Кіріспе
Электрондық басқару немесе электрондық басқару - ақпараттық технологияларды мемлекеттік қызметтерді ұсыну, ақпарат алмасу, байланыс операциялары, үкімет пен азаматтар (G2C), үкімет пен бизнес (G2B), үкімет пен үкімет (G2G), үкімет пен қызметкерлер (G2E) арасындағы түрлі дербес жүйелерді біріктіру, сондай-ақ барлық басқару аясындағы кеңсе процестері мен өзара іс-қимыл үшін қолдану. Электрондық басқару арқылы мемлекеттік қызметтер азаматтарға ақпараттық технология арқылы қолжетімді болады. Басқару тұжырымдамаларында бөлінетін үш негізгі мақсатты топ - үкімет, азаматтар және бизнес/мүдделік топтар.
Electronic governance or e governance is the application of information technology for delivering government services, exchange of information, communication transactions, integration of various stand alone systems between government to citizen (G2C), government to business (G2B), government to government (G2G), government to employees (G2E) as well as back office processes and interactions within the entire governance framework. Using e governance, government services are made available to citizens through IT. The three main target groups that can be distinguished in governance concepts are government, citizens, and businesses/interest groups.
Электрондық үкіметтен айырмашылығы
Екі термин бір-бірін алмастыра қолданылса да, электронды басқару мен электронды үкімет арасында айырмашылық бар. E-government - бұл мемлекеттік басқарудағы ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалану, олар ұйымдастырушылық өзгерістермен және жаңа дағдылармен біріктірілгенде, мемлекеттік қызметтерді және демократиялық процестерді жақсартуға және халыққа қолдауды нығайтуға бағытталған. Алайда, үкіметтің ақпараттық-коммуникациялық технологияларды басқаруға қатысты ешқандай ережесі жоқ. АХАЖ-ны басқару әдетте реттеу мен саясатты қалыптастыру мүмкіндіктерін едәуір арттыруды, сондай-ақ түрлі әлеуметтік мүдделі тараптар арасында қосымша сараптама мен пікір қалыптастыру процестерін қажет етеді. Электрондық басқарудың перспективасы "әкімшілік етуге көмектесетін және басқаруға тиіс технологияларды пайдалану" болып табылады. Электрондық басқарудың басты мақсаты - бенефициарға жету және олардың қызмет көрсету қажеттіліктерін қанағаттандыруды қамтамасыз ету. Идеалдық жағдайда, үкімет өз тиімділігін арттыру үшін осы мақсатқа жетудің маңыздылығын автоматты түрде мойындайды. Сонымен қатар, электрондық үкімет бір бағыттағы байланыс протоколын қолданады, ал электрондық басқару екі бағыттағы байланыс протоколын қолданады. Барлық азаматтарға қызмет көрсетуде соңғы бенефициардың жеке басын анықтау қиындық тудырады. Үкіметтер мен халықаралық ұйымдар жариялаған статистикалық мәліметтер әрқашан шындықты аша бермейді. Электрондық басқарудың мақсаты - мемлекеттік қызметтерді ұсыну кезінде көптеген қабаттардың бар болуына байланысты қаламаған араласуды азайту. Бұл жергілікті үдерістер мен параметрлердің қолдауымен жақсы инфрақұрылымдық құрылысқа байланысты, үкімет өз азаматтары мен соңғы алушыларына жету үшін. Жоспарлау, дамыту және өсу үшін бюджет дұрыс жасалған басқару жүйелерінен алынуы мүмкін.
