Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"Call Me Joe" - американдық жазушы Пол Андерсонның (1926-2001) ғылыми фантастикалық повесі, алғаш рет 1957 жылы сәуірде Astounding Science Fiction журналында жарық көрді. Ол жиі антологияларға енгізілген, соның ішінде Америка ғылыми фантастика жазушыларының таңдауымен ерекше көзге түскен шығармалар жинағы "Ғылыми фантастиканың атақ-даңқ залы, екінші том" (1973) кіреді. Оқиға адамзаттың Юпитер планетасының бетін зерттеу және мекендеуге апаратын болашақ бағдарламасын қамтиды. (Басылым жарық көрген кезде планетаның қатты беті бар деген болжам бар еді.) Юпитердің ортасы өте қиын болғандықтан (гравитация, қысым, температура, сутегі/аммиак атмосферасы, сұйық метан) – адамдар бетке түсе алмайды. Сондықтан, технологиялық түрде күшейтілген телепатия (псионика) арқылы қашықтан басқарылатын синтетикалық тіршілік нысанының прототипі жасалады. Бұл зиялы жаратылыс (құбыжыққа ұқсайды) сезімтал емес жергілікті Юпитер тіршіліктерінің қатарына енгізіледі. Бұл жасанды денеге басшылық етуші және оны басқарушы – денсаулығы нашар адам.
"Call Me Joe" is a science fiction novelette by American writer Poul Anderson (1926–2001), first published in Astounding Science Fiction in April 1957. It has been frequently anthologized, including in The Science Fiction Hall of Fame, Volume Two (1973), a collection of unusually outstanding works selected by the Science Fiction Writers of America. The story involves a future program by humans to explore and settle the surface of the planet Jupiter. (At the time of publication, it was considered plausible that the planet had a solid surface.) Because the Jovian environment is extreme (gravity, pressure, temperature, hydrogen/ammonia atmosphere, liquid methane) — and thus humans cannot descend to the surface — a prototype synthetic life form is created and remote controlled by technologically enhanced telepathy (psionics). This intelligent creature (which happens to resemble a centaur) is inserted among the native Jovian life forms, none of which are sentient. The controller and operator of this artificial body is a severely disabled human.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Джо жыртқыш жануарлардың тобы шабуыл жасағанда өз уясында оянады. Ол зор күшін және мүсінделген мұздан жасалған қаруларын қолданып, жануарларды өлтіреді және жоғарыдағы Айға шулап бақиды. Маңызды компонент істен шығып, «Джо» Эд Англсиге айналады – Юпитер орбитасындағы ғарыш станциясында ерекше гарнитура киген адам. Англси байланысты қалпына келтіру үшін жабдықты ашуланып жөндеуге кіріседі. Мұндай жабдық бұзылулар жиілеу болып жатыр. Жөндеу әрекеттері сәтсіз аяқталады, сосын станцияға техниканы бағалау үшін псионика маманы Ян Корнелиус шақырылады, бірақ ол Англсидің өзі мәселенің түбінде болуы мүмкін екенін сезеді. Англси коляскада отырады. Ол қытықтап, барлық әріптестерін жек көреді, олар да оны ұнатпайды. Оның станцияда қалуына рұқсат берудің себебі – ол Джомен телепатиялық байланыс орнатып, оны басқара алатындығы. Джо – Юпитердің қатал жағдайында тірі қалуға арналған жаратылыс. Корнелиус Англсидің санасындағы бір нәрсе Юпитерден қорқады немесе қашады деп болжайды, ал соның салдарынан нәзік жабдықтар бұзылып жатыр. Соңында Корнелиуске миссияның маңызды кезеңінде Англсимен бірге сеанс өткізуге рұқсат беріледі. Джоға ұқсас, бірақ Англси сияқты адам бақылаушысы жоқ әйелдердің автономды тобы спутниктен ұшырылып, жақын арада Юпитерге қонады. Джо, әлі де Англсидің бақылауында, планетада өмір сүретін жаңа ұрпақтың басшысы және әкесі болуы керек. Осы сеанс барысында Корнелиус үшінші сананы – Джоның өзін сезінеді. Англсидің санасы бірте-бірте Джоға айналып, соның салдарынан кішірейіп барады. Корнелиус мәселеге қате көзқараспен қарады – Англсидің Юпитерге барудан және Джоның күшті мінезіне сіңіп кетуден қорқуы емес, керісінше, Юпитерден кетуден және Джоның толыққанды, сау денесі ұсынатын бостандықтан қорқуы себеп болып отыр. Джомен салыстырғанда Англсидің өмірі тар және қиын, ал орта оны адам болғысы келмейтін тұлғаға айналдырды. Корнелиустің көзімен өзін көріп, Джо толыққанды өзін-өзі сезіне бастайды. Ол Корнелиусті циклдан шығарып, Англсидің қалған бөлігін өшіріп тастайды. Корнелиус станцияда Англсидің денесінің бос қабығының жанында қайта жанданады. Ол қорқынышқа білінбейді, Англсинің Джоға сіңіп кеткеніне қуанғанын түсінеді. Ол болашақта осындай зақымдалған денелері бар адамдар, тіпті егде саяхаттардың да жовиандық бағдарламаға тартылатынын болжайды. Олардың мақсаты – әлсіз адам денесін тастап, жаңа, сау жовиандық денеге ие болып, екінші өмір сүру болады.
