Джозеф Сентли: Голливудтық режиссер және сценарист өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Голливуд режиссері және сценарий авторы Джозеф Мансфилд Сантли (туған кезде Джозеф Ишмаэль Мансфилд, 10 қаңтар 1890 – 8 тамыз 1971) – американдық актер, әнші, биші, жазушы, режиссер және музыкалық театрлық қойылымдардың, кинофильмдердің және телешоулардың продюсері. Ол өгей әкесі, актер Юджин Сантлидің сахналық есімін қабылдады.

Өмір және мансап

Джозеф Сантли Юта штатының Солт-Лейк-Сити қаласында дүниеге келген. Оның анасы Лорин Сантли актриса болған. Бала кезінде ол ағасы Фредпен бірге тікелей эфирде өнер көрсетіп, жазғы театрларда ойнайды және ата-аналарымен бірге гастрольдік сапарларға шығады. 1906 жылы он жеті жасында Джозеф Сантли Бродвейде "Билли Кид" атты пьесаны өзі жазып, сонда басты рөлді ойнады. 1907 жылы ол алғаш рет Сидни Олкотт үшін "Калем" компаниясында "Пони экспресс" атты үнсіз батыс фильмінің қысқаметражды нұсқасында түсті. Сантли негізгі жұмысын музыкалық комедиялық пьесаларда жүргізіп, Бродвейге тағы бес рет оралды, сондай-ақ ел бойынша гастрольдік сапарлар жасады. Дарынды биші және хореограф Сантли "Сантли тангосы" мен "Гавайи құбыжығы" атты билерді жасады. Ол 1913 жылы Сильвио Хайн мен Филип Бартоломейдің "When Dreams Come True" атты Бродвей мюзикліне хореография қойып, сонда басты рөлді ойнады; бұл туынды оның қатысуы үшін арнайы жазылған. Ол актриса, әнші және кабаре бишісі Айви Сойерге үйленгеннен кейін, 1916 жылдан бастап екеуі бірге билеп, "Бетти және О, менің жаным!" мюзиклінен бастап Бродвейдегі бірнеше қойылымдарда өнер көрсетті, сондай-ақ Вашингтондағы Ұлттық театр сияқты АҚШ-тың ірі сахналарында да өнер көрсетті. Олардың соңғы бірлескен Бродвейлік қойылымы 1927 жылы өткен "Жай ғана қиял" болды, оны Сантли өзі жазып, продюсерлікке алып, режиссерлік жасады. Айви Сойер мен Сантлидің 1916 жылы туған ұлы Джозеф және 1928 жылы туған қызы Бетти болды. 1928 жылы Сантли өзінің алғашқы кинофильмін түсірді, ол "Парамаунт Пикчерс" компаниясы үшін әнші Рут Эттингтің қатысуымен түсірілген қысқаметражды фильм болды. Келесі жылы "Парамаунт" Сантлиге тағы үш қысқаметражды ән фильмдерін түсіруді тапсырды, олардың бірінде Эттинг, екіншісінде Руди Валли, ал үшіншісінде Бродвейдің әнші жұлдызы Элис Болденмен бірге "High Hat" фильмі түсірілді. Сонымен қатар, ол Эдди Кантордың қатысуымен, Эдди Элкинс пен оның оркестрінің сүйемелдеуімен түсірілген музыкалық фильм "Зигфелдтің түн ортасындағы ойын-сауығын" режиссерлік етті. 1929 жылы Джозеф Сантли Роберт Флоримен бірге Маркс ағайындыларының алғашқы көркем фильмі "Кокос жаңғақтарын" түсірді, бұл музыкалық комедия оның ең танымал туындысы болды. Джордж С. Кауфманның пьесасы негізінде, Ирвинг Берлиннің музыкасымен түсірілген бұл фильм "Парамаунттың барлық ән айтатын, музыкалық комедиялық хиті" деп жарнамаланды. Оның басқа да еңбегінің ішінде 1935 жылғы "Гармония аллеясы" композитор Стивен Фостердің өмірінен алынған музыкалық фильм бар. 1940 жылы ол "Мелоди ранчосы" фильмін "әнші ковбой" Джин Отридің қатысуымен түсірді. Бұл фильмті Конгресс кітапханасы "мәдени маңызы бар" деп таныды және АҚШ Ұлттық кино тізіліміне енгізілді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Джозеф Сантли соғысқа көмектесу үшін жұмыс істеді және 1942 жылы "Пёрл-Харборды еске түсіріңіз" фильмін жасады. 1950 жылы ол өзінің соңғы көркем фильмін түсірді, бірақ 65 жасқа келгенде 1954-1955 жылдардағы "Микки Руни шоуы" атты телесериалды продюсерлікке алып қайтадан жұмыс істеді. 1956 жылы ол 1930-1950 жылдардағы джаздың көрнекті өкілдерінің фильмдерінен жасалған "Джаз доп" атты теледидарлық музыкалық ревюдің екі бөлімін жасады. Джозеф Сантли 1971 жылы Лос-Анджелесте қайтыс болды.

Joseph Santley was born in Salt Lake City, Utah. His mother, Laurene Santley, was an actress. As a boy, he and older brother Fred began performing in live theatre appearing in summer stock and touring with their parents. In 1906, at age seventeen, Joseph Santley co wrote and starred on Broadway in the play, Billy the Kid. In 1907, he acted in film for the first time for Sidney Olcott at the Kalem Company in a silent Western film short called The Pony Express. Santley continued to work almost exclusively in musical comedy plays, returning to Broadway five more times as well as touring nationally. A gifted dancer and choreographer, Santley created the "Santley Tango" and the "Hawaiian Butterfly". He choreographed and starred in the 1913 Broadway musical When Dreams Come True by Silvio Hein and Philip Bartholomae; a piece written specifically for him. After he married actress/singer and cabaret dancer Ivy Sawyer, beginning in 1916 the two danced as a team, performing together in a number of Broadway musicals beginning with Betty and Oh, My Dear! and eventually other productions at major venues across the United States such as the National Theatre in Washington, D. C. Their final collective Broadway presentation was in 1927's Just Fancy, which Santley co wrote, produced, and directed. He and Ivy Sawyer had a son Joseph born in 1916 and a daughter Betty born in 1928. In 1928, Santley directed his first motion picture, a short talkie for Paramount Pictures that featured singer Ruth Etting. The next year, Paramount had Santley direct three more films that were short singing productions, one with Etting, another with crooner Rudy Vallee, plus a third titled High Hat with Broadway singing star Alice Boulden. Also, he directed A Ziegfeld Midnight Frolic, a musical film featuring Eddie Cantor along with Eddie Elkins and his orchestra. In 1929, Joseph Santley co directed with Robert Florey the first Marx Brothers feature film, The Cocoanuts, a musical comedy for which he is most famous. Based on the George S. Kaufman play, and with music by Irving Berlin, the film was billed as "Paramount's All Talking Singing Musical Comedy Hit." His other notable directorial efforts include 1935's Harmony Lane, a biographical musical on the life of composer Stephen Foster. In 1940, he directed Melody Ranch starring "singing cowboy" Gene Autry. The film has been deemed "culturally significant" by the Library of Congress and selected for preservation in the United States National Film Registry. During World War II, Joseph Santley worked for the war effort and in 1942 made the film Remember Pearl Harbor. In 1950, he made his last feature film but came back at age sixty five to produce the 1954 55 television comedy The Mickey Rooney Show. In 1956, he put together two segments of Jazz Ball, a made for TV musical revue created from various filmed performances by jazz greats from the 1930s to the 1950s. Joseph Santley died in 1971 in Los Angeles.