Үкімет пен азаматтар
Мемлекеттік басқарудың (G2C) мақсаты - азаматтарға тиімді және экономикалық түрде түрлі АКТ қызметтерін ұсыну және технологияларды пайдалана отырып, үкімет пен азаматтар арасындағы қарым-қатынасты нығайту. G2C e басқарудың бірнеше әдістері бар. Екі жолды байланыс азаматтарға тікелей мемлекеттік әкімшілермен хабарласуға, электрондық дауыс беруді (электрондық дауыс беру) және пікірді дереу дауыс беруге мүмкіндік береді. Бұл - e-қатысудың мысалдары. Басқа мысалдарға салықтарды және онлайн немесе телефон арқылы орындалатын қызметтерді төлеу кіреді. Атау немесе мекен-жайды өзгерту, қызмет немесе грант алу немесе қолданыстағы қызметтерді беру сияқты күнделікті қызметтер ыңғайлырақ және бұдан былай бетпе-бет орындалуы қажет емес.
Ел бойынша
G2C e басқаруы бүкіл әлемде теңгерімсіз, өйткені барлық адамдарда Интернетке қол жеткізу және компьютерлік дағдылар жоқ, бірақ Америка Құрама Штаттары, Еуропалық Одақ және Азия даму бойынша алдыңғы үш орында тұр. АҚШ-тың Федералды Үкіметі азаматтардың мемлекеттік ақпарат пен қызметтерге қол жеткізуін жақсарту үшін G2C технологиясының кең шеңберіне ие. пайдасы. gov - АҚШ үкіметінің ресми веб-сайты, ол азаматтарға қандай жәрдемақы алуға болатыны туралы ақпарат береді және көмекке қалай өтініш жасау керектігі туралы ақпарат береді. АҚШ-тың мемлекеттік үкіметтері G2C өзара іс-қимылына Көлік департаменті, Қоғамдық қауіпсіздік департаменті, АҚШ денсаулық сақтау және халыққа қызмет көрсету департаменті, АҚШ білім беру департаменті және басқалар арқылы қатысады. Электрондық басқарудың әлемдік деңгейінде G2C қызметі әр мемлекетте әр түрлі. "Цифрлық мемлекеттердің" зерттеуі әлеуметтік шаралар, цифрлық демократия, электрондық сауда, салық салу және кірістер бойынша мемлекеттерді санайды. 2012 жылғы есеп бойынша, Мичиган мен Юта алдыда, ал Флорида мен Айдахо төменгі баллмен. Еуропа елдері барлық географиялық аймақтар арасында екінші орында тұрды. Еуропа азаматтарының бірыңғай кіру нүктесі Еуропадағы және Еуропадағы саяхатты қолдайды. Бұл 1999 жылы онлайн үкіметке қолдау көрсететін бастама. Басты мақсат - халыққа ақпарат беру, тұтынушыларға негізгі мемлекеттік қызметтерге қол жеткізу, онлайн-процедураларды жеңілдету және электрондық қолтаңбаларды насихаттау. Эстониядан тыс әлемдегі кез келген адам Эстонияның онлайн қызметтерін пайдалануға мүмкіндік беретін электрондық резиденттікпен әлемде. Эстонияның резиденттік бағдарламасының бір ескертуі - бұл резиденттерге елге физикалық құқық бермейді. Бұл дегеніміз, егер е-тұрғындар жер сатып алмаса, олар демократиялық процестерге қатыса алмайды. Бұл тұрғындарға Еуропалық Одақтың цифрлық нарығында бизнесті дамыту мүмкіндігі береді. Көршілес Литва да осындай электрондық резиденттік бағдарламасын іске қосты. Азия салыстырғанда үшінші орында тұр, ал G2C бағдарламалары елдері арасында әртүрлі. Сингапурдың eCitizen порталы мемлекеттік ақпарат пен қызметтерге бірыңғай қолжетімділік көзі болып табылады. Оңтүстік Кореяның салық қызметі (HTS) азаматтарға 24/7 онлайн қызмет көрсетеді, мысалы, салық декларациясын толтыру. Тайваньда G2C технологиясы жоғары деңгейде, оның ішінде онлайн автокөлік қызметтері жүйесі бар, ол азаматтарға 21 қосымша мен төлем қызметін ұсынады.
