Кіріспе

Мексика армиясы (lang es) - Мексиканың қарулы күштерінің біріктірілген жер және әуе бөлімшесі және Мексика қарулы күштерінің ең үлкен бөлігі; ол Ұлттық қорғаныс армиясы деп те аталады. Әскер Ұлттық қорғаныс хатшылығының немесе SEDENA билігіне жатады және оны Ұлттық қорғаныс хатшысы басқарады. Бұл өздігінен тиелетін мылтық - Мондрагон мылтығын (1908) қабылдап, (1910) қолданған алғашқы армия болды. Мексика армиясының 2024 жылы 261,773 ерлер мен әйелдердің белсенді қызмет ету күштері бар.

Колумбқа дейінгі дәуір: жергілікті жауынгерлер

Испан дәуірінен бұрын қазіргі Мексиканың орталығында көптеген жергілікті тайпалар мен дамыған қалалар болды. Ең дамыған және күшті патшалықтар - Теночтитлан, Теккоко және Тлакопан, олар бір этностық шығу тегінің тұрғындарынан тұратын және саяси жағынан Үштік одақ деп аталатын одақпен байланысты; бұл үш мемлекет ертегіде ацтектер деп аталады. Олардың науаль тілінде Кальмекак деп аталатын жоғары білім беру орталығы болды, бұл ацтек діни қызметкерлері мен дворяндары балаларының қатаң діни және әскери дайындықты алып, жоғары білімді жеткізген жері болды: ілімдер, құдайлық әндер, кодекстерді түсіндіру ғылымы, күнтізбе дағдылары, мәтіндерді жаттап алу және т.б. Ацтектер арасында 15 жасқа толған еркек жігіттер, ақсүйектер де, қарапайым адамдар да міндетті түрде әскер қатарына қосылатын. Облыстық және кландық топтар (калпулли) бойынша шақырылғандар шамамен 8000 адамнан тұратын бөлімшелерге (Xiquipilli) ұйымдастырылды. Олар 400-ден астам күшті бөлімшелерге бөлінді. Ацтектердің ақсүйектері (олардың кейбіреулері шайқаста өздерін танытқан қарапайым адамдардың балалары) өздерінің крепостнойларын жорыққа бастап кетті. Ицкоатль "Обсидиан жылан" (13811440), Теночтитланның төртінші патшасы, тепанекті жеңіп, өз халқын олардың билігінен азат еткен әскер ұйымдастырды. Оның билігі Мезоамерикадағы ең ірі империяның пайда болуымен басталды. Содан кейін Моктесума Ильхуикамина "Аспанға жебе" (14401469) Теночтитлан монархиясының иелігін және ықпалын кеңейтуге келді. Ол Мексика алқабының шет аймақтарына сауда-саттықты ұйымдастыра бастады. Бұл Мехика билеушісі Текскоко мен Тлакопан иелерімен одақ құрып, Үштік одақ құрды. Ацтектер гүлдер соғысын ғибадат түрі ретінде құрды; олар жаулап алу соғыстарынан айырмашылығы, тұтқындарды күнге құрбандыққа тартуға бағытталған. Соғыс бұйрықтарын патшалар (немесе иелер) барабандарды қолдана отырып немесе мүйіз сияқты дыбыс шығаратын теңіз қарлығашының қабығына үрлеп берді. Арналарды қолдану арқылы сигнал беру өте кең таралған. Қала сыртындағы шайқастарда олар бірнеше топқа бөлініп, олардың біреуі ғана әрекетке қатысады, ал қалғандары дайын күйде болады. Жау қалаларына шабуыл жасаған кезде олар өз күштерін әдетте үш бірдей қанатқа бөліп, қорғаныстың әртүрлі бөліктеріне бір мезгілде шабуыл жасады. Бұл басшыларға қай жауынгерлердің бөлімдері ұрыста ең көп ерекшеленетінін анықтауға мүмкіндік берді.

Испанияның отарлы дәуіріндегі әскери қызмет

XVIII ғасырда Мексика аймағындағы испан отаршылдық күштер Испаниядан жіберілген "Жарым арал" полктерінен тұратын, оларға жергілікті жерде жаяу әскер, ат және артиллериядан құралған провинциялық және қалалық милиция бөлімшелері қосылған. Бірнеше тұрақты жаяу әскер және драгун полктері (мысалы, Regimiento de Mexico) Мексика ішінде жалданып, тұрақты түрде орналастырылды. Солдаттар де куераның (олар киген былғары қорғаныш киімінен осылай аталатын) атты әскерлері шекара мен шөлді аймақтарды күзетті.

Тәуелсіздік

1810 жылы 16 қыркүйектің таңертеңінде Мигель Идальго и Костилья армиясы тәуелсіздік қозғалысын бастады. Хидальгоның соңынан адал серіктері, олардың ішінде Мариано Абасоло және семсер, найза, сүлгі және таяқпен жабдықталған шағын әскер еріп жүрді. Капитан генерал Игнасио Альенде Тәуелсіздік соғысының алғашқы кезеңінде көтерілісші армияның әскери миы болды және испан корольдік армиясына қарсы бірнеше жеңіске жетті. Олардың әскерлері шамамен 5000 адамнан тұратын, кейіннен оларға Корольдік полк эскадрильялары қосылды, оның мүшелері өз кезегінде көтеріліс ісіне жаяу әскер батальондары мен ат әскерлері эскадрильяларын қосты. Испандықтар Гуанахуатодағы Альхондига де Гранадитас мемлекеттік астығын қорғаудың маңызды екенін көрді, ол испан корольдік армиясына су, қару-жарақ, азық-түлік және оқ-дәрі ағынын қамтамасыз етті. Көтерілісшілер Гуанахуатоға кірді және Альхондиганы қоршауға алды. Көтерілісшілер қатты зардап шекті, бірақ Хуан Хосе де лос Рейес, Пипила, жаудың отынан қорғану үшін арқасына тас тақтасын орнатып, қолдарына факел ұстап, жаудың отқа ұшырауы үшін Альхондиганың үлкен ағаш есігіне қарай жығылды. Осылайша көтерілісшілер есікті құлатып, ғимаратқа кірді. Идальго Вальядолидке (қазіргі Морелия) қарай бет алды, оны аз қарсылықпен басып алды. Сол кезде көтерілісші армияның саны 60 000-нан асатын болса да, оның көпшілігі жебе, таяқ және егіндік құралдармен нашар қаруланған адамдардан құралған. Акулькода Феликс Мария Кальеха, Кальдерон граф және Дон Мануэль де Флонның қолбасшылығындағы Корольдік испан әскерлері (және 200 жаяу әскер, 500 ат және 12 зеңбірек) көтерілісшілерді жеңді, олар көптеген адамнан және Монте-де-лас-Крусес шайқасында алған артиллериядан айырылды. 1810 жылы 29 қарашада Идальго Гуалахараға, Ньюэва Галисияның астанасына кірді, онда ол өзінің үкіметін және көтерілісші армияны ұйымдастырды; ол сондай-ақ құлдықты жою туралы жарлық шығарды. Гвадалахара қаласының маңында Кальдерон көпірінде (Пуэнте-де-Кальдерон) көтерілісшілер роялистермен қатты шайқасты. Қатыгез ұрыстар кезінде көтерілісшілердің оқ-дәрі жүретін вагондарының бірі жарылып, олардың жеңіліске ұшырауына себеп болды. Көтерілісшілер барлық артиллериясын, жабдықтарының көп бөлігін және көптеген адамдардың өмірін жоғалтты. Коахуила штатының Монклова қаласына жақын Баян құдырында (Нориас де Баян) бүлікшілерге қосылған Игнасио Элизондо есімді бұрынғы роялист оларға сатқындық жасап, Мигель Идальго и Костильяны, Игнасио Альенде, Хуан Алдама, Хосе Мариано Хименесті және олардың қалған серіктерін ұстады. Олар Чиуауа қаласына әкелінді, онда оларды әскери сот тергеді және 1811 жылы 30 шілдеде атылған. Идальгоның өлімі 1812 жылға дейін көтерілісшілер үшін саяси вакуумға әкелді. Сол арада роялистік әскери қолбасшы генерал Феликс Мария Кальея көтерілісшілердің әскерлерін қуып шығуды жалғастырды. Соғыс партизандық соғысқа айналды. Келесі бас көтерілісшілердің жетекшісі - діни қызметкер Хосе Мария Морелос и Павон. Морелос Акапулько портын бекініп, Чильпансинго қаласын басып алды. Жол бойында Морелосқа Леонардо Браво, оның ұлы Николас және ағалары Макс, Виктор және Мигель Браво қосылды. Морелос оңтүстікте бірнеше науқан жүргізді, ол көтерілісшілерге жаңа мексикалық ұлт үшін алғашқы конституцияны жазуды насихаттауды тапсырды: 1814 жылы әзірленген Апатцинган конституциясы. 1815 жылы Морелос тұтқындалып, ату тобымен өлтірілді. Оның өлімі Мексиканың тәуелсіздік соғысының екінші кезеңін аяқтады. 1815 жылдан 1820 жылға дейін тәуелсіздік қозғалысы баяу болды; оны қысқа уақытқа Франсиско Хавьер Мина мен Педро Морено жандандырды, екеуі де тез тұтқындалып, жазаға тартылды. 1820 жылдың соңында ғана, көтерілісшілердің ең қанқұмар жауларының бірі Агустин де Итурбиде, көтерілісшілердің екі басшысымен, Висенте Герреро мен Гуадалупа Викториямен қарым-қатынас орнатқан. Герреро мен Виктория Итурбиденің Мексиканың тәуелсіздігі жөніндегі жоспарын қолдады, Игуала жоспары және Итурбиде Тригарант армиясының немесе Үш кепілдіктің армиясының қолбасшысы болып тағайындалды. Бұл жаңа одақпен олар 1821 жылы 27 қыркүйекте Мексика қаласына кіре алды, бұл Мексиканың тәуелсіздік соғысын аяқтады.

