Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кяукфю () - Мьянманың батысындағы Рахин штатындағы ірі қала. Ол Янгонның солтүстік батысында, Янбэй аралының солтүстік батыс бұрышында, Комбермир шығанағында орналасқан. Бұл Кяукфю қалашығы мен Кяукфю ауданының негізгі қаласы. Қала Калькутта мен Янгон арасындағы күріш саудасын байланыстыратын керемет табиғи портта орналасқан. 1983 жылы халықтың саны 19 456 адамды құрады. 2014 жылы Кяукфьюның қалалық аймағының халқы 20 866, ал Кяукфью қалашығының халқы 165 352 адам. 2010 жылдың 22 қазанында Гири циклоны Мьянманың батыс жағалауына, қаланың солтүстігіне дейін, бесінші категорияға дейін жеткен.
Kyaukphyu ( ; also spelt Kyaukpyu) is a major town in Rakhine State, in western Myanmar. It is located on the north western corner of Yanbye Island on Combermere Bay, and is 250 miles (400 km) north west of Yangon. It is the principal town of Kyaukphyu Township and Kyaukphyu District. The town is situated on a superb natural harbor which connects the rice trade between Calcutta and Yangon. The estimated population in 1983 was 19,456 inhabitants. The population of Kyaukphyu's urban area is 20,866 as of 2014, while Kyaukphyu Township's population is 165,352. On October 22, 2010, Cyclone Giri made landfall on the west coast of Myanmar just north of the town at category five strength.
Климат
Кяукфюде тропикалық муссондық климат (Кёппен климаттық жіктеуіші Am) бар. Жыл бойы температура өте жылы, бірақ қысқы айлар (желтоқсаннан ақпанға дейін) біршама жұмсақ. Қысқы құрғақ маусым (желтоқсаннан сәуірге дейін) және жазғы ылғал маусым (мамырдан қарашаға дейін) болады. Жаңбыр маусым мен тамыз аралығында, ал шілдеде ғана жауады.
Kyaukphyu has a tropical monsoon climate (Köppen climate classification Am). Temperatures are very warm throughout the year, although the winter months (December–February) are somewhat milder. There is a winter dry season (December–April) and a summer wet season (May–November). Torrential rain falls from June to August, with over falling in July alone.
Демография
Қала Аракан буддистерімен қоныстанған. Кяукфруда кішігірім индиандық топтар, камейндар мен чиндар бар.
The town is populated with Arakanese Buddhists. There are also small Indian group, Kameins and Chins at Kyaukphru.
Көрікті жерлер
Кяукфью көрінісі немесе көбірек белгілі нүкте Кяукфьюдағы ең танымал жер. Ол Странд жолының соңында орналасқан және Бенгал шығанағы мен Танзит (Кяукфью) өзенінің сағасына қарап тұрады. Гант гау тау - Буддизмнің ең қасиетті ғибадатханаларының бірі. Мраук У дәуірінде патша Мин ба салған Kyauk ta lone phaya, Gant gaw taw ғибадатханасының жанында Kyaukphyu буддалық ортасының басты нүктесі болып табылады. Қаланың шетінде орналасқан Жапония-Мьянма қарым-қатынасы пагодасы қаладағы шағын жапон халқы арасында танымал.
Kyaukphyu Viewpoint, or more popularly known as Point is perhaps the best known attraction in Kyaukphyu. It is at the end of the Strand Road and overlooks the Bay of Bengal and the mouth of the Thanzit (Kyaukphyu) River. Gant gaw taw, is one of the most sacred Buddhist shrine, believed to have built in the Vesali period. Kyauk ta lone phaya, built by King Min ba in the Mrauk U period, is the focal point of Kyaukphyu's Buddhist environment, beside Gant gaw taw shrine. The Japan Myanmar Relationship Pagoda, in the outskirts of the city, is popular among the city's small Japanese population.
Білім
1953 жылы Кяукфюда мұғалімдерді даярлау колледжі ашылды. Бұл колледж "Кяукфью білім беру колледжі" деп аталып, "Кяукфью білім беру колледжі" деп жаңартылды. 1954 жылы Кяукпюде Ситтве университетінің эмбрионы Аракан үшін Кяукпю аралық колледжі ашылды. Кяукфью ГТИ 2014 жылы ашылып, 2022 жылы мемлекеттік технологиялық колледж болып қайта құрылды. 2022-2023 оқу жылынан бастап инженерлік технология бакалавры (Б. Техникалық). 2023 жылы ол Кяукпю технологиялық университеті болып табылады.
