Кіріспе

1990 жылғы Тони Ричардсон режиссерлік телевизион фильмі

"Операның арбауы" – 1990 жылғы Тони Ричардсон режиссерлік еткен және Чарльз Дэнс басты рөлде ойнаған екі бөлімді американдық телесериал. Ол Артур Копиттың "Фантом" мюзиклінен алынған, ал мюзикль Гастон Лерудың 1910 жылғы романының сюжетіне негізделген.

Сюжет

Операның жындысы – Париждегі Гарнье операсының астында тұратын Эрик есімді мүсіркеген музыкант. Ол әр қойылымды басқаруда маңызды рөл атқарады, оның досы Жерар Карьер жұмыстан босатылғанға дейін. Жаңа менеджер Чолети опера театрында "арбақ" бар екендігі туралы ескертулерді тыңдаудан бас тартады, тіпті гардеробшы опера театрының терең жеріне барып, қаза табады. Кристин Даэ Париж опера театрына дауыс сабақтары алу үшін келеді; алайда оны Чолетидің әйелі Карлотта костюм бөлімінде жұмыс істеуге жібереді. Есікші Кристинге опера театрының қоймасында тұруға рұқсат береді. Оның әнін естіген Фантом оның дауысына тәнті болады. Ол оның мұғалімі болуға ұсыныс жасайды, бірақ жасырын болуға тиіс; сондықтан ол маска киеді. Олар сабақтарды бастайды, ал Фантом оған одан да терең ғашық болады. Эрик Карлоттаға қарсы қорлау науқанын бастайды, оның өнерін саботаждайды. Эриктің қолдауымен Кристин әншілік келісімшартқа қол қояды. Конт де Шани Кристиннің балалық шақтағы сүйіктісі екенін түсінеді. Эрик оларды бірге көріп, репетиция залында түні бойы ояқ болады. Кристиннің операда тұрғанын білген Карлотта Кристинге шантаж жасап, оның вокалдық жаттықтырушысы туралы айтуға мәжбүрлейді. Карлотта күйеуіне Кристиннің мұғалімі – Фантом екенін айтқанда, Чолети Кристинге "Фауст" операсының бас рөлін береді; ол Фантомды ұстау үшін полициямен жұмыс істейді. Карлотта Кристинге өнер көрсетілімінде дауысын әлсірететін сусын береді. Көрермендер наразылық білдіреді, ал Эрик ашуға булығады. Ол шамшырақты ұстап тұрған арқандарды кесіп, оны көрермендерге түсіреді, содан кейін Кристинды жер астындағы лабиринтына алып кетеді. Фантом Карлотта Кристиннің дауыстық проблемаларының себебі екенін біліп, оған егеуқырларды тастап, оны ақылдан шығарады. Карьер оны босатуды өтінеді, бірақ Эрик бас тартады. Ол әйелге жоғарыдағы әлем оған лайық емес екенін айтады және ол уақыт өте келе оны жақсы көретініне сенімді. Карьер Кристинге барады және оны қашуға шақырады. Ол оған Эриктің өткені мен анасы, Белладова есімді ұлы әнші туралы айтады, оған ол өте ұқсайды. Белладова оны опера үйінің астында дүниеге әкелді, ал Эрик өмір бойы сол жерде өмір сүрді. Кристин Эрикпен сөйлеспей кетуден бас тартады. Ол Эриктен бетін көрсетуін сұрайды, оған бір кездері анасы сияқты сүйіспеншілікпен және қабылдап қарауға мүмкіндік беретінін уәде етеді. Ол маскасын шешкенде, ол есінен танып қалады. Ол қатты күйзеліп, Эрик оны бір бөлмеге жабады. Кристин қашып құтылады, ал Карьер мен граф оны опера үйінен алып кетеді. Кристин өзін кінәлі сезініп, Филиппен оны қайта қабылдауын сұрайды. Граф келіседі, ол Кристинмен бірге Чолетиге сол түні ән айтуға рұқсат сұрайды. Чолети опера театрының барлық жеріне полиция орналастырады. Карьер Эрикке Кристиннің оны ренжіткісі келмегенін айтады. Үлкен кісі Эриктің бетін көргенін айтады, өйткені ол оның әкесі. Эрик олардың көздері бірдей екенін білгенін айтады (оның бетінен қарауға төзімді жалғыз нәрсе). Кристин сол түні "Фауст" қойылымында ән салады. Эрик оны естіп, 5-ші қорапқа барады. Ол оған қосылып ән айта бастайды. Кристин мен Фантом бір-біріне соншалықты құштарлықпен ән айтады, көрермендер таңғалып, оларды тұрып қол шапалақтап құттықтайды. Полиция Эрикке атқанда, ол Кристинді ұстап алып, оны шатырға көтереді. Граф оларды қуып жетеді, бірақ содан кейінгі күрес кезінде ол шатырдан құлап, көшеден жоғары аспақтап қалды. Кристиннің жалбарынышымен Эрик оны қауіпсіз жерге алып кетеді. Эрик полициямен қоршалады, олар оны тірі ұстауға бел буады. Карьер қаруды алып, уәдесін орындағаннан кейін оны атып өлтіреді. Эрик төбеден құлап түседі, Кристин оған жүгіреді. Әкесінің құшағында жатқан Кристин Эриктің маскасын шешіп, оның көзіне тіке қарап, күлімсірейді. Эрик әкесімен және Кристинмен бірге қайтыс болады. Кристин Эриктің маскасын ауыстырады және граф оны алып кетеді.

Өндіріс

Артур Копит Гастон Лерудың әңгімесіне ұзақ уақыт бойы қызығушылық танытқан, бірақ қорқыныш тұжырымы екі басты кейіпкер арасындағы одан да әсерлі қарым-қатынас мүмