Кіріспе
Мелистің баяндамасы – 2005 жылғы 14 ақпанда Ливанның бұрынғы премьер-министрі Рафик әл-Хариридің қаза тауып, өлтірілуін зерттеген Біріккен Ұлттар Ұйымының тергеу нәтижесі. Тергеу БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің 1595 қаулысына сәйкес басталды және оны неміс прокуроры Детлев Мелис басқарды. Оған ливандық және сириялық шенеуніктер сұраққа тартылды. Бұл баяндама БҰҰ-ның Фицджеральд баяндамасынан өзгеше, олар шатастырылмауы керек. Мелистің соңғы нұсқасы 2005 жылғы 20 қазанда жарияланды, онда Сирия мен Ливан үкіметтерінің жоғары лауазымды өкілдерінің қастандыққа қатысқандығы анықталды. Баяндама негізгі куәгерлердің көрсетулерімен және түрлі дәлелдерге, соның ішінде белгілі бір төлемдік телефон карталары арқылы жасалған телефон қоңырауларының схемаларына сүйенді, бұл схемалар Ливан мен Сирияның көрнекті лауазымды тұлғаларын қылмысқа байланысты оқиғалармен байланыстырды. Бірінші баяндама жарияланғаннан кейін тергеу мерзімі 2005 жылғы 15 желтоқсанға дейін ұзартылды; қосымша тұжырымдарды қамтитын екінші баяндама 2005 жылғы 10 желтоқсанда жарияланды. 15 желтоқсанда Қауіпсіздік Кеңесі бірауыздан тергеуді тағы да 2006 жылғы 15 маусымға дейін ұзарту туралы шешім қабылдады. 15 желтоқсанда Детлев Мелис бас тергеуші лауазымынан қалып, Берлинге қайтты. 2006 жылғы 11 қаңтарда Мелис Серж Браммерцпен алмастырылды.
The Mehlis Report is the result of the United Nations investigation into the 14 February 2005 assassination of Lebanon's former prime minister Rafik al Hariri. The investigation was launched in accordance with UN Security Council Resolution 1595 and headed by the German prosecutor, Detlev Mehlis. It involved questioning Lebanese and Syrian officials. This report was preceded by, and should not be confused with, the UN's FitzGerald Report. The final draft of the Mehlis Report was released on 20 October 2005, and found that high ranking members of the Syrian and Lebanese governments were involved in the assassination. The report based its findings on key witnesses and on a variety of evidence including patterns of telephone calls between specific prepaid phone cards that connected prominent Lebanese and Syrian officials to events surrounding the crime. Upon the release of the first report, the term of the investigation was extended to 15 December 2005; a second report with further findings was released on 10 December 2005. On 15 December, the Security Council voted unanimously to extend the investigation again to 15 June 2006. On 15 December, Detlev Mehlis stepped down as chief investigator to return to Berlin. On 11 January 2006, Mehlis was replaced by Serge Brammertz.
Ашылған түзетулері
Мехлис баяндамасында Сирия үкіметіндегі ешкімнің өлтіруге жауапты екендігі нақты айтылмаған. Алайда, есеп алғаш рет қателікпен Microsoft Word құжаты түрінде жарияланды, ол құжат құрылғаннан бері енгізілген өзгерістерді сақтап қалды. Осы құжатқа сәйкес, БҰҰ-ның бастапқы баяндамасында Рафик Хариридің өліміне тікелей жауапты деп Сирияның жоғары лауазымды үкімет және әскери шенеуніктердің есімдері нақты көрсетілген. Мысалы, баяндаманы бұрынғы редакциялау кезінде "Махер әл-Асад, Асеф Шовкат, Хасан Халил, Бахжат Сулейман және Джамил Аль Саид" Хариридің өлтірілуіне кінәлі деп жазылған. Бірақ ресми нұсқада бұл "жоғары лауазымды ливандық және сириялық шенеуніктер" деп ауыстырылды. Махер әл-Асад – Сирия президенті Башар әл-Асадтың інісі, ал үкіметтегі ықпалды тұлға Әсеф Шовкат олардың қарындасы Бушраға үйленген. Сулейман – Сирияның жоғары деңгейдегі қауіпсіздік қызметкері, ал әл-Саид – төрт адамның ішіндегі жалғыз ливандық, Хариридің өлтірілу кезінде Ливанның Бас қауіпсіздік департаментінің басшысы болған. Кейбір деректер бұл құжат БҰҰ Бас хатшысы Кофи Аннанмен өткен кездесуде осы есімдерді алып тастау мақсатымен баяндама өзгертілгенін көрсетеді, дегенмен ол жеке өзі мұндай өзгерістер болмайтынын мәлімдеген. Мелис өзі баяндамаға сырттан қысым көрсетілгенін жоққа шығарды және Аннан ешқандай түзету ұсынбағанын айтты. Есімдерді өшіру себебі әлі белгісіз.
Куәгерлер өздерінің айтқандарын қайтарып алды және өлтірілді
2005 жылдың желтоқсанында БҰҰ-ның Сирияға қарсы қозғалған ісі күдік тудырды, Мелис баяндамасының негізгі куәгері (Хусам Тахер Хусам) көпшілікке танылып, өзінің бұрынғы куәлігінен бас тарды. Ол Ливандық тараптардың Сирияға қарсы куәлік беру үшін оны парамен сатып алып, азаптағанын мәлімдеді. Осыдан кейін, БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесіне Мелис баяндамасын ұсынған БҰҰ комиссиясы Саддықтың мәлімдемелерінің дұрыстығы мен сенімділігіне қатысты үлкен күмән тудырды. 2005 жылдың қараша айында Триполиде ұялы телефон сатушысы болған Навар Хабиб Донна, кісі өлтіруге қатысты сегіз алдын ала төленген телефон карточкасының бесеуін сатқаннан кейін, көлік апатында қаза тапты.