Қауіпті жағдайлар
Мемлекеттік басқаруға, яғни азаматтардың басқаруына толық ауысу үшін даму мен іске асыруда көп қаражат қажет болады.
Мемлекеттік мекемелер қызметкерлерге
Электрондық басқаруға жұмысшылармен серіктестік (G2E) Электрондық басқаруды жүзеге асыру үлгісіндегі төрт негізгі өзара әрекеттесудің бірі. Бұл онлайн құралдар, көздер мен мақалалар арасындағы қарым-қатынас, бұл қызметкерлерге үкіметпен және өз компанияларымен қарым-қатынасты сақтауға көмектеседі. Е басқару қарым-қатынас қызметкерлерге жаңа оқыту технологиясын компьютер сияқты қарапайым жерде қолдануға мүмкіндік береді. Енді құжаттарды онлайн-деректерінде сақтауға және басқа әріптестермен бөлісуге болады. Электрондық басқару қызметкерлерге қағазсыз жұмыс істеуге мүмкіндік береді және қызметкерлерге осы жазбаларды басып шығару немесе факс арқылы жіберудің орнына бүкіл әлемдегі әріптестеріне маңызды құжаттарды оңай жіберуге мүмкіндік береді. G2E қызметтерінде қызметкерлердің жеке ақпараты мен жазбаларын сақтау үшін бағдарламалық қамтамасыз ету бар. G2E кеңейтуінің кейбір пайдаларына мыналар жатады: E payroll жалақы чектерін, жалақы шоттарын, төлем шоттарын қарау үшін онлайн көздерді сақтау және салықтық ақпарат үшін жазбалар жүргізу. E жәрдемақылар қызметкердің қандай жәрдемақылар алып жатқанын және қандай жәрдемақыларға құқығы бар екенін білуге мүмкіндік береді. E оқыту жаңа және қазіргі қызметкерлерге жаңа технологияларды дамыту арқылы өздерінің білімдерін үнемі жетілдіруге мүмкіндік береді және жаңа қызметкерлерге бір ыңғайлы жерде жаңа материалдарды оқып, үйренуге мүмкіндік береді. Электрондық оқыту - бұл жұмысшылардың маңызды материалдарды білуін қамтамасыз етудің тағы бір жолы. Әдетте бұл компьютерлік оқыту құралы, бірақ әрқашан емес. Бұл сонымен қатар қызметкерлердің өз қарқынымен (қашықтан оқыту) үйренуінің жолы, бірақ оны оқытушы басқара алады. Жеке ақпараттың жазбаларын жүргізу Жүйеге барлық жазбаларды бір жерде сақтауға мүмкіндік береді, оны жеке файлға қатысты әрбір ақпаратпен жаңарту оңай. Мысалы, әлеуметтік сақтандыру нөмірлері, салықтық мәліметтер, қазіргі мекенжай және басқа да мәліметтер. Мемлекеттік қызмет көрсету (қысқаша G2E) - мемлекеттік қызмет көрсету бөлімшелері мен олардың қызметкерлері арасындағы жедел байланыс құралдары арқылы онлайн-арақатынас. G2E - электрондық үкімет қызметінің негізгі төрт үлгісінің бірі. G2E - бұл қызметкерлерге электронды оқытуды қамтамасыз етудің, оларды біріктірудің және олардың арасында білім алмасуды ынталандырудың тиімді тәсілі. Сонымен қатар, жұмысшыларға өтемақы мен жәрдемақы саясаты, оқыту және оқыту мүмкіндіктері және азаматтық құқық туралы заңдарға қатысты ақпарат алуға мүмкіндік береді. G2E қызметтеріне қызметкерлердің жеке ақпараты мен жазбаларын сақтау үшін бағдарламалық қамтамасыз ету кіреді.
E payroll – maintaining the online sources to view paychecks, pay stubs, pay bills, and keep records for tax information. E benefits – be able to look up what benefits an employee is receiving and what benefits they have a right to. E training – allows for new and current employees to regularly maintain the training they have through the development of new technology and to allow new employees to train and learn over new materials in one convenient location. E learning is another way to keep employees informed on the important materials they need to know through the use of visuals, animation, videos, etc. It is usually a computer based learning tool, although not always. It is also a way for employees to learn at their own pace (distance learning), although it can be instructor led. Maintaining records of personal information – Allows the system to keep all records in one easy location to update with every single bit of information that is relevant to a personal file. Examples being social security numbers, tax information, current address, and other information. Government to employees (abbreviated G2E) is the online interactions through instantaneous communication tools between government units and their employees. G2E is one out of the four primary delivery models of e Government. G2E is an effective way to provide e learning to the employees, bring them together and to promote knowledge sharing among them. It also gives employees the possibility of accessing information in regard to compensation and benefits policies, training and learning opportunities and civil rights laws. G2E services also include software for maintaining personal information and records of employees.
Электрондық үкімет
1990 жылдардың басында сауда және өнім салаларындағы мемлекеттік басқару процестерінің бірігуі кеңінен орын алды. Үкіметтер қазір қалдықтарды азайту үшін өздерінің тиімді техникаларын пайдалануға тырысты. Электрондық үкімет - бұл өте кең тақырып, бірақ барлығы қазіргі уақытта қызмет көрсету мен өкілдік етудің қалай ұсынылатыны және қалай жүзеге асырылатынымен байланысты. Әлемнің көптеген мемлекеттері қазіргі заман талабына сай ақпараттық технологияларға (АТ) бірте-бірте бет бұрды. Тарихи тұрғыдан алғанда, көптеген үкіметтер бұл салада тек реактивті болды, бірақ жақында электронды сауда және электронды бизнес сияқты ұқсас қызметтерді дамытуда белсендірек тәсіл пайда болды. Бұрын бұл құрылым жеке бизнес сияқты техникаларды эмуляциялады. Соңғы кезде бұл жағдай өзгерді, үкімет өз жоспарын әзірлеуге кірісті. Үкімет жаңа түрдегі деректерді сақтауды ғана енгізбей, сонымен қатар, қызмет көрсету процесін жақсарту және сайлаушылар қатысуын арттыру үшін интерактивті бола түсуде. Мұндай ұйымның құрылымы қазір бұрынғыдан да тиімдірек және мақсатты орындау үшін қажетті уақытты қысқарту арқылы ұлғая түседі деп күтілуде. Мысалы, коммуналдық қызметтерді төлеу, билеттерді сатып алу және рұқсат алу. Қазіргі таңда ең басты мәселе - интернет технологиясын қарапайым азаматтардың пайдалануы. Әкімшіліктер қазір осы жаңа басқару құралына толық қатысу үшін қажетті біліктілігі жоқ адамдарға көмектесуге тырысуда, әсіресе қазір үкімет көбірек басқаруға көшуде. Қазіргі кезде барлық еншілес құрылымдар электронды үкімет тұжырымдамасы аясында біріктірілуі тиіс. Нәтижесінде, қоғамдық саясат та өзгерістерге ұшырады. Канада сияқты көптеген үкіметтер виртуалды байланыс пен қатысу арқылы мәселелер мен ақпаратты жеткізудің жаңа құралдарын дамытуға инвестиция сала бастады. Іс жүзінде бұл қызығушылық білдіретін топтар, белсенділер мен лобби топтарының бірнеше жауаптары мен бейімделулеріне әкелді. Бұл жаңа құрал полистің үкіметпен қарым-қатынасын өзгертті.
