Кіріспе

Лемур түрлері Speciesbox. name = Red bellied lemur. taxon = Eulemur rubriventer. authority = I. Geoffroy, 1850. image = Eulemur rubriventer 001. jpg status = VU status system = IUCN3.1 status ref = status2 = CITES A1 status2 system = CITES status2 ref = синонимдер = ауқым картасы = Eulemur rubriventer ауқым картасы. svg ▸ Range map caption = Distribution of E. rubriventer Бұл түр алғаш рет 1850 жылы анықталды, ол күндізгі жүріс-тұрысын және жыныстық диморфизмді көрсетеді. Қызыл белді лемур 1980-жылдардың ортасынан бастап, негізінен, Раномафана ұлттық паркіне дейін кеңінен зерттелді. Бұл лемур түрі Мадагаскарда жерді кесу және өртеу шаруашылығынан болатын тіршілік орындарына қауіп төндіргендіктен, IUCN Қызыл тізіміне сәйкес зардап шеккен деп белгіленді.

Этимология

Малагаси тілінде қызыл белді лемурдың түрлі атаулары: tongo, tagona, halomena, kirioka және soamiera. Француз ғылыми әдебиетінде (Мадагаскардың екінші ресми тілі - француз, өйткені Франция отарлаудан бұрын), бұл түрді lémur à ventre rouge деп атайды.

Сипаттама

Жыныстық диморфты болғандықтан, аталық түрдің орта ұзын, тығыз арқалық шашы қалың қоңыр түсті. Оның құйрығы, тұмсығы мен басы қара түсті, ал ішке қарай ашық және қызыл түсті. Әйелдің арқасы мен құйрығы еркекке ұқсайды, ал іштің жүндері қарама-қарсы ақ түсті. Жүзіне қойылған белгілер еркекпен ұқсас, бірақ "көз жасының тамшылары" аз және еркектің қалың жаға шаштары жоқ. Eulemur туыстарының құлақтарында құлақ түтікшелері немесе түкті сақал болуы мүмкін, ал бұл белгілер жоқ. E. rubriventer құлақтарының айналасында қалың түкті, бұл бет пішінін толық етеді. Ересекті қызыл белді лемурдың ұзындығы (құйрығын қоспағанда) және құйрығының ұзындығы дененің өзінен жиырма пайызға жуық ұзын; яғни дене мен құйрықтың ұзындығы жалпы ұзындығы шамамен жетілуі мүмкін. Өмір сүру ұзақтығы ерлер мен әйелдердің екеуінде де 20 жылдан асады.

Қашықтығы мен таралуы

E. rubriventer солтүстікке қарай Саратанана массивіне дейін , содан кейін оңтүстікке қарай Манампатрана өзеніне дейін Мадагаскардың шығыс жаңбырлы орманының тар жолағында кездеседі. Қызыл белді лемурдың аймағындағы орман түрі тығыз мәңгі жасыл өсімдіктермен сипатталады, оның шатыры бар. Типтік шатыр тұқымдастарына Далбергия, Диоспирос, Окотеа, Симфония және Тамбуриса жатады; Канарий, Альбизия және Необрохонеура акуминатаның жаңадан пайда болған түрлері де бар. Шығыс жазық ормандарында да пандандар, бамбук пен эпифиттік орхидеялар түрлерінің мол түрлері бар.

Мінез-құлық

Қызыл белді лемурлар екіден 10 адамға дейінгі моногамды топтарда жиналады. Бұл күндізгі және түнгі белсенділік үлгілері бар санаулы лемурлардың бірі. Үй ауқымы 25-35 акр (10-14 га) деп бағаланады, әр акр үшін бес жануардың тығыздығы бар. Топтар әдетте үй аумағы ішінде қозғалып, 30 астам өсімдік түрлерін жейді. Кейбіреулер оны жеміс жегіш деп санайды, сонымен қатар көптеген өсімдік түрлерінің жапырақтарымен, нектарымен және гүлдерімен қоректенеді; бұл лемур пайдалы және тиімді тұқым таратушы деп есептеледі. Туылғандардың ең көп жиілігі - бір әйелге жылына бір нәресте, ал алғашқы жылында нәресте өлім-жітімі шамамен 50% құрайды. Туу әдетте қазан мен қарашада (осы Оңтүстік жарты шардағы мекенде жаздың басында) болады. Жас бала өзінің тұтқырлық инстинктісін пайдаланып, өмірінің алғашқы 33 - 37 күнінде ата мен анаға кезектесіп жабысады. Осы кезде анасы көбінесе одан әрі тасымалдау қызметінен бас тартады, ал әкесі тағы 9 апта бойы осындай қызмет көрсетуді жалғастыра алады.

Қорғау

Қазіргі кездегі тамақтану әдеттері түрдің тамақтануын "қытай" (әдетте бразилиялық) гуава (Psidium cattleyanum) түріне дейін кеңейтті. Қызыл белді лемурдың топтары мамыр мен маусым айларында басталатын Рамомафана ұлттық паркі (Белле-Вью айналасындағы) кейбір жолдар бойынша адамдарға біршама дағдыланды, ал сәуір айынан бастап Монтадия ұлттық паркіне кіретін кейбір төменгі жолдар аймақтарында өте сирек кездеседі. Екі жағдайда да, түрлер тыныш және жұмсақ жүріп жатқан адамдарға жақындағанда, қолтықты мінез-құлық көрсетеді. Жануарлар ағаштардан төмен түсіп, адам баласына қызығушылықпен қарап, ағаш сабақтарына тік тұрып суретке түседі, кейде жер бетінде жүгіріп жүреді. E. rubriventer Мадагаскардың шығысындағы бес ұлттық парктерде және жеті арнайы қорықта кездеседі, бірақ кесу және күйдіру шаруашылығы, заңсыз ағаш кесу және тіпті аңшылықтан болатын тіршілік ортасының азаюына байланысты осал (IUCN Қызыл тізімі) ретінде жіктеледі. Бұл түр қазіргі уақытта оның табиғи мекен-жайында және Герцог Лемур орталығы сияқты зерттеу орталықтарында тұтқында зерттелуде.