Пісіру соғысы

Кондитерлік соғыс Мексикадағы алғашқы француздық интервенциясы болды. Мексика республикасының алғашқы жылдарында орын алған кең тараған азаматтық тәртіпсіздіктерден кейін көшедегі ұрыстар көптеген жеке меншікті жойды. Шетелдіктер, олардың мүлкі бүлікшілер немесе қарақшылармен зақымданған немесе жойылған, әдетте үкіметтен өтемақы ала алмады және өз үкіметтеріне көмек сұрай бастады. 1838 жылы француз кондитері Мсье Ремонтель 1828 жылы Мексика офицерлерінің тонауынан оның Мехиконың Такубая ауданындағы дүкені қирағанын мәлімдеді. Ол Франция патшасы Людовик Филиппен (1773-1850) сөйлескен. Өз азаматтарына көмек көрсету үшін Франция 600 000 песо өтемақы талап етті. Бұл орташа жұмысшының бір күндік жалақысымен салыстырғанда өте жоғары сома еді. Осы сомаға қоса Мексика Францияның миллиондаған долларлық қарызын өтемеді. Дипломат Барон Деффуди Мексикаға ақы төлеу туралы ультиматум берді, әйтпесе француздар қанағаттандыруды талап етеді. Президент Анастасио Бустаманте (1780 - 1853) төлемді ала алмағанда, король контр-адмирал Чарльз Бодиннің басшылығымен флот жіберді. Ол Юкатаннан Рио-Грандеге дейінгі Мексиканың барлық порттарын блокадаға алды, Мексиканың Сан-Хуан-де-Улуа бекінісін бомбалады және Веракрус портын басып алды. 1838 жылдың желтоқсанына қарай Мексиканың бүкіл теңіз флоты Веракруста тұтқындалды. Мексика Францияға соғыс жариялады. Сауда тоқтағаннан кейін мексикалықтар импортты Техас штатының Корпус-Кристи қаласына, содан кейін Мексикаға контрабандалық жолмен әкеле бастады. Франция Техастың порттарын да блокадаға түсіреді деп қорқып, Техас Республикасы күштері сарбаздарының батальоны Мексика контрабандашыларын тоқтату үшін Корпус-Кристи шығанағын қарауылдауға кірісті. Бір контрабандистер өздерінің жүздей баррель ұнды шығанақтың аузындағы жағажайға тастап кетеді. Мексикамен қарым-қатынасын үнемі қадағалап отыратын АҚШ француздарға блокада кезінде көмек көрсету үшін Вудбери шхунасын жіберді. Француз Корольдігі мен Техас ұлты арасындағы келіссөздер өтті және Франция Техас Республикасының топырағы мен суларын ренжітпеуге келісті. Ұлыбританияның дипломатиялық араласуымен президент Бустаманте 600 000 песо төлеуге уәде берді және француз күштері 1839 жылы 9 наурызда кері шегерілді.

