Жан Мишель Фолон: Бельгиялық суретшінің өмірі мен шығармалары

Кіріспе

Бельгиялық суретші (1934–2005)

Жан Мишель Фолон (1 наурыз 1934 – 20 қазан 2005) – бельгиялық суретші, иллюстратор, кескінші және мүсінші.

Ерте өмір

Фоллон 1934 жылдың 1 наурызында Брюссельдің Уккле қаласында дүниеге келді. Ол Санкт-Люк институтында архитектураны оқыды.

Мансап

Су бояуларының алғашқы көрмесі 1969 жылы Нью-Йоркте Лефебр галереясында өтті. Бір жылдан кейін ол Токиода және Миландағы Il Milione галереясында көрме ұйымдастырды. Сондай-ақ, XXV Венеция биенналесіне қатысты. 1973 жылы XXV Сан-Паулу биенналесінде бельгиялық суретшілерді іріктеуге қосылып, онда Сурет өнері саласындағы бас жүлдеге ие болды. Оның шығармалары жылдар бойы сурет салу, эфирлеу, жібек басу, иллюстрациялар, мозаика және боялған шыны тәсілдеріне шоғырланды, бұл оның өнерінің алуан түрлілігін көрсетті. Оның 1974 жылғы "Ein Baum stirbt – Un albero muore" туындысы Лугано қаласынан шыққан. Ол гуманитарлық мақсаттарға арналған көптеген плакаттарды да жасады. 1988 жыл шамасында ол ағаштан жасалған алғашқы мүсіндерін құрастырды. Кейін ол балшықтан, гипстен, қоладан және мәрмәрден мүсіндер жасауға көшті, сонымен бірге сурет салуды жалғастырды. Бірнеше мұражайлар оған арналған көрмелер ұйымдастырды, соның ішінде 1971 жылы Париждегі Декоративтік өнер мұражайы, 1976 жылы Роттердамдағы Бойманс Ван Бьюнинген мұражайы, 1977 жылы Лондондағы Заманауи өнер институты, 1984 жылы Антибедегі Пикассо мұражайы, 1986 жылы Венециядағы Museo Correr, 1987 жылы Буэнос-Айрестегі Museo de Bellas Artes, 1990 жылы Нью-Йорктегі Метрополитен өнер мұражайы, 1993 жылы Барселонадағы La Pedrera, 1995 жылы Токиодағы Бункамура, 1996 жылы Лозаннадағы Олимпиада мұражайы және 1996-97 жылдары Болоньядағы it. 1999 жылы Сен-Пол-де-Венс қаласындағы Гай Питерс галереясында ірі мүсіндер көрмесі өтті. 2000 жылы ол өзінің туған жерінде өзінің жұмысының ең маңызды бөлімдерін ұсынатын Folon қорының негізін қалады. 2001 жылы Лиссабон қаласы оның мүсіндерінің кең ауқымды ретроспективасын Castelo de São Jorge қамалында ұйымдастырды. 2003 жылы Италиядағы Пуччини фестивалі үшін Пуччинидің "Богема" операсының декорацияларын жасады. Франция Республикасының президенті Жак Ширак оған Елисей сарайында Құрмет орденін табыс етті. 2004 жылы ол ЮНИСЕФ елшісі болды. 2005 жылы Флоренция қаласы Palazzo Vecchio және Forte di Belvedere сарайларында оның шығармаларының кең ауқымды ретроспективасын ұйымдастырды. Folon өзінің суреттерін газеттерде, көбінесе АҚШ-та жариялады, онда ол Еуропада танылғаннан бұрын танылды, және Франц Кафка, Рэй Брэдбери, Хорхе Луис Борхес, Гийом Аполлинер, Жак Превер, Борис Виан, Гай де Мопассан, Альбер Камю, Герберт Джордж Уэллс, Жан де Ла Фонтен және Ромен Гаридің кітаптарын Émile Ajar есімімен суреттеді. Ол өзінің стилін ешқашан өзгерткен жоқ, оның ең танымал символы – "құс адам", бірақ әртүрлі формаларда жұмыс істеді. Folon фрескалар жасады (Брюссель метросы үшін "Сиқырлы қала", 1974; Лондон метросы үшін "Ватерлоо станциясы", 1975), театр және опера плакаттары (Сполето фестивалі, 1978; Teatro Olimpico, 1987) және кино (Вуди Алленнің "Каирдің қызғылт розасы", 1985; Арман Маттеларт пен Крис Маркердің "Спираль", 1976), театр және опера декорациялары (Женева мен Брюссель, 1981; Венеция мен Рим, 1989), теледидар үшін қысқа фильмдер (Марк Гилберттің "Italiques" телешоуы, Эннио Морриконеның "Gott mit uns" саундтрегіне, 1971-1974, француз арнасы Antenne 2 үшін ашылу және жабылу бөлімдері, 1975-1984), ағаш мүсіндер, логотиптер (Éditions Larousse, Француз революциясының екі жүз жылдығы, 1989; Philexfrance, 1989), гобелендер (Монако Конгресс залы, 1989), кемелер (1990), логотиптер (Тинь Альбертвиль Паралимпиада ойындары үшін құс эмблемасы, 1992), шіркеу терезелері (1992), мүсіндер ("La mer, ce grand sculpteur", Кнокке, 1997) және тіпті Палио туы (Сиена, 1999). Оның өнерлік құндылығы әлемдегі ең танымал галереялар мен мұражайларда ұйымдастырылған бірнеше көрмелерде мойындалды (Musée des Arts Décoratifs, Париж, 1971; Чикагоның өнер клубы, 1972; Музей Бойманс Ван Бьюнинген, Роттердам, 1976; Transworld Art, Вашингтон, 1977; Musée d'Art Moderne de Liège, 1978; Музей Пикассо, Антибс, 1984; Correr мұражайы, Венеция, 1985; Метрополитен өнер мұражайы, Нью-Йорк, 1990; La Pedrera, Барселона, 1993; Бункамура мұражайы, Токио, 1995; Олимпиада мұражайы, Лозанна, 1996). Ол өзінің алғашқы плакаттарын жариялағаны үшін Джорджо Соавиге алғыс айтты, олар Миландағы Olivetti үшін жасалған: "Соави көптеген суретшілер үшін істегендей, маған да әдеттен тыс нәрселерді ойлап табуды ұсынды. Бұл көзқарас оның айналасында өнертапқыштықтың осындай жемісті рухын тудырды, сондықтан ол осылайша көтермелеген шығармалардың шынайы авторы емес пе деп ойланасың". Соави сонымен қатар 1975 жылы шыққан "Lettres à Giorgio" кітабына жауапты болды, онда 40 конверт бар, әрқайсысы Суиға арналған сурет, оның Миландағы үйіне жақын және әртүрлі халықаралық мекенжайлардан пошта арқылы жеткізілген. Folon қысқаша сөзін былай деп жалғастырады: "Біз арманымызда белгісіз пошташыларға ескерткіш салып, осы суреттердің өздеріне жетіп келгені үшін олардың барлығына алғыс айтамыз". 1990 жылдары Folon La Hulpe қаласындағы Solvay сарайында қоры құруды шешті. 2005 жылы Marilena Pasquali және Fabio Mochi басшылығымен Флоренциядағы Jean Michel Folon көрмесі ұйымдастырылды, ол алты жылдан кейін Флоренциядағы Giardino delle Rose бағындағы Folon көрмесінің құрылуына әкелді. SNAM үшін метан туралы танымал және еске алынатын телереклама да бар. Саундтрегі Michel Colombier-дің "Dolorosa" әні.

