Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс раввины Брунаның раввины Израиль (ישראל ברונא; 14801400) - Моравиялық неміс раввині және Посек (иудей заңына қатысты шешім қабылдаушы). Ол сондай-ақ "Махари Бруна" деп аталады, бұл сөз "Біздің ұстазымыз, рабби, Израиль Бруна" деген еврейше қысқарту. Раввин Бруна Мұса Иссерлес Шүлхан Арухта келтірген негізгі ашкеназилік беделдердің бірі ретінде белгілі.
German rabbi
Rabbi Israel of Bruna (ישראל ברונא; 1480–1400) was a Moravian German rabbi and Posek (decisor on Jewish Law). He is also known as Mahari Bruna, the Hebrew acronym for "Our Teacher, the Rabbi, Israel Bruna". Rabbi Bruna is best known as one of the primary Ashkenazi authorities quoted by Moses Isserles in the Shulkhan Arukh.
Өмірбаян
Раввин Бруна Бөгемия патшалығында Брно қаласында дүниеге келген, бірақ жиі анахроникалық түрде ол "Германияда туған" деп айтылады. Ол өз заманының әйгілі ашкенази раввиндарында оқыды: Якоб Вейл және Израиль Иссерлин, оны діни қызметке тағайындады және ол туралы өте жоғары пікірде болды. "Ол Талмудты жан-тәнімен зерттеген өте жақсы оқушы еді". Содан кейін Брунаның раввині болып сайланды. Яһудилер сол қаладан қуылғаннан кейін (1454) ол Баварияның Ретисбон қаласында қоныстанды, онда ол ешива ашты. Кейінгі өмірін "қасіретке толы, қиын" деп сипаттаған. Оның Ретисбондағы орны қоғамды екіге бөліп, кейбір дау-дамайларға себепші болды. Раввин Аншель Сегал сол жерде ешива ұйымдастырған болатын, бірақ рабби Бруна өзінің ешивасын басқа жерде ашу керек деп ойлады. Раввин Аншельдің ізбасарлары арасында Раввин Брунаның мәжілісханадағы орындығына "ирескел" деген сөзді бояуға жүгінгендер болды, ал ол уағыз айтқанда, олар шеру ұйымдастырды. Раввин Бруна, алайда, шабуылдар мен қорлауларды кішіпейілділікпен қабылдады, ал рабби Сегал қайтыс болғаннан кейін оны бүкіл қауым қабылдады. 1474 жылы Фредерик III, Киелі Рим императоры мен Ландсберг герцогы Людвиг арасындағы еврей қауымына салынатын салық туралы даудан кейін Бруна императордың ықыласына ие болған билігін қолдануға мәжбүрлеу үшін императордың қамауына түсті; ол он үш күннен кейін босатылды. Раввин Брунаға кейіннен христиан дінін қабылдаған Ханс Вагольдің қанды жамандауы бойынша айып тағылып, оны өлім жазасымен қорқытты. Қоғам Фридрих III-ге, сондай-ақ Богемия королі Ладиславқа жүгінді, екеуі де рабби Брунаның кінәсіз екенін мәлімдеді.
Rabbi Bruna was born in Brno in the Bohemian Kingdom, although often anachronically he is stated as "been born in Germany". He studied under the leading Ashkenazi rabbis of his time: Jacob Weil and Israel Isserlin, who ordained him and spoke very highly of him. "He was a brilliant student, who devoted himself, body and soul, to the study of the Talmud." He was then elected rabbi of Bruna. After the expulsion of the Jews from that city (1454) he settled at Ratisbon, Bavaria, where he opened a yeshivah. His later life has been described as "eventful and troublesome". His position in Ratisbon caused some controversy, dividing the community. Rabbi Anschel Segal, who already was operating a yeshivah there, felt Rabbi Bruna should have opened his yeshivah elsewhere. Among Rabbi Anschel's followers there were some who resorted to painting the word "heretic" on Rabbi Bruna's seat in the synagogue, and when he preached, they would stage a walkout. Rabbi Bruna, however, bore the attacks and insults with humility, and on the death of Rabbi Segal, he was accepted by the whole community. In 1474, following a dispute between Frederick III, Holy Roman Emperor and Duke Ludwig of Landsberg over a tax placed on the Jewish community, Bruna was imprisoned by the Emperor to compel him to use his authority in the Emperor's favor; he was released after thirteen days in prison. Rabbi Bruna was later threatened with execution based on a charge of Blood libel, brought by a convert to Christianity, Hans Vagol. The community appealed to Frederick III, as well as to King Ladislav of Bohemia, both of whom declared Rabbi Bruna innocent.
Шығармалары
Раввин Бруна өз заманының Талмудтағы ең ірі авторитеттерінің бірі болды: әртүрлі қалалар мен елдердің раввиндары мен ғалымдары оған яһуди заңына қатысты барлық мәселелерді жіберді. Бұл "Тешувот Махари Бруна" атты респонстар оның ең танымал шығармалары болып табылады. Мұның маңыздысы, олар Халаханың Мұса Иссерлес ХаМапаға арналған көзі ретінде қызмет етті. Шүлхан Арухтағы ашкенази мен сефарди практикасының айырмашылығын сипаттайтын глосс. Сондай-ақ қараңыз: Респонсиа тарихы: XV ғасыр
Rabbi Bruna was one of the greatest Talmudic authorities of his time: rabbis and scholars from various cities and countries sent him their queries on all matters relating to Jewish law. These responsa, Teshuvot Mahari Bruna, are his best known work. Importantly, they served as a source of Halakha for Moses Isserles' HaMapah the gloss on the Shulkhan Arukh describing differences between Ashkenazi and Sephardi practice. See also History of Responsa: Fifteenth century