АҚШ-тың басып кіруі

XIX ғасырда Манифест тағдырдың аясында АҚШ-тың аумақтық кеңеюі Рио-Гранди жағалауына жетті, бұл Мексика президенті Хосе Хоакин де Эррераны Мексиканың солтүстік шекарасын көрші елдің кеңеюінен қорғау үшін 6000 адамнан тұратын әскер құруға итермеледі. 1845 жылы Мексикадан бас көтеріп, бөлініп шыққан Техас штаты АҚШ-қа қосылды. Осыған жауап ретінде Мексиканың АҚШ-тағы министрі Хуан Н. Алмонте өзінің тану хаттарын сұрап, Мексикаға оралды; жаулық тез пайда болды. 1846 жылы 25 сәуірде полковник Анастасио Торрехонның басшылығымен Мексика күштері Матаморос қаласындағы Ранчо-де-Кариситоста АҚШ эскадрильясын таң қалдырып, жеңді. Бұл оқиға Торнтон шайқасы деп аталды. Бұл АҚШ президенті Джеймс К. Полктың АҚШ конгресін 1846 жылы 13 мамырда Мексикаға қарсы соғыс жағдайын жариялауға көндіру үшін қолданған сылтау болды. АҚШ армиясының капитаны Джон С. Фремонт, алтымыштай жақсы қаруланған жігіттерімен, 1845 жылы желтоқсанда Калифорния аумағына соғыстың ресми жариялануына дейін кірді және Мексика мен АҚШ арасындағы соғыс жақындап қалғаны туралы хабар алған кезде, Орегонға баяу жүріп бара жатты; солай соғыстың "Айың туы көтерілісі" деп аталатын тарауы басталды. 1846 жылы 20 қыркүйекте АҚШ Монтеррейге шабуыл жасады, ол 5 күннен кейін құлдырады. АҚШ-тың жеңісінен кейін жаушылық 7 аптаға тоқтатылды, бұл Мексика әскерлеріне АҚШ сарбаздары қайта топтасып, жоғалтуларын қалпына келтірген кезде толық құрметпен өздерінің туларын көрсетіп, қаладан кетуіне мүмкіндік берді. 1846 жылдың тамызында коммодор Дэвид Коннер мен оның кемелер эскадрильясы Веракруз суларында болды; ол Мексика әскери-теңіз флоты қорғаған Альварадо фортын басып алуға тырысты, бірақ сәтсіз. Америкалықтар Антон Лизардоға көшірілуге мәжбүр болды. Веракрус портындағы қарсылық пен бекіністерге қарсы тұрып, АҚШ армиясы мен теңіз жаяу әскерлері 1847 жылдың 22-26 наурызы аралығында қаланы қарқынды бомбалады, бес жүзге жуық азаматтың өліміне және үйлерге, ғимараттарға және тауарларға елеулі залал келтірілді. Генерал Винфилд Скотт пен коммодор Мэтью С. Перри осы азаматтық азапты пайдаланды: Испания мен Франция консулдықтарының азаматтық эвакуацияға көмектесуіне рұқсат беруден бас тартып, олар Мексиканың генерал Хуан Моралесті берілу туралы келіссөздер жүргізуге мәжбүр етті. Америка Комодуры Мэтью Перри Табаскодағы Фронтера қаласын басып алған еді, Сан-Хуан Баутистаны (қазіргі Виллахермоса) басып алуға тырысты, бірақ оны үш жүзден аз мексикалық гарнизон үш рет қайтарып жіберді. АҚШ әскерлері Калифорния аумақтарын басып алу мақсатымен Калифорнияға жіберілді. АҚШ әскерлері Лос-Анджелес қаласын басып алғаннан кейін Мексика билігі Сонораға көшіруге мәжбүр болды; бірақ 1846 жылдың қыркүйек айының аяғында командир Хосе Мария Флорес 500 мексикалықты жинап, Лос-Анджелестегі АҚШ гарнизонын жеңіп, Санта-Барбара мен Сан-Диегоға отрядтарды жіберді. Американың шабуылға қарсы қатал қорғанысын құрғаннан кейін, Чиуауа штатындағы мексикалық позициялар құла бастады. Бұл күштерді генерал Хосе Антонио де Хередия және губернатор Анхель Триас Альварес ұйымдастырған болатын. Соңғысының ат әскері АҚШ-қа қарсы бірнеше үмітсіз шабуыл жасады, олар жеңіске жетті, бірақ оның шайқаста тәжірибесіздігі айқын болды және ақыр соңында барлық позициялар жоғалды.