The first exhibition of his watercolors was in New York in 1969 in the Lefebre Gallery. One year later he exhibited in Tokyo and in the Il Milione gallery in Milan. He also participated in the XXVth Venice Biennale. In 1973 he joined the selection of Belgian artists in the XXVth São Paulo Biennale, where he was granted the Grand Prize in Painting. Over the years his work concentrated on different techniques, including watercolor, etching, silkscreen, illustrations, mosaics, and stained glass, which showed the diversity of his art. His work Ein Baum stirbt Un albero muore, 1974, is by de of Lugano. He also designed numerous posters, often for humanitarian causes. Around 1988 he created his first sculptures made out of wood. He then moved on to creating sculptures in clay, plaster, bronze and marble, while continuing to paint. Several museums dedicated exhibitions to him, among them the Musée des Arts Décoratifs in Paris in 1971, the Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam in 1976, the Institute of Contemporary Arts in London in 1977, the Musée Picasso in Antibes in 1984, the Museo Correr in Venice in 1986, the Museo de Bellas Artes in Buenos Aires in 1987, the Metropolitan Museum of Art in New York in 1990, La Pedrera in Barcelona in 1993, the Bunkamura in Tokyo in 1995, the Olympic Museum in Lausanne in 1996 and the it in Bologna in 1996–97. In 1999 an exhibition of large sculptures was presented in the Galerie Guy Pieters, in Saint Paul de Vence. In 2000 he opened the Fondation Folon, which presents the essentials of his work in the region he grew up in. In 2001 the city of Lisbon held a large retrospective of his sculptures in the Castelo de São Jorge, which dominates the city. In 2003 he created the designs for Puccini's La Bohème for the Puccini Festival in Italy. The president of the French Republic, Jacques Chirac, awarded him the Legion of Honour in the Palais d'Elysée. In 2004 he became a UNICEF ambassador. In 2005 the city of Florence held a grand retrospective of his work at the Palazzo Vecchio and the Forte di Belvedere. Folon published his drawings in newspapers, mostly in the US, where he was recognized earlier than in Europe and illustrated books by Franz Kafka, Ray Bradbury, Jorge Luis Borges, Guillaume Apollinaire, Jacques Prévert, Boris Vian, Guy de Maupassant, Albert Camus, Herbert George Wells, Jean de La Fontaine and Romain Gary, under the name of Émile Ajar. He never really changed his style, whose most famous emblem is his "bird man", but worked in various forms. Folon made murals (Magic City for the Brussels subway, 1974; Waterloo Station for the London tube, 1975), posters for theater and opera (Spoleto Festival, 1978; Teatro Olimpicio, 1987) and cinema (The Purple Rose of Cairo, by Woody Allen, 1985; La spirale, by Armand Mattelart and Chris Marker, 1976), theater and opera scenery (Geneva and Brussels, 1981; Venice and Roma, 1989), short films for TV (Italiques TV show, by Marc Gilbert , on the soundtrack of Gott mit uns composed by Ennio Morricone, 1971 1974, opening and closing sections for the French channel Antenne 2, 1975–1984), wooden sculptures, logotypes (Éditions Larousse, Bicentenary of the French Revolution, 1989; Philexfrance, 1989), tapestries (Congress Hall of Monaco, 1989), ships (1990), logos (bird emblem for the Tignes Albertville Paralympic Winter Games, 1992), church windows (1992), sculptures (La mer, ce grand sculpteur, Knokke, 1997), and even a Palio flag (Siena, 1999). His artistic value was recognized by several exhibitions organized in the most famous galleries and museums in the world (Musée des Arts Décoratifs, Paris, 1971; Arts Club of Chicago, 1972; Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam, 1976; Transworld Art, Washington, D. C., 1977; Musée d'Art Moderne de Liège, 1978; Musée Picasso, Antibes, 1984; Correr Museum, Venice, 1985; Metropolitan Museum of Art, New York, 1990; La Pedrera, Barcelona, 1993; Bunkamura Museum, Tokyo, 1995; Olympic Museum, Lausanne, 1996). He credited Giorgio Soavi for publishing his first posters, which were designed for Olivetti in Milan: "As he has done for many artists, Soavi suggested to me, too, that I invent things that were out of the ordinary for me. This attitude has created such a fertile spirit of invention around him that one wonders if he is not the true author of the works that he has thus encouraged." Soavi also was largely responsible for the 1975 book Lettres a Giorgio, which reproduces 40 envelopes, each an original watercolor addressed to Soavi—most to his Milan home—and delivered by mail from various international addresses. Folon writes in a brief afterword: "We build in our dreams a monument to the unknown postmen to thank them all for having allowed these images to reach their destination." In the 1990s, Folon decided to create a foundation in the Solvay Castle, La Hulpe. In 2005, under the direction of Marilena Pasquali, Fabio Mochi organised the exhibition of Jean Michel Folon in Florence which six years later gave rise to the creation of the permanent Folon exhibition in the Giardino delle Rose (Rose Garden) in Florence. Another piece of television quite famous and remembered is a commercial about methane for SNAM. The soundtrack is Dolorosa by Michel Colombier.