Joe is awakened in his den, when a pack of predators are attacking him. Using his great strength, and weapons made from sculpted ice, he kills the animals and, exultant, bays at the Moon above him. A vital component shorts out, and "Joe" reverts to being a human, Ed Anglesey, wearing a special headset on a space station orbiting Jupiter. Anglesey furiously repairs the equipment to restore the connection. It transpires that such equipment failures are happening more and more often. Attempts at repair have failed, and a psionics expert, Jan Cornelius, is brought to the station to evaluate the equipment, although he is aware that Anglesey himself may be the problem. Anglesey uses a wheelchair. He is bad tempered, dislikes all his colleagues, and is disliked in return. He is allowed to stay on the station only because of his ability to establish a telepathic connection with and thereby control Joe, a creature designed to survive the hostile conditions on the Jovian surface. Cornelius conjectures that something in Anglesey's mind rejects or fears Jupiter, and the resulting feedback keeps destroying the delicate equipment. Eventually Cornelius is allowed to share a session with Anglesey during an important part of the mission. A set of autonomous female Jovians, similar to Joe but lacking a human controller such as Anglesey, has been launched from the satellite and will soon land on Jupiter. Joe, still controlled by Anglesey, is to be the leader, and father, of a new race that will live on the planet. During this session, Cornelius becomes aware of a third mind – that of Joe himself. Anglesey's mind has been steadily transforming itself into Joe and shrinking in the process. Cornelius was looking at the problem from the wrong end – it was not Anglesey's fear of going to Jupiter and becoming sublimated into Joe's stronger character which was causing the blowouts, but his fear of leaving Jupiter and the freedom Joe's whole and healthy, though non human, body allows him. Anglesey's existence is poor and constricted compared to Joe's, and the environment has shaped a personality that no longer wants to be human. Seeing himself from Cornelius's perspective, Joe becomes fully self aware. He ejects Cornelius from the loop and shuts down what is left of Anglesey. Cornelius revives on the station next to the hollow shell of Anglesey's body. Far from being dismayed, he realizes that Anglesey was very happy to be subsumed into Joe. He speculates that in the future people with similarly damaged bodies, and even the very advanced in age, will be recruited for the Jovian program. Their motivation will be to leave their feeble human bodies behind in favor of new, healthy Jovian flesh and a second life.
Бейімделулер
Call Me Joe комиксінің бейімделуі 1976 жылы Starstream журналының 4-ші санында жарияланды (сценарий авторы – Джордж Кашдан, суретшісі – Адольфо Буйла). Екі аяғының қозғалысы шектеулі адамның санасының шетелдік денеге қашықтан басқаруы туралы сюжет Джеймс Кэмеронның 2009 жылғы «Аватар» фильмінде де кездеседі, бұл ұқсастық кейбір сыншыларды Андерсонға авторлық құқық беруге шақыруға себеп болды.
A comic book adaptation of Call Me Joe appeared in issue 4 of Starstream, 1976 (script by George Kashdan, art by Adolfo Buylla). The premise of a paraplegic man whose mind remotely controls an alien body also appears in James Cameron's 2009 film Avatar, similar enough for some critics to have called for Anderson to receive credit.