Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Қожо (басты) Галешеве (шамамен 1835 – 1924) – Оңтүстік Африкадағы Батлхапинг тайпасының басшысы. Ол колонияға қарсы революционер болған және Кейп колониясы үкіметіне қарсы көтерілістер ұйымдастырған. Кимберли қаласындағы Сол Плаатже муниципалитетіне қарасты Гейлшеу ауданы оның құрметіне аталған. Сондай-ақ, Оңтүстік Африка теңіз күштерінің жылдам шабуыл кемесіне де оның есімі берілген. Галешеве 1835 жылы Оңтүстік Африканың Таунг қаласының жанында дүниеге келген.
Kgosi (Chief) Galeshewe, (c. 1835 1924), was a chief of the Batlhaping group in South Africa. He was an anti colonial revolutionary and orchestrated rebellions against the Cape Colony government. The Galeshewe Township in the Sol Plaatje Municipality, Kimberley, has been named after him. A South African Navy fast attack craft has also been named after him. Galeshewe was born in 1835 near Taung, South Africa.
Революциялық іс-әрекет
1800 жылдардың ортасында Кимберлиде алмастар табылуымен, Кейп колониясының отарлаушылары жақын арада табысқа жететін алмаз кен орындарында мүмкіндік іздеу үшін ішкі аймаққа қоныс аудара бастады. Ішкі аймаққа, кен өндіру аймақтарына жақын жылжыған отаршылдық колониялар (көбінесе британдықтар) Оранж өзені маңында тұратын жергілікті халықтармен тікелей қақтығысқа келіп, олардың құқықтарын бұзды. 1870 жылдары екінші алмаз асығысы басталды. 1878 жылдың 18 шілдесінде Кимберлидегі Корнфорт төбесінде Гейлшеу бастаған көтеріліс болды, себебі Кейп колониясы үкіметі мал төлқұжаттарындағы оба эпидемиясын тоқтату үшін ауылдық мал басын қыру туралы шешім қабылдады. Батлхапинг халқына тиесілі 17-ден астам ірі қара мал қорықтан шығып, бір ақ фермердің жеріне кіріп кеткен. Фермер өзінің малдарына оба жұғуынан қорқып, барлық малды атып өлтірді. Бұл мәселе сотқа жеткізілді, бірақ судья фермердің пайдасына шешім шығарды, себебі малдың қорықтан шығуына қатаң тыйым салынған еді. Ешқандай өтемақы төленбеді. Бұл оқиға Фокван көтерілісі деп танылды. Жергілікті тайпалардың көпшілігі малды ақша ретінде пайдаланғандықтан, отаршылдық үкіметтің бұл шешімі наразылық тудырды. Гейлшеу британдықтардың әрекеттеріне қарсы бурлардан қолдау алу үшін Трансваалға барған кезде, Фокван қорығының басшылары полиция қызметкерлеріне малдың жағдайына қатысты тергеу жүргізуге рұқсат бермеді. Кейп үкіметі мұны көтеріліс актісі деп есептеді. Осыдан кейін колониялық саудагерлер мен фермерлерге қарсы шайқастар болды, мал қырылуына жауап ретінде оларға зиян келтірілді. Көтеріліс нәтижесінде 1878 жылдың 26 тамызында полковник С. Уорреннің әскерлері Гейлшевті ұстады. 1879 жылдың 6 қазанында Гейлшеу көтеріліске қатысқаны үшін 12 жылға түрмеге кесілді. Жазасын өтегеннен кейін, Гейлшеу Лангеберг көтерілісінде көрші тайпалармен күш жинады, бірақ ол қайтадан тұтқындалып, 10 жылға түрмеге жіберілді. Бір ай түрмеде отырғаннан кейін Гейлшеу қашып кетті, бірақ бір айдан кейін қайтадан ұсталды және түрмеге қайта оралды. Гейлшеу қашқанда, Батлхапингтің басшысы Лука Жантжиеге 2000 сарбаздық құрамы бар Кейп колониялық күштері шабуыл жасады. Отаршылдар 7 және 12 фунттық артиллериямен қатар Максим пулеметтерін де алып жүргендігі хабарланды. Гейлшеу Лангебергте Кейп колониялық күштерінің шабуылына тап болды, олар Кейп атты әскерлерінің командирі полковник Эдмунд Далгетидің басқаруында болды. Гейлшеу қашып құтылуға үлкерді, бірақ оның бес серігі атып өлтірілді. Ол Бечуаналендке (қазіргі Ботсвана) қарай жол тартты. Джордж Деннисон басқаратын іздеу тобы Оранж еркін мемлекетіндегі Врибургтен ұшып кетті, олардың міндеті Гейлшевті Бечуаналендке өтуге рұқсат бермей ұстап алу болды. Содан кейін ол Роббен аралында 10 жылға бас бостандығынан айырылды. 1898 жылы Батлхапингтер Фокван жерлерін, сондай-ақ Гейлшеудің фермаларын жоғалтты, олар Гейлшеудің әрекеттеріне жауап ретінде Кейп колониясы үкіметімен тәркіленді. Батлхапингтер содан кейін Магогонгқа қоныстанды, онда олар Молале басшылығына берілді. Көтеріліске қатысқандары үшін оның кейбір халқы жазаланды, ал кейбіреулері тегін жұмыс күші ретінде Кейп колониясына көшірілді. Лука Жантжие Кейп колониялық күштерімен болған қысқаша атыста кеудесіне оқ тиіп, дереу қаза тапты. Хирург оның басын кесіп, қайнатуға бұйрық берді. Гейлшеу 1924 жылы Хартсуотерден солтүстікке қарай Магогонгта қайтыс болды.