Жеке өмір

Фолон 1955 жылы Париждің шетінде қоныстанды. 1985 жылы Монакоға көшіп барды. Милтон Глейзер 1970-ші жылдары Фолонмен болған оқиғаны былай деп сипаттады: "Бір жылы біз Парижден Фолонның Бурсидегі үйіне кешке қарай бара жатқанбыз. Фонтенбло орманынан өте жатқанда Жан Мишель кешкі асқа қоян болатынын айтты. Әйелім Ширли: "Мен қоян жей алмаймын, менің үйде қояным бар" (біздің альбиноз егеуқыр мырза Хоффманды айтып) деді. Жан Мишель ойланып бір сәт үндемеді де, "Жарайды, онда біз дәмді ірімшік жесек болады. Егер үйде ірімшік болмаса" деді.

Өлім

Жан Мишель Фолон 2005 жылғы 20 қазанда Монакода 71 жасында дүниеден озды. Ол Монако зиратында жерленді. Оның екі баласы – Катерина мен Франсуа – денсаулығында кемістігі болған және жас шағында қайтыс болды.

Танымал мәдениетте

1980 жылы диско әншісі Шила өзінің "Pilote sur les ondes" альбомындағы "Les sommets blancs de Wolfgang" әнінде оны еске алады. 1985 жылы Филипп Делерм жазған "Comme dans les dessins de Folon" әні Ив Дютейдің "La langue de chez nous" альбомында орын алды. 2014 жылы әнші Калогеро Эннио Морриконе саундтректері мен Фолонның ұшатын адамдарынан шабыттанғанын айтты. 2015 жылы Сирил Хуплен Фолонды Мака, яғни Маттье Чедидің "Nous deux (Ma mélodie)" альбомының көркемдік әлемін жасаудағы шабыт көзі ретінде атады.