Мақсаты
Электрондық басқарудың, немесе осы жағдайда G2G-ның стратегиялық мақсаты - үкімет, азаматтар мен бизнестің басқаруын қолдау және жеңілдету. АТК қолдану барлық тараптарды біріктіріп, процестер мен іс-шараларды қолдауға мүмкіндік береді. Басқа мақсаттар - тиімді мемлекеттік қызметтер мен халық, бизнес және үкімет арасындағы тиімді өзара іс-қимыл арқылы қоғамның қажеттіліктері мен үміттерін қанағаттандыру арқылы мемлекеттік басқаруды ашық, жылдам және жауапты ету.
Ішкі G2G (Ұлыбритания)
Желілік байланыс саласында мемлекеттік қауіпсіздік интернеті (GSI) орталық мемлекеттік ведомстволар арасында қауіпсіз байланыс орнатуда. Бұл IP-ге негізделген виртуалды жеке желі, ол 1998 жылдың сәуірінде енгізілген және 2004 жылдың ақпанында жетілдірілген кең жолақты технологияға негізделген. Басқа да қызметтердің ішінде файлдарды беру және іздеу, каталогтар, электрондық пошта (желі мүшелері арасында да, Интернет арқылы да) алмасу, сондай-ақ дауыс және бейне қызметтерін қамтитын әртүрлі жетілдірілген қызметтер ұсынады. Қазіргі уақытта қосымша желі әзірленуде: мемлекеттік сектор желісі (PSN) - мемлекеттік органдарды (оның ішінде Англиядағы ведомстволар мен агенттіктер, орталықтандырылған әкімшіліктер мен жергілікті билік органдары) өзара байланыстыратын және бір-бірімен ақпарат пен қызметтерді бөлісуді жеңілдететін желі.
Мақсаты
G2B-нің мақсаты - бизнестің қиындықтарын азайту, жедел ақпарат беру және электрондық бизнестің (XML) цифрлық байланысын қамтамасыз ету. Сонымен қатар, үкімет есептегі деректерді қайта пайдаланып, коммерциялық электрондық транзакция протоколын пайдалануы керек. Мемлекеттік қызметтер келесі топтарға шоғырландырылған: адамгершілік қызметтер; қоғамдық қызметтер; сот қызметі; көлік қызметі; жер ресурстары; бизнес қызметтері; қаржылық қызметтер және басқалар. Жоғарыда аталған компоненттердің әрқайсысы кәсіпорынға байланысты қызметтер кластеріне арналған.
services and other. Each of the components listed above for each cluster of related services to the enterprise.
Кәсіпкерлерге берілетін жәрдемақылар
Электронды үкімет шығынды азайтады және компанияларға үкіметпен өзара іс-қимыл жасауға мүмкіндік береді. Үкімет пен бизнес арасындағы өзара іс-қимыл бизнестің мәміле жүргізуіне қажетті уақытты қысқартады. Мысалы, мемлекеттік мекемеге барып-келудің қажеті жоқ, ал мәмілелер бір шертумен онлайн-тезірек жүргізілуі мүмкін. Бұл үкімет пен бизнес үшін транзакция уақытын айтарлықтай қысқартады. E-Government компанияға қажетті ақпараттың көбірек мөлшерін береді, сонымен қатар бұл ақпаратты айқын етеді. Бизнестің табысты болуының басты факторы - болашақты жоспарлау және болжау қабілеті. Үкімет көптеген экономикалық, демографиялық және басқа да үрдістерді жинады. Бұл компаниялар үшін деректерді қолжетімді етеді, бұл экономикалық өркендеу мүмкіндігін арттырады. Сонымен қатар, E-Government компанияларға пайдалы қосымшалардың молдығын ұсына отырып, интуитивті сайт ұйымдастыру арқылы мемлекеттік ережелерді қолдануда көмектесе алады. Экологиялық рұқсаттар үшін электрондық өтініш берудің мысалы. Компаниялар көбінесе қалай, қашан және немен жұмыс істеуге тиіс екенін білмейді. Сондықтан, экологиялық талаптарды сақтамау 70% -ға дейін, бұл таңғажайып көрсеткіш, заңды қасақана елемеудің нәтижесі емес, талаптарға қатысты шатасудан туындаған.