After diamonds were famously discovered in Kimberley in the mid 1800s, colonists from the Cape Colony began to move into the interior in search of opportunities at the soon to become profitable diamond mines. The settler colonies (mostly British) moving into the interior closer to the extraction plains came into direct conflict with many indigenous people living near the Orange River. By the 1870s the second Diamond rush was underway. A rebellion led by Galeshewe broke out against the Cape Colony government on 18 July 1878 at Cornforth Hill, Kimberley, after a decision was made to cull the rural cattle population in order to combat a Rinderpest epidemic. More than 17 cattle that belonged to the Batlhaping people had strayed out of their reserve and into a white farmer's plot of land. The farmer shot all of them citing his fears over rinderpest spreading to his own livestock. The matter was taken to court, with Galeshewe's cousin Petlhu demanding compensation, but the magistrate ruled in favour of the farmer as straying cattle was strictly prohibited. No compensation was given. It became known as the Phokwane Rebellion. As cattle was used as currency by the majority of local groups, this decision by the colonial government sparked outrage. While Galeshewe was in the Transvaal trying to get support from the Boers against the actions of the British, leaders of the Phokwane Reserve refused to allow police officials on the reserve to investigate what happened with the cattle. The Cape government considered this an act of rebellion. groups, where skirmishes were led against colonial traders and farmers in retribution against the cattle culling. The rebellion resulted in Galeshewe's capture by Colonel C Warren's troops on 26 August 1878. On 6 October 1879, Galeshewe was sentenced to 12 years in prison for his part in the uprising. Once he had completed his sentence, Galeshewe amassed forces with neighbouring groups in the Langeberg Rebellion where he was captured again and sentenced to 10 years in prison. After a month in prison, Galeshewe escaped but was captured once more a month later and imprisoned. When Galeshewe escaped, he and the leader of the Batlhaping, Luka Jantjie, were attacked by the Cape Colonial Force that was 2000 men strong. It is said the colonial troops carried with them 7 and 12 pounder artillery along with Maxim machine guns. Galeshewe was ambushed in Langeberg by the Cape Colonial Force, who were the under the charge of Colonel Edmund Dalgety, a commander of the Cape Mounted Rifles. Galeshewe managed to escape, even though five of his men were shot and killed. He set north towards Bechuanaland (modern day Botswana). A search party led by George Dennison took off from Vryburg in the Orange Free State, whose instructions were to intercept Galeshewe before he crossed into Bechuanaland. He then served a 10 year sentence in prison on Robben Island. In 1898, the Batlhaping lost their land in Phokwane, as well as Galeshewe's farms which were confiscated by the Cape Colony government in response to Galeshewe's actions. The Batlhaping were then forced to settle at Magogong where they were placed under the chieftaincy of Molale. Some of his people were executed for participating in the rebellion while some were moved to the Cape Colony as free labour. Luka Jantjie was shot in the chest and killed instantly after a brief gun battle with the Cape Colonial Force. A surgeon was commissioned to cut his head off and boil it. Galeshewe died at Magogong, north of Hartswater, in 1924.