Teacher training college (TTC) was opened in Kyaukphyu in 1953. Now, this college is known as "Kyaukphyu Education College"and it was upgraded to "Kyaukphyu Education Degree College" in which academic subjects are taught. In 1954, Kyaukphyu Intermediate College for Arakan, the embryo of Sittwe University was opened in Kyaukpyu. Kyaukphyu GTI was opened in 2014 and upgraded to a Government Technological College in 2022, and from the 2022 2023 academic year, it started teaching courses that will provide the Bachelor of Engineering Technology (B. Tech). In 2023, it has become Technological University,Kyaukpyu.
Порт
2007 жылдың маусым айында Asia World компаниясы Кяукфьюдағы Мадай аралында терең теңіз портын салуды жоспарлап отырғанын хабарлады. Бұл порттан Янгон, Калькутта және Читтагонг қалаларына баратын тауарлар тасымалданады. Порт 21-ғасырлық теңіз жібек жолының бөлігі болып табылады. Бұл жол Қытай жағалауынан оңтүстікке қарай Сингапур арқылы Үндістанның оңтүстік шетіне қарай, одан кейін Қызыл теңіз арқылы Суэц каналы арқылы Жерорта теңізіне, содан Хайфа, Стамбул және Афина арқылы Жоғарғы Адриатика аймағына, солтүстік Италияның Триест хабына дейін, оның темір жол байланыстарымен Орталық Еуропа мен Солтүстік теңізге дейін. Бұл порт Бангладеш Қытай Үндістан Мьянма (БХИМ) экономикалық дәлізінің кіреберісіндей болып табылады.
In June 2007, Asia World announced that it would be building a deep sea port on Maday Island in Kyaukphyu. The port will be a transit point for goods destined for Yangon, Kolkata, and Chittagong. The port is part of the 21st Century Maritime Silk Road that runs from the Chinese coast to the south via Singapore towards the southern tip of India, then through the Red Sea via the Suez Canal to the Mediterranean, there via Haifa, Istanbul and Athens to the Upper Adriatic region to the northern Italian hub of Trieste with its rail connections to Central Europe and the North Sea. The port is viewed as a gateway to the Bangladesh China India Myanmar (BCIM) Economic Corridor.
Мұнай құбыры
2008 жылдың желтоқсан айында Қытай мен Мьянма Кяукфьюда мұнай құбырын салу туралы келісімге қол қойды. 2010 жылдың 30 қарашасында Қытай даму банкі мен Мьянма шетелдік инвестициялар банкі Қытайдың Юньнань провинциясындағы Кяукфюдан Куньминге дейінгі 660 миль (1062 км) құбыржолды салу үшін 2,4 миллиард долларлық несие келісімін жасады. Құбыр желісі 2015 жылы аяқталады деп күтілуде және күніне 400,000 баррель мұнай тасымалдауға қабілетті. Мұнай құбыры 2014 жылдың тамызында аяқталды.
In December 2008, China and Burma signed a deal to construct an oil pipeline at Kyaukphyu. On 30 November 2010, the China Development Bank and Myanmar Foreign Investment Bank signed a $2.4 billion loan deal to construct the 660 mile (1062 km) pipeline from Kyaukphyu to Kunming in Yunnan province, China. The pipeline is expected to be completed in 2015 and capable of transporting 400,000 barrels of oil per day. The oil pipeline was completed in August 2014.
Табиғи газ құбыры мен терминалы
2013 жылдың ақпан айында Financial Times газетінде жарияланғандай, 2000-ға жуық жұмысшы Kyaukphyu жақын жерінде ірі табиғи газ жобаларын, Shwe газ құбырын және құрлықтағы терминалды аяқтауда. Бұл терминал мен құбыржолды Оңтүстік Кореяның Daewoo International компаниясы мемлекеттік Мьянма мұнай және газ кәсіпорны (MOGE) және басқалармен бірлесіп салады. 2013 жылдың мамыр айынан бастап бұл құбыр желісі жылына 12 млрд текше метр табиғи газды шығаруға жоспарланған, оның басым бөлігі жақын маңдағы Мадай аралы арқылы Қытайға да барады. Бұл мұнай және газ құбыры жобалары Мьянманың "Кяукфю арнайы экономикалық аймағы" агенттігінің бақылауында және шамамен 3 млрд доллар инвестицияны пайдалану және 200 000-нан астам жұмыс орнын құру мүмкіндігі бар, ал құрғақ контейнерленген және ірі көлемді жүктерді тасымалдау үшін портты дамыту үшін қосымша капитал қажет болады, сондай-ақ Кяукфюды Юньнаньдегі Куньминге байланыстыратын темір жол. Газ құбырының Мьянмадағы бөлігі 2013 жылдың 12 маусымында аяқталды және Қытайға газ ағыны 2013 жылдың 21 қазанында басталды.
Separately, as reported by the Financial Times in February 2013, nearly 2,000 workers are finalising close to Kyaukphyu, a major natural gas projects, the Shwe gas pipeline and onshore terminal. This terminal and pipeline are being built by South Korea's Daewoo International in a consortium with state owned Myanmar Oil and Gas Enterprise (MOGE) and others. From May 2013, this pipeline is planned to pump about 12bn cubic metres of natural gas annually, most of which will also go to China via nearby Maday island. These oil and gas Sino Burma pipelines projects are supervised by a Myanmar "Kyaukphyu Special Economic Zone" agency and are estimated to use about U$3bn of investments and to have the potential of creating over 200,000 jobs, while additional capital will be required to develop a port for dry containerized and bulk cargoes, as well as a railway which will link Kyaukphyu to Kunming, in Yunnan. The Myanmar section of the gas pipeline was completed on 12 June 2013 and gas started to flow to China on 21 October 2013.
Куньмин-Кяукфю темір жолы
Темір жолдың ұзындығы 1215 км болады, оның жобалау мен құрылысы Мьянма мен Қытай үкіметтерінің арасында алдын ала келісімге сәйкес келеді. 2009 жылы Қытайдағы Цзегао арқылы темір жол желісі ұсынылды. 2011 жылы ұсынысты Куньминг пен Кяукфю арасындағы байланысқа дейін кеңейтті. Президент Тхэйн Сейн 2011 жылдың мамыр айында Пекинге сапары кезінде Мьянманың теміржол көлігі министрлігі мен Қытайдың мемлекеттік теміржол инженерлік корпорациясы арасында теміржол салу туралы келісімге қол қойды. Сондай-ақ, ол 2021-22 жылдарға дейін аяқталатын 311 шақырымдық желіні арқылы Каладан көп модульді транзиттік көлік жобасына қосылады. Қытайдың Куньмин қаласынан Кяукфю портына дейінгі стандартты желі 2021 жылы ашылды.
The railway project would be 1,215 km long, and its design and construction are subject to a preliminary agreement between Myanmar's and China's government. In 2009, a railway link through to Jiegao in China was proposed. In 2011 the proposal was expanded to a link between Kunming and Kyaukphyu. President Thein Sein's signed a memorandum of understanding during his May 2011 visit to Beijing between Myanmar's rail transport ministry and China's state owned Railway Engineering Corporation to build the railway. It will also connect to Kaladan Multi Modal Transit Transport Project via 311 km link to be completed by 2021–22, from Kyaukhtu in north to Ann in south and then south east to Minbu. The standard gauge line from Kunming, China to Kyaukphyu port opened in 2021.
Арнайы экономикалық аймақ және оның әсері
Мьянма үкіметінің өкілдері бұл ауқымды жобалар жергілікті тұрғындармен кеңінен келіссөздер жүргізілетінін мәлімдеді. Осыған байланысты кейбір жергілікті тұрғындар осы жобалардың кейбір салдарынан, мысалы, балық аулауға әсер етуі немесе билік органдары осы терминалдар мен құбырлар үшін жерді тәркілеуі мүмкін деген наразылық білдірді. 2012 жылдың желтоқсан айында "Аракан мұнай бақылауы" ұйымының Аракан штатындағы Рамри аралында Кяукфью маңындағы арнайы экономикалық аймақ құру туралы жоспарына қатысты баяндамасында "мыңдаған адамның денсаулығына қауіп төндіріп, Мьянмадағы ең үлкен екінші мангроу орманды жояды" деп мәлімделген болатын. "Қоою аймақ" деп аталатын баяндамада жобаның салдарынан шамамен 40 ауыл зардап шегетіні, мұнда 120 км2 таза жағалау пайдаланылатыны айтылған. 2015 жылдың желтоқсанының соңында Мьянма үкіметі 2014 жылы басталған тендер нәтижесінде арнайы экономикалық аймақ пен терең су портын дамыту үшін негізінен қытайлық компаниялардан тұратын консорциумды таңдағанын мәлімдеді. Индустриялық парк пен терең су портын салу және мемлекеттік-жекеменшік әріптестік ретінде пайдалану үшін тендер өткізілді. Қытайлық консорциум өткен жылдың соңында басқа оннан астам конкурсанттарды жеңіп, жобалау құқығын алды. Консорциумға кіретін алты компанияға Қытайдың мемлекеттік Citic (қаржы), China Harbour Engineering, China Merchants Holdings (халықаралық), TEDA Investment Holding, Yunnan Construction Engineering Group (YNJG) және Тайландтың Charoen Pokphand Group конгломераты кіреді. CITIC және тағы алты компания 85 пайыз үлесті иеленіп, қалған бөлігін Мьянма үкіметі алады. China Harbour Engineering терең теңіз порттарын жобалау және салу бойынша белгілі инженерлік фирма болса, China Merchants Group өзінің кейбір серіктестері (China Merchants Holdings (International), China Merchants Group, екеуі де Гонконг қор биржасында тіркелген және China Merchants Energy Shipping) арқылы порттардың, сондай-ақ мұнай танкерлері мен құрғақ жүк кемелерінің әлемдік операторы болып табылады, ол 2016 жылы Қытайдың басқа мемлекеттік танкерлері мен жүк кемелерінің операторы Sinotrans Shipping-ті қабылдауға рұқсат алды. 2025 жылға қарай консорциум шамамен 1000 гектар өнеркәсіптік парк пен Мьянманың ең үлкен портын салуды жоспарлап отыр, онда жылына 7 миллион 20 фут эквивалентті бірлік (TEU) контейнерленген жүкті өңдеуге қабілетті қондырғылар бар. Жобаның жалпы құны бірнеше миллиард доллар шамасында деп бағаланады. Бұл жобалар 100 000 жұмыс орнын ашуға мүмкіндік береді. Кейбір сарапшылар Кяукфю терең су портының стратегиялық мәні бар екенін айтады. Кяукфью порты мен арнайы экономикалық аймағы (КЭА) Мьянмадағы үш ірі порттық және жағалаулық даму жобаларының бірі. Олармен бірге елдің ең көп халықты мекендейтін және экономикалық жағынан дамыған қаласы Янгонға жақын Тилава аймағы және Таиланд шекарасына жақын оңтүстік-шығыстағы Давей аймағы бар.
Myanmar government officials have stated that these massive projects will be conducted with enhanced consultation with the local population. In this respect, there has already been protests by some locals against the consequences of some of these projects, such as potential impact on fishing or land confiscations which may be conducted by authorities for these terminals and pipelines. A December 2012 report by the "Arakan Oil Watch" organization about plans to build a special economic zone near Kyaukphyu on Ramree Island in Arakan State, claimed it would "endanger the health of thousands of people and destroy Myanmar's second largest mangrove forest". The report, titled "Danger Zone," states that around 40 villages would be adversely affected by the project, which would use 120 km2 of pristine coastline. End December 2015, the Myanmar government announced that it had chosen a consortium of mostly Chinese companies to develop a special economic zone and a deep water port, as a result of a tender initiated in 2014 for an industrial park and a deep water port to be built and operated as public–private partnerships. The selected Chinese led consortium won over a dozen other bidders to win the development rights late last year. The six companies in the consortium include China state owned groups Citic (finance), China Harbour Engineering, China Merchants Holdings (International), TEDA Investment Holding, Yunnan Construction Engineering Group (YNJG), and the Charoen Pokphand Group, a Thai conglomerate. CITIC and the six other investing firms will hold an 85 percent stake, with the Burmese government taking the rest. While China Harbour Engineering is a well known engineering firm for designing and building deep sea ports, the China Merchants Group, through some of its affiliates (China Merchants Holdings (International), China Merchants Group, both listed on the Hong Kong stock exchange, and China Merchants Energy Shipping) is a global operator of ports as well as of oil tanker and dry bulk ships which has been approved to absorb in 2016 another Chinese state controlled tanker and bulk ships operator, Sinotrans Shipping. By 2025, the consortium plans to build a roughly 1,000 hectare industrial park and Myanmar's highest capacity port, with facilities able to handle 7 million 20 foot equivalent units (TEU) of containerized cargo per year. Total project costs are estimated to be in the range of several billion dollars. The projects are said to lead to the creation of some 100,000 jobs. Some analysts claim that the Kyaukphyu deep water port has a strategic dimension as part of China's Belt and Road Initiative and String of Pearls strategy. The Kyaukphyu port and Special Economic Zone (SEZ) is one of three major port and coastal development projects in Myanmar, together with the Thilawa zone near Yangon, the country's most populous and economically developed city, and the Dawei zone in the south east, near the Thai border, all of which have attracted major financial and industrial interests.