Кіріспе

Зимбабведегі Хараре қаласындағы қор биржасы

Тарих

Зимбабведегі алғашқы қор биржасы 1896 жылы Булавайоға Пионерлер колоннасы келгеннен кейін көп ұзамай ашылды. Дегенмен, ол шамамен алты жыл ғана жұмыс істеді. Гвело (Гверу) және Умтали (Мутаре) қалаларында басқа қор биржалары құрылды. Мұтаре биржасы да 1896 жылы ашылды және жергілікті кен өндірісінің сәттілігінің арқасында дамыды, бірақ аймақтағы кен қорының көп еместігі анықталғаннан кейін, қызметі төмендеді және 1924 жылы жабылды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Альфред Мюлок Бентли Булавайода жаңа биржа құрды және 1946 жылдың қаңтарында сауда-саттық басталды. 1951 жылдың желтоқсан айында Солсбериде (Хараре) екінші бөлімше ашылды, ал екі орталық арасындағы сауда телефон арқылы жүзеге асырылды. Саудагерлер телефон арқылы жұмыс істеуді жалғастырды, содан кейін биржа мүшелерінің және жалпы инвесторлардың құқықтары мен міндеттерін реттейтін заң қабылдануы керек деген шешімге келді. Родезия қор биржасы заңы 1974 жылдың қаңтарында қолданысқа енді. Биржа мүшелері бұрынғысынша сауда жасады, ал заңдық себептерге байланысты заң қабылданғанмен бір уақытта жаңа биржа құру қажет болды. Биржаның тарихы 1974 жылғы заң қабылданған сәттен басталады және ол заңға және оның толықтыруларына сәйкес, соның ішінде 1996 жылғы Зимбабве қор биржасы заңына (24:18 тарау) сәйкес жұмыс істейді және реттеледі. 1980 жылы Ұлыбританиядан тәуелсіздік алғаннан кейін биржа Родезия қор биржасы атауын Зимбабве қор биржасына өзгертті. Зимбабве экономикасының төмендеуіне байланысты, жоғары инфляция Зимбабве долларын қолданусыз қалдырды, ал АҚШ доллары 2009 жылдың ақпанында биржадағы сауда үшін заңды төлем құралы ретінде қабылданды. 2009 жылдың наурызынан бастап сауда көлемі өте төмен болды, нарықта сауда жасауға дайын шетелдік инвесторлардың саны азайып кетті. Көптеген акциялар АҚШ центтерімен саудаланады, ал кем дегенде 26 түрлі акциялар мүлдем саудаланбайды. 2020 жылдың 26 маусымында Зимбабве үкіметі 29 маусымнан бастап қор биржасының саудасын тоқтататынын жариялады, бұл шаралар RTGS долларын реттеуге бағытталған, ол енгізілгеннен бері жоғары инфляцияны бастан кешірді. Биржа 2020 жылдың 3 тамызында жұмысын қайта бастады.

Виктория Фоллс қор биржасы

Виктория шаршыма қор биржасы – 2020 жылы Виктория шаршымасының арнайы экономикалық аймағында жұмыс істеу үшін ZSE-нің еншілес компаниясы ретінде құрылған қор биржасы.