Француздық араласу

Француздық интервенция - бұл Екінші Француз империясы жіберген экспедициялық күштердің басып кіруі, бастапқыда оны Ұлыбритания мен Испания Корольдігі қолдады. Ол президенті Бенито Хуарестің 1861 жылы 17 шілдеде шетелдік елдерге пайыздық төлемдерді тоқтатуынан кейін Мексиканың негізгі несиегерлерін: Испания, Франция және Ұлыбританияны ашуға мәжбүр етті. Францияның Наполеон III-і бастамашы болды: Оның сыртқы саясаты еркін саудаға негізделген. Оның ойынша Мексикадағы достық үкімет еуропалықтардың маңызды нарықтарға қол жеткізуін қамтамасыз ету және АҚШ-тың монополиясын болдырмау арқылы еркін сауданы кеңейтуге мүмкіндік берді. Наполеонға да өз империясын қаржыландыру үшін Мексикада қазылатын күміс қажет болды. Наполеон Испания мен Британиямен одақтасты, АҚШ-та толыққанды азаматтық соғыс жүріп жатқан кезде. АҚШ наразылық білдірді, бірақ 1865 жылы азаматтық соғыс аяқталғанға дейін тікелей араласа алмады. Үш держава 31 қазанда Мексикадан төлемдерді алу үшін күш-жігерін біріктіру үшін Лондон шартына қол қойды. 8 желтоқсанда испан флоты мен испандық Куба әскерлері Мексика шығанағындағы негізгі порт - Веракруске жетті. Британдықтар мен испандықтар француздардың Мексиканы басып алуды жоспарлап отырғанын білгенде, олар кері шегінді. Кейінгі француз шапқыншылығы Рим католик дінбасылары, жоғарғы таптың көптеген консервативті элементтері және кейбір жергілікті қауымдастықтар қолдаған Екінші Мексика империясына әкелді. Бенито Хуарезтің (1858-71) президенттік мерзімдері Мексикадағы Габсбургтер монархиясының (1864-67) билігімен үзілді. Консерваторлар мен мексикалық дворяндықтың көпшілігі монархиялық үкімет формасын қайта жаңғыртуға тырысты (қараңыз: Бірінші Мексика империясы) олар Францияның әскери қолдауымен Австрияның корольдік үйінен Мексикаға герцог Максимилиан Фердинанд немесе Мексиканың Максимилиан І (Бельгияның Шарлотасына үйленген, сонымен қатар Мексиканың Карлота деп те белгілі) әкелуге көмектесті. Франция Мексикадағы осы мәселеге түрлі мүдделерді көздеді, мысалы, Франко-Австрия соғысында жеңілген Австриямен татуласу, АҚШ-тың өсіп келе жатқан күшін теңестіру арқылы қуатты католик көрші империясын дамыту және елдің солтүстік-батысындағы бай кен орындарын пайдалану.

