде табиғат туралы жазудың әдеби сапасы мен ғылыми дәлдігін сынады. Сонымен қатар, экологиялық әділет қозғалысының экокритикалық дискурсты қайта анықтаудағы орнын мойындауға шақыру болды. Экокритиканың не екені немесе болуы керек деген сұраққа жауап ретінде Камило Гомидес кең және айыра дамыған операциялық анықтама ұсынды: «Адамның табиғатпен қарым-қатынасы туралы моральдық сұрақтар көтеретін және сонымен қатар аудиторияны ұрпақтар бойы міндетті болатын шекте өмір сүруге шақыратын өнер туындыларын талдап, насихаттайтын зерттеу саласы». Ол оны Амазонияның орманды жою туралы фильмге бейімдеу арқылы сынап көрді. Гомидес анықтамасын іске асыра отырып, Джозеф Генри Фогель экокритиканың «экономикалық ойлау мектебі» құрайтынын, өйткені ол аудиторияны техникалық шешімі жоқ ресурстарды бөлу мәселелерін талқылауға тартады деп мәлімдеді. Эштон Николс жақында табиғаттың романтикалық нұсқасының тарихи қауіп-қатерлерін «қалалық табиғи мекендеу» арқылы алмастыру қажеттігін айтты, бұл көзқарас қалалық өмір мен табиғи әлемді тығыз байланысты деп санайды және адамдардың планетада басқа түрлер сияқты жеңіл өмір сүруі керек деп мәлімдейді. Экокритика мен исламның пәнаралық сипаты және табиғатқа деген өзара қызығушылық 2021 жылы Исламдық экокритиканың пайда болуына әкелді. Исламдық экокритика ISLE: Әдебиет және қоршаған ортаны зерттеудің пәнаралық зерттеулері журналында «Исламдық экокритика: Экокритикаға енгізілген жасыл ислам» мақаласында толыққанды таныстырылды. Мақаладан кейін «Материалдық исламның толық сипаттамасы» «Материал шын мәнінде маңызды: жансыздық анимизмінің поэтикалық материалдық исламдық сын оқуы» Kritika Kultura журналында жарияланды.

In comparison with other 'political' forms of criticism, there has been relatively little dispute about the moral and philosophical aims of ecocriticism, although its scope has broadened from nature writing, romantic poetry, and canonical literature to take in film, television, theatre, animal stories, architectures, scientific narratives and an extraordinary range of literary texts. At the same time, ecocriticism has borrowed methodologies and theoretically informed approaches liberally from other fields of literary, social and scientific study. Cheryll Glotfelty's working definition in The Ecocriticism Reader is that "ecocriticism is the study of the relationship between literature and the physical environment", Lawrence Buell defines "'ecocriticism' as [a] study of the relationship between literature and the environment conducted in a spirit of commitment to environmentalist praxis". Simon Estok noted in 2001 that "ecocriticism has distinguished itself, debates notwithstanding, firstly by the ethical stand it takes, its commitment to the natural world as an important thing rather than simply as an object of thematic study, and, secondly, by its commitment to making connections". More recently, in an article that extends ecocriticism to Shakespearean studies, Estok argues that ecocriticism is more than "simply the study of Nature or natural things in literature; rather, it is any theory that is committed to effecting change by analyzing the function–thematic, artistic, social, historical, ideological, theoretical, or otherwise–of the natural environment, or aspects of it, represented in documents (literary or other) that contribute to material practices in material worlds". This echoes the functional approach of the cultural ecology branch of ecocriticism, which analyzes the analogies between ecosystems and imaginative texts and posits that such texts potentially have an ecological (regenerative, revitalizing) function in the cultural system. As Michael P. Cohen has observed, "if you want to be an ecocritic, be prepared to explain what you do and be criticized, if not satirized." Certainly, Cohen adds his voice to such critique, noting that one of the problems of ecocriticism has been what he calls its "praise song school" of criticism. All ecocritics share an environmentalist motivation of some sort, but whereas the majority are 'nature endorsing', some are 'nature sceptical'. In part this entails a shared sense of the ways in which 'nature' has been used to legitimize