Кемшіліктер
Үкімет барлық адамдардың интернетке қол жеткізе алмайтындығына көңіл бөлуі керек. Желідегі сенімділік, сондай-ақ мемлекеттік органдар туралы ақпарат қоғамдық пікірге әсер етіп, жасырын күн тәртібін бұза алады. Электронды үкіметті құруда көптеген факторлар мен іске асырулар бар, соның ішінде үкіметтің және азаматтардың дезинтермедияциясына, экономикалық, әлеуметтік және саяси факторларға әсері, кибер шабуылдарға ұшырауы мүмкін және осы салалардағы статус-квоның бұзылуы. G2B үкіметтің және бизнестің арасындағы байланысты арттырады. Электрондық үкімет дамып, жетілдіріле бастағанда, адамдар онымен кең ауқымды аймақта қарым-қатынас жасауға мәжбүр болады. Бұл бизнес үшін жеке өмірдің жоқтығына әкелуі мүмкін, өйткені олардың үкіметі олардың көбірек және көбірек ақпаратын алады. Ең нашар жағдайда, үкімет пен бизнес арасындағы электронды алмасуда ақпарат өте көп, тоталитарлық жүйе сияқты жүйе жасалуы мүмкін. Үкіметке көбірек ақпарат қолжетімді болғандықтан, жеке өмірдің құпиялылығын жоғалту өте қымбатқа түседі. Үкімет сайты "көптеген пайдаланушыларға қол жеткізу мүмкіндігі туралы ойланбайды, соның ішінде шалғай аймақтарда тұратын, үйде тұратын, сауаттылығы төмен, кедейлік деңгейінде өмір сүретіндер".
Мысалдар
"Тендерлік тор" (ТТБ) жүйесі - Электрондық тендерлік жүйенің орнына Үкіметтің логистика департаменті (GLD) әзірлеген. Пайдаланушылар ресурстарды жүктеу және GLD-ден қызметті алу үшін ETB жүйесін пайдалана алады. Сатып алу бағдарламасы - Сатып алу бағдарламасы қатысушы бюролар мен ведомстволардың (Б/Д) және мемлекеттік логистика бөлімінің жеткізушілеріне қарапайым, ыңғайлы онлайн жолды ұсынады және төмен бағамен тауарлар мен қызметтерді ұсынуға келіседі. Соңғы инновациялық мысалдардың бірі - Prozorro мемлекеттік сатып алу жүйесі. Сіздің бизнесіңізге қаржы және қолдау көрсету Ұлыбритания үкіметі бизнеске онлайн қаржылық көмек көрсетеді, оның ішінде гранттар, несиелер, бизнес-бағдарламалар; сонымен қатар, ол күн шығатын бизнеске (жақында ғана басталған) немесе шағын кәсіпорындарға қаржы ұсынады.
Қиындықтар Халықаралық жағдай
Электрондық басқару әлемде көптеген қиындықтармен бетпе-бет келеді. Электрондық басқаруды енгізуге арналған дәстүрлі тәсіл электронды басқарудың аясына енгізу қажет ескі және заманауи әлемдердің әртүрлі қосымша архитектураларының кешенділігімен жеткіліксіз. Бұл қиындықтар әкімшілік, құқықтық, институционалдық және технологиялық факторлардан туындайды. Бұл мәселеде қауіпсіздік кемшіліктері бар, мысалы, жалған ақпараттар, бұрмалау, жария ету, артықшылықтарды көтеру, қызмет көрсетуден бас тарту және басқа да киберқылмыстар. Басқа проблемалар жиынтығына қаржыландыру, өзгерістерді басқару, жеке өмір, аутентификация, қызметтерді жеткізу, стандарттау, технология мәселелері және жергілікті тілдерді қолдану сияқты іске асыру бөлімдері кіреді.