Мексиканың республикалық күштері

1861 жылы Мексиканың Республикалық армиясы әрқайсысы сегіз ротадан тұратын он тұрақты желілік батальоннан және әрқайсысы екі эскадрильядан тұратын алты желілік ат әскер полктерінен құралған. Алты артиллерия батареясы, инженерлер, пойыздар мен гарнизондық бөлімшелер бар, тұрақты армияның саны 12000 адам болды. Мемлекеттік отаршылдар мен Ұлттық гвардиядан тұратын көмекші күштер қосымша 25 жаяу әскер батальонын және 25 атлы эскадрильяны, сондай-ақ кейбір гарнизондық және артиллериялық бөлімшелерді қамтамасыз етті. Мексика қаласының федералды округінің Ұлттық гвардиясы алты жаяу әскер батальонын, сонымен қатар ат және артиллерия батальонын құрады. 1861 жылы 5 мамырда жасақталған, 2200 адамнан тұратын, француздарға қарсы жеңіл ат әскерінің бөлініп тұрған бірлігі ретінде қызмет еткен. Француздық тұрақты әскерлердің, сонымен қатар Мексика императорлық әскерлері мен шетелдік еріктілердің контингенттері қарсылық көрсеткен кезде, Республика армиясы 1863 жылы Мехико қаласының құлдырауынан кейін тиімді күш ретінде сақталды. 1865 жылы либералды оппозицияны 50 000 тұрақты мексикалық әскер мен мемлекеттік ұлттық гвардияның ядросы басқарды, оған шамамен 10 000 партизан қосылды.

Диас дәуірі

Француздар кері қайтқаннан кейін және Максимилианның императорлық режимі құлатылғаннан кейін 1867 жылы Мексика Республикасы қайта құрылды. 1876 жылы Максимилианға қарсы күштердің жетекші генералы Порфирио Диас президент болды. Ол 1910 жылға дейін билікті ұстап, бір ғана қысқа үзіліс жасады. Осы ұзақ уақыт бойы билік жүргізген алғашқы кезеңінде Диас билікте қалу үшін әскер күшіне сүйенді. Алайда ол басқа да қолдау базаларын дамыта алды және армия ішкі тәртіпті сақтау үшін сенімді саяси емес құралға айналды. Диас Мексика армиясын жаңғыртуға бағытталған бірқатар реформаларды жүргізді, сонымен бірге жергілікті командирлердің тұрақты емес немесе провинциялық күштерді қолдана отырып билікті басып алуға тырысуының тарихи үлгісін тоқтатты. Федералды армияның қартайып бара жатқан генералдары жиі ауыстырылып, пара алу мүмкіндігі арқылы адал болып қалды. 1900 жылдардың басында үлкен офицерлік корпус Пруссия армиясының желісі бойынша кәсіби дайындықтан және орта таптан шыққан кадеттер үшін мансаптық мүмкіндіктерді жақсартты. әскердің өзі үштен бір бөлігіне қысқарды. Мексика армиясының Диас кезеңіндегі әлсіздігі - әскерилердің төменгі мораль мен мотивациясы. Олардың басым көпшілігі ерікті әскери қызметке шақырылған үндістер мен метистерден құралған. Кейбіреулер жазалау ретінде немесе әлеуметтік кемсітушілікке байланысты әскерге алынды, ал болашақ революциялық көшбасшылардың көпшілігі алғашқы әскери тәжірибесін Федералды армия қатарында алды. Порфирийдің тұрақтылығының ұзақ кезеңінде аймақтық тәртіпсіздікті басу үшін әскерлердің аз санын тез жылжыту үшін жаңа темір жол желісіне көбірек сенім артты. 1910-11 жылдары кең таралған революция кезінде темір жол желілері өте осал, тұрақты армия күші тым шектеулі және мемлекеттік отаршылдар жағдайды бақылау үшін тым ұйымдастырылмаған болып шықты.