gender, sexual and racial norms (so homosexuality has been seen as 'unnatural', for example), but it also involves scepticism about the uses to which 'ecological' language is put in ecocriticism; it can also involve a critique of the ways cultural norms of nature and the environment contribute to environmental degradation. Greg Garrard has dubbed 'pastoral ecology' the notion that nature undisturbed is balanced and harmonious, while Dana Phillips has criticised the literary quality and scientific accuracy of nature writing in The Truth of Ecology. Similarly, there has been a call to recognize the place of the environmental justice movement in redefining ecocritical discourse. In response to the question of what ecocriticism is or should be, Camilo Gomides has offered an operational definition that is both broad and discriminating: "The field of enquiry that analyzes and promotes works of art which raise moral questions about human interactions with nature, while also motivating audiences to live within a limit that will be binding over generations". He tests it for a film adaptation about Amazonian deforestation. Implementing the Gomides definition, Joseph Henry Vogel makes the case that ecocriticism constitutes an "economic school of thought" as it engages audiences to debate issues of resource allocation that have no technical solution. Ashton Nichols has recently argued that the historical dangers of a romantic version of nature now need to be replaced by "urbanatural roosting", a view that sees urban life and the natural world as closely linked and argues for humans to live more lightly on the planet, the way virtually all other species do. The interdisciplinary nature of Ecocriticism and Islam as well as their mutual interest in nature led to the coinage of Islamecocriticism in 2021. Islemecocriticism is fully introduced by ISLE: Interdisciplinary Studies in Literature and Environment in "Islamecocriticism: Green Islam Introduced to Ecocriticism." The article is shortly followed by a thorough representation of Material Islamecocriticism in "Matter Really Matters: A Poetic Material Islamecocritical Reading of Inanimateness Animism" which appeared in Kritika Kultura.

Әдебиеттану саласында

Экокритика табиғатқа қатысты негізгі экологиялық құндылықтарды, «табиғат» сөзімен нақты қандай мағына білдірілетінін, және «орта» категориясының сынып, гендер немесе нәсіл сияқты ерекше санат болуы керек пе, жоқ па, сияқты мәселелерді зерттейді. Экокритиктер жабайы табиғатқа адамның қабылдауын, оның тарих барысында қалай өзгергенін, сондай-ақ қазіргі экологиялық мәселелердің танымал мәдениет пен заманауи әдебиетте дұрыс бейнеленгеніне немесе тіпті айтылғанына қарастырады. Экокритиктер табиғат туралы мәтіндердің нақты мағынасын анықтаумен ғана шектеліп қоймайды, сонымен қатар оларды қоғамның табиғатқа қатысты тәжірибесін талдау үшін пайдаланады. Олар адамдарға бағытталған және еркекке бағытталған көзқарастарды сынға алады. Экокритикадағы ғалымдар антропоцентризм, «табиғи әлемді негізінен адамдар үшін ресурс ретінде қарастыру жөніндегі негізгі болжам», сондай-ақ «заманауи қоғамның материалдық және мәдени негіздеріндегі» идеялардың өзгеруіне қатысты сындық көзқарастармен айналысады. Жақында «эмпирикалық экокритиктер» экофиктивтің оқырмандарына тигізетін әсерін эмпирикалық тұрғыдан бағалай бастады. Тарих, экономика, философия, этика және психология сияқты басқа да ғылымдар экокритикаға үлесін қосуға болатын салалар ретінде қарастырылады. Уильям Рюкерт 1978 жылы «Әдебиет және экология: Экокритикадағы тәжірибе» атты эссесінде экокритика терминін алғаш рет қолданған болуы мүмкін. Экокритика қозғалысы ретінде Рейчел Карсонның 1962 жылы жарық көрген «Көктемнің үнсіздігі» атты экологиялық зерттемесіне көп қарызды. Осы маңызды сәттен бастап Рюкерттің мақсаты «әдебиетті зерттеуге экология мен экологиялық тұжырымдамаларды қолдану» мәселесіне назар аудару болды. Экологиялық ой-пікірдегі адамдар мен ғалымдар 1960-1970 жылдардағы экологиялық теория мен сынның өрбуінен бастап прогрессивті еңбектер жариялап келеді. Алайда, әдебиеттің экологиялық/қоршаған ортаға қатысты жағын зерттеуге арналған ұйымдастырылған қозғалыс болмағандықтан, бұл маңызды еңбектер шашырап, әртүрлі тақырыптар бойынша жіктелді: мал шаруашылығы, адам экологиясы, аймақтық зерттеулер, американдық зерттеулер және т.б. Мысалы, британдық марксистік сыншы Реймонд Уильямс 1973 жылы «Ел және қала» атты пасторальдық әдебиеттің маңызды сынын жазды. Экокритиканың ертедегі тағы бір мәтіні – Джозеф Микердің «Тіршілік үшін күрес комедиясы» (1974) – кейіннен экокритика мен экологиялық философияда басымдық алған аргументтің нұсқасын ұсынды: экологиялық дағдарыс негізінен батыстағы мәдениет пен табиғатты бөліп қарау және біріншісін моральдық тұрғыдан жоғары қою салдарынан туындайды. Мұндай антропоцентризм кейіпкердің қайғылы тұжырымдамасында көрінеді, онда оның моральдық күресі қарапайым биологиялық тіршілік етуден гөрі маңыздырақ, ал жануарлар этиологиясы туралы ғылым, Микердің сөзіне сүйенсек, «комедиялық режим» арқылы араласу және «соғыс емес махаббат жасау» жоғары экологиялық құндылыққа ие екенін көрсетеді. Кейінгі «екінші толқын» экокритикасында Микердің айқын ғылыми негіздемемен экофилософиялық ұстанымды қабылдауы, әдеби құндылықты бағалау өлшемі ретінде Уильямстың әдеби жанрдың табиғатты бейнелеуіндегі өзгерістерге қатысты идеологиялық және тарихи сын-тексеруіне басымдық берді. Глотфелти «Экокритика оқырманында» былай деп атап өтті: «Бұл сыншылардың алғашқы күш-жігерінің біртілдігі жоқ екендігінің бір белгісі – бұл сыншылар бір-бірінің еңбектерін сирек келтіреді; олардың бар екенін білмеді. Олардың әрқайсысы жабайы табиғатта дауыс салатын жалғыз тұлға болды». Дегенмен, экокритика феминистік және марксистік сын-тексерулерден айырмашылығы – 1970 жылдардың соңында біртұтас қозғалысқа айналмады, ал шын мәнінде АҚШ-та 1990 жылдары ғана болды. 1980 жылдардың ортасында ғалымдар экокритиканы жанр ретінде құру үшін бірлесіп жұмыс істей бастады, негізінен Батыс әдебиет қауымдастығының жұмысы арқылы табиғат жазуын ойдан шығарылмаған әдеби жанр ретінде қайта бағалауға мүмкіндік берді. 1980 жылдардың соңында ақын Джек Коллом осы жанрдағы жаңашыл еңбегі үшін Ұлттық өнер қорынан грант алды. Коллом екі онжылдыққа жуық уақыт бойы Колорадо штатының Боулдердегі Наропа университетінде ықпалды Эко-әдебиет курсын оқытты. 1990 жылы Невада университеті, Ринода Глотфелти әдебиет және қоршаған орта профессоры ретінде академиялық лауазымға ие болған алғашқы адам болды. UNR қазір зейнеткер Глотфелти мен қалған профессор Майкл П. Бранчтың көмегімен сол кездегі экокритиканың интеллектуалды үйі ретінде қалыптасқан позициясын сақтады. 1990 жылдардың аяғынан бастап ASLE-дің жаңа филиалдары мен байланысты ұйымдар Ұлыбританияда, Жапонияда, Кореяда, Австралияда және Жаңа Зеландияда (ASLEC ANZ), Үндістанда (OSLE India), Оңтүстік-Шығыс Азияда (ASLE ASEAN), Тайваньда, Канадада және Еуропада құрылды. Экокритиканың британдық әдеби сынға енуі әдетте 1991 жылы Джонатан Бейт жариялаған «Романтикалық экология: Вордсворт және қоршаған орта дәстүрі» атты еңбегімен байланыстырылады. Экокритиканың екінші толқыны 2000 жылдары ғаламдық экологиялық қозғалыстың және экологиялық әділеттіліктің жалпы тарихын түсіну арқылы пайда болды. Гарвард университетінің бұрынғы профессоры және экокритиканы қолдаушы Лоуренс Буэллдің сөзіне сәйкес, экокритиканың екінші толқыны қоғамдық денсаулық сақтауға қатысты экологиямен, сондай-ақ экологиялық емес, әлеуметтік-орталық этика және саясатпен байланысты. Екінші толқын тек ауылдық жерлерді немесе жабайы табиғатты ғана емес, сонымен қатар қалалық және өнеркәсіптік трансформацияның ландшафтарын да қарастырады. Ол Чарльз Диккенс сияқты, Виктория дәуіріндегі қоғамдық денсаулық сақтау мәселелері туралы жазған жазушылар мен Нигериядағы экологиялық қиратуға қарсы наразылықтары үшін өлім жазасын алған Кен Саро-Вива, Минамата ауруы және сынап уыттануының салдары туралы жазған Митико Исимуре сияқты жазушылардан шабыттанды. Экокритиканың екінші толқыны қоршаған ортаға қатысты ресурстардың таралуы, экологиялық әділеттілік, экологиялық жағдайларға байланысты азшылықтар мен әлеуметтік-экономикалық әсерлер сияқты мәселелерді зерттеуге басымдық беретінімен бірінші толқыннан өзгешеленеді. Екінші толқын экокритикасының өкілі – 2002 жылғы «Экологиялық әділеттілік оқырманы: Саясат, поэзия және педагогика». Жақындағы экокритикалық зерттеулерде экологиялық алаңдаушылық, вегетариандық және белсенділік мәселелері басымдыққа ие. Ғалымдар енді Covid-19 пандемиясының қоршаған ортаны қорғауға қатысты белсенділікке және жалпы климаттық дағдарысқа тигізетін әсерін қарастыра бастады. «Жасыл әріптердегі» 2022 жылғы арнайы санында «Жаңа кеңістік поэзиясы» атты мақаланың авторлары Люси Джеффри мен Вики Ангелаки былай деп мәлімдейді: «Біз шығармашылық өнерде серуендеу актісін талдау арқылы өзімізді қоршаған ортаның жағдайына қатысты рөлімізді түсіне аламыз деп үміттенеміз. Осы томның барлық бөлімінде біз сұраймыз: Covid-19 пандемиясынан бері қоршаған ортаға қатысты көзқарасымыздың өзгеруін қалай сипаттауға болады?». Бұл ғылыми том 21 ғасырдың технологиялық дамуының, қоғамдық өзгерістердің, экологиялық қиындықтардың және саяси жағдайдың кеңістік поэзиясы, денсаулық сақтау және қоршаған ортаға (қалалық және ауылдық) қатысты шығармашылық еңбектердің көзқарасы арқылы зерттелуіне қатысты ағымдағы үрдістің куәсі болып табылады.

Ecocritics investigate such things as the underlying ecological values, what, precisely, is meant by the word nature, and whether the examination of "place" should be a distinctive category, much like class, gender or race. Ecocritics examine human perception of wilderness, and how it has changed throughout history and whether or not current environmental issues are accurately represented or even mentioned in popular culture and modern literature. Not only do ecocritics determine the actual meaning of nature writing texts, but they use those texts for analyzing the practices of society in relationship to nature. They also critique visions that are human centered and man/male centered. Scholars in ecocriticism engage in questions regarding anthropocentrism, and the "mainstream assumption that the natural world be seen primarily as a resource for human beings" as well as critical approaches to changing ideas in "the material and cultural bases of modern society." Recently, "empirical ecocritics" have begun empirically evaluating the influence of ecofiction on its readers. Other disciplines, such as history, economics, philosophy, ethics, and psychology, are also considered by ecocritics to be possible contributors to ecocriticism. While William Rueckert may have been the first person to use the term ecocriticism (Barry 240) in his 1978 essay entitled Literature and Ecology: An Experiment in Ecocriticism, ecocriticism as a movement owes much to Rachel Carson's 1962 environmental exposé Silent Spring. Drawing from this critical moment, Rueckert's intent was to focus on "the application of ecology and ecological concepts to the study of literature". Ecologically minded individuals and scholars have been publishing progressive works of ecotheory and criticism since the explosion of environmentalism in the late 1960s and 1970s. However, because there was no organized movement to study the ecological/environmental side of literature, these important works were scattered and categorized under a litany of different subject headings: pastoralism, human ecology, regionalism, American Studies etc. British marxist critic Raymond Williams, for example, wrote a seminal critique of pastoral literature in 1973, The Country and the City. Another early ecocritical text, Joseph Meeker's The Comedy of Survival (1974), proposed a version of an argument that was later to dominate ecocriticism and environmental philosophy; that environmental crisis is caused primarily by a cultural tradition in the West of separation of culture from nature, and elevation of the former to moral predominance. Such anthropocentrism is identified in the tragic conception of a hero whose moral struggles are more important than mere biological survival, whereas the science of animal ethology, Meeker asserts, shows that a "comic mode" of muddling through and "making love not war" has superior ecological value. In the later, "second wave" ecocriticism, Meeker's adoption of an ecophilosophical position with apparent scientific sanction as a measure of literary value tended to prevail over Williams's ideological and historical critique of the shifts in a literary genre's representation of nature. As Glotfelty noted in The Ecocriticism Reader, "One indication of the disunity of the early efforts is that these critics rarely cited one another's work; they didn't know that it existed Each was a single voice howling in the wilderness." Nevertheless, ecocriticism—unlike feminist and Marxist criticisms—failed to crystallize into a coherent movement in the late 1970s, and indeed only did so in the US in the 1990s. In the mid 1980s, scholars began to work collectively to establish ecocriticism as a genre, primarily through the work of the Western Literature Association in which the revaluation of nature writing as a non fictional literary genre could function. During the late 1980s poet Jack Collom was awarded a 2nd National Endowment for the Arts grant, for his ground breaking work in this emerging genre. Collom taught an influential Eco Lit course at Naropa University in Boulder, Colorado, for nearly two decades. In 1990, at the University of Nevada, Reno, Glotfelty became the first person to hold an academic position as a professor of Literature and the Environment, and UNR, with the aid of the now retired Glotfelty and the remaining professor Michael P. Branch, has retained the position it established at that time as the intellectual home of ecocriticism even as ASLE has burgeoned into an organization with thousands of members in the US alone. From the late 1990s, new branches of ASLE and affiliated organizations were started in the UK, Japan, Korea, Australia and New Zealand (ASLEC ANZ), India (OSLE India), Southeast Asia (ASLE ASEAN), Taiwan, Canada and Europe. The emergence of ecocriticism in British literary criticism is usually dated to the publication in 1991 of Romantic Ecology: Wordsworth and the Environmental Tradition by Jonathan Bate. Ecocriticism’s second wave emerged in the 2000s through a more complex understanding of the overall history of global environmentalism and environmental justice. According to Lawrence Buell, former Harvard professor and proponent of ecocriticism, the second wave of ecocriticism aligns with public health environmentalism, with ethics and politics that are sociocentric rather than ecocentric. The second wave not only considers rural landscapes or wilderness, but also landscapes of urban and industrial transformation. It is inspired by writers such as Charles Dickens, who wrote about Victorian era public health concerns, and the American novelist Upton Sinclair, as well as by global activists, such as Ken Saro Wiwa, who was executed for his protests against ecological devastation in Nigeria, and Michiko Ishimure, who wrote about Minamata disease and the effects of mercury poisoning. The second wave of ecocriticism distinguishes itself from the first wave by prioritizing the exploration of issues such as environmental resource distribution, environmental justice, minority and socioeconomic impacts related to environmental circumstances. A representative of second wave ecocriticism is the 2002 Environmental Justice Reader: Politics, Poetics, and Pedagogy. Recent eco critical scholarship has seen issues concerning eco anxiety, veganism, and activism take precedence. Scholars are now starting to take into consideration the impact of the Covid 19 pandemic on environmental activism and the climate crisis more broadly. In their 2022 Special Issue for Green Letters entitled 'A New Poetics of Space', the co editors, Lucy Jeffery and Vicky Angelaki, remark: 'We hope that through the analysis of the act of walking in the creative arts we can understand our role in shaping the environmental state in which we find ourselves. Throughout this volume we ask: is there a way yet to describe how our attitude towards our being in the environment has shifted since the Covid 19 pandemic?' This scholarly volume is evidence of a current trend in eco critical scholarship to explore the impact of the twenty first century's technological developments, societal shifts, environmental challenges, and political situation through the perspective of creative works that are concerned with the poetics of space, health, and the environment (both urban and rural).