Кіріспе

Көл - Жапон жазушысы Ясунари Кавабатаның 1954 жылы жазған қысқа романы. Бұл кітапта Гимпей Момои есімді бұрынғы мұғалімнің оқиғасы баяндалады. Көлді киноға Жас Хидзиге Йосида "Көлдің әйелі" деген атпен түсірген.

Жазу әдістері

Ясунари Кавабатаның "Көл" повесін жазу әдістері жапондық ассоциативтік поэзияға ұқсас, әр тараудың өзара үйлесімділігі мен сұйықтығы бар. Мысалы, романның осы тарауларының әрқайсысының кіші тараулары тек өздерінің жеке баяндылық аясында ғана емес, сонымен қатар тараулардың өзінде де тоғысқан. Бұл романда әр көрініс алдыңғысынан ауысу болып табылады, ал алдыңғы эпизодтардың байланысы арқылы оқырман да, романның басты кейіпкері де жаңа нәрсе табады.

Сюжет

Каруизавадан басталатын роман орта жастағы Момои мен туған қаласындағы көл туралы қайталанатын естеліктер мен оның көптеген әйелдермен қарым-қатынастары арасында ауысады, туысы мен отбасындағы өлімнің ыңғайсыз жағдайларынан басталады. Романнан кейін оның бірнеше жыл бойы қалыңдықпен сүйікті болып тапқан ақшасын жоғалтқан әйелмен қарым-қатынасын, сонымен қатар Момои мұғалім болған кезде студенті Хисакомен қарым-қатынасын зерттейді. Бұл қарым-қатынас Момоидің аяқ жағдайына жақсы ем іздеу туралы сәл таңғажайып өтінішпен басталады, содан кейін соғыстан кейінгі кезеңде жақсы өмір сүрген Хисаконың отбасының жағдайын қарастырады. Ақырында, қазір орта жастағы Момои жазғы мерекенің қарсаңында жас қызға ілесіп, өз жасына жақын әйелмен кездеседі.

Интерпретация

"Көл" - терең және таңғажайып сұлулықтың туындысы. Кейіпкерлері қатыгез, суық, бірақ Ясунари Кавабатаның шығармалары оқырманды арман сезіміне бөлейді. Қысқасы, оның жазуы суық, қатал, бірақ өте әдемі. "Көл" кейіпкерлері бұрмаланған; мысалы, кейіпкер көру және көріну құштарлығына бейімделген. Батыр әйелдерге қарап ләззат алады, ал қаралған әйелдер де қаралғаннан ләззат алады. Олардың бұрмаланған ләззат алуының себебі - бұл романдағы ерлер мен әйелдердің өздерін тану қабілеті жоқ. Батыр өзінің бейнесін бүктелген әйелдердің көздері арқылы сезінеді, әрі мәтінде қаралған әйелдер де өздеріне батырдың көзімен қарайды. "Көл" тек еркек кейіпкердің өзін-өзі тану жолына ғана емес, сонымен қатар әйелдердің өздерін субьекті ретінде емес, міндетті түрде көзбен шолу мен құмарлықтың объектісі ретінде ояту үшін күресіне қатысты.