Мексика революциясы 1910-1920

Порфирио Диаздың биліктен шығарылуынан кейін Мексика президенті болып Франсиско И. Мадеро сайланды. Мадеро оны билікке әкелген революциялық күштердің айла-шарғысына қарамастан, Федералды армияны тұтас сақтады. 1913 жылы ақпанда болған қанды төңкеріс кезінде генерал Викториано Хуерта Мадероны құлатты. Хуерта режиміне қарсы күштер оған қарсы бірікті, әсіресе солтүстіктегі конституционалистер. Бұларға "Бірінші бас" ретінде Venustiano Carranza азаматтық адам басшылық етті, ол бірқатар генералдар басқарған, бірақ ең бастысы Альваро Обрегон мен Панчо Вилланың қолбасшылығындағы күштерге басшылық етті. Морелос аймағында Эмилиано Сапата бастаған әскерлер қатты партизан соғысын жүргізді. Хуертаны қолдаған Федералды армия Закатекас шайқасында жеңілді және ақыры 1914 жылы таратылды және Обрегонның Конституционалистік күштерінен жаңа Үкіметтік армия құрылды. 1919 жылы Сапата өлтірілді; Вилла сатып алынып, 1923 жылы өлтірілместен бұрын, Мексиканың солтүстігінде азаматтық өмірге кірісті. 1920 жылдан кейінгі әскери кезеңнен кейін бірқатар конституционалист көшбасшылар Мексика президенті болды: Альваро Обрегон (1920-1924), Плутарко Элиас Кальлес (1924-1928), Лазаро Карденас (1934-1940) және Мануэль Авила Камачо (1940-1946). Лазаро Карденас Плутарко Элиас Каллес құрған саяси партияны қайта ұйымдастырған кезде Мексикадағы топтардың салалық өкілдіктерін құрды, олардың бірі Мексика армиясы болды. Партияның 1946 жылы болған реорганизациясында Институционалдық революциялық партияның армия үшін жеке секторы болмады. Мексиканың президенті 1946 жылдан бері әскери адам болған жоқ.

Революциядан кейінгі кезең

Диас режимі аяқталғаннан кейін революциялық генералдар бастаған көптеген жергілікті күштер қайта жанданды. 1920 жылы 80 000-нан астам мексикалық қару-жарақпен қамтылған, олардың аз бөлігі ғана орталық билікке мойынсұнатын тұрақты күштердің құрамына кірді. 1920 жылдары жаңа үкімет революциялық топтарды демобилизациялады, Colegio Militar (Әскери академия) қайта ашылды, Escuela Superior de Guerra (Стаф колледжі) құрылды, тұрақты армияның жалақысын көтерді және қызмет ету шарттарын жақсартты. 1927 жылы бассыз қалған генералдар көтерілісіне қарамастан, орталық үкіметке мойынсұнатын кәсіби армия пайда болды. Осы кезеңде армия саны жиырма атлы полк, он жаяу әскер батальонын және бұрын қажетті арнайы теміржол бөлімшелерінің көпшілігін тарату арқылы қысқартылды. 1937 жылы жеңіл танк, механикаландырылған жаяу әскер және моторландырылған әуе шабуылына қарсы батареялар компанияларын құру арқылы жеделдетілген жаңғырту процесі басталды. 1930 жылдары офицерлер корпусының саяси рөлін басқарушы Революциялық партия азайтып, жұмысшылар ополчиялары құрылды, олардың саны тұрақты армиядан екі есе көп болды. Екінші дүниежүзілік соғыстың соңында Мексика армиясы саяси емес, ұлттық қорғанысқа бағытталған кәсіби күшке айналды.

Мексикадағы есірткі соғысы

Картельдер арасындағы зорлық-зомбылық соғыстың басталуына дейін көп уақыт бұрын орын алған болса да, үкімет 1990-шы жылдар мен XXI ғасырдың алғашқы жылдары картельдер арасындағы зорлық-зомбылыққа қатысты жалпы пассивті ұстаным ұстады. Бұл 2006 жылдың 11 желтоқсанында өзгерді, жаңадан сайланған президент Фелипе Кальдерон Мичоакан штатына 6,500 федералды әскерді жіберіп, онда есірткіге қарсы зорлық-зомбылықты тоқтатты. Бұл әрекет картельдің зорлық-зомбылығына қарсы жасалған алғашқы ірі жаза ретінде қарастырылады және оны үкімет пен есірткі картелдері арасындағы соғыстың басталу нүктесі ретінде қарастырады. Уақыт өте келе Кальдерон есірткіге қарсы науқанын күшейтті, оған қазір мемлекеттік және федералды полиция күштерімен бірге 45000-ға жуық адам қатысады. Соңғы кездері Мексиканың әскері есірткі бизнесіне қарсы күрес жұмыстарына көп қатысып келеді. Мысалы, Операции против наркотрафика (Құқық саудасына қарсы операциялар) өзінің мақсатын "мексикалық армия мен әуе күштерінің есірткі саудасына қарсы тұрақты науқанында орындалуы Ұлт атқарушысының қарулы күштерге берген міндеттерінде дұрыс қолдау табады" деп сипаттайды, өйткені Мексика Құрама Штаттарының Конституциясының 89-бабы, VI бөліміне сәйкес, Мексика Құрама Штаттарының Президенті, Қарулы Күштердің Жоғарғы Бас қолбасшысы ретінде Мексика Қарулы Күштерінің мемлекеттік шекаралар ішінде және одан тыс ұлттық қауіпсіздік туралы тапсырмасын орындауын қамтамасыз ету міндеті.

Құрылымы

Армия Ұлттық қорғаныс хатшылығының немесе SEDENA билігіне жатады және оны Ұлттық қорғаныс хатшысы басқарады, ол бір мезгілде орталық үкіметтің мүшесі және (жалғыз) төрт жұлдызды генерал. Оның әріптесі - әскери-теңіз флотының хатшысы, ол орталық үкіметтің мүшесі және жалғыз төрт жұлдызды адмирал. Ұлттық қорғаныс хатшылығы үш құрамдас бөлікке: ұлттық штаб, аумақтық командалар және тәуелсіз бөлімшелерге ие. Ұлттық қорғаныс хатшысы армияның жалпы командасын армияның командирі, дивизиялық генералдық офицер арқылы басқарады, ол орталықтандырылған командалық жүйе арқылы және көптеген генералдық офицерлер арқылы қызмет көрсетеді және оны хатшы тағайындайды және босатады. Әскери штабта континенттік штабтың модификацияланған жүйесін қолданады. Мексиканың Әуе күштері SEDENA-ның жеке қызметі болып табылады. Қызметкерлерді қабылдау орта білімді аяқтаған жағдайда 18 жастан 21 жасқа дейін, ал жоғары білімді аяқтаған жағдайда 22 жасқа дейін жүргізіледі. 22 жастан кейін тұрақты әскерге шақыру мүмкін емес; тек қосалқы лауазымдар ғана бар. 2009 жылы Мексика армиясының жауынгерлерінің бастапқы жалақысы айына 6000 мексикалық песо (500 АҚШ доллары) болды, өмір бойы 10 000 песо (шамамен 833 АҚШ доллары) ай сайынғы зейнетақы соғыста қаза тапқан жауынгерлердің жесірлеріне беріледі. Мексика армиясының негізгі бөлімшелері - он жаяу әскер бригадасы және бірқатар тәуелсіз полктер мен жаяу әскер батальондары. Армияның негізгі маневрлік элементтері үш корпусқа ұйымдастырылған, олардың әрқайсысы үштен төртке дейін жаяу әскер бригадасынан (одан басқа бөлімшелерден) тұрады, олардың барлығы Мексика қаласында және оның айналасында орналасқан. Бригадалық құрылымдардан бөлек, тәуелсіз полк пен батальондар елдің 12 әскери аймағының әрқайсысында аймақтық гарнизондарға (барлығы 52) тағайындалады. Қаражаты шамамен 300-350 әскерден тұратын жаяу әскер батальондары әр аймақта орналастырылады, ал кейбір аймақтарда қосымша мотоатқыштар полкі немесе артиллерия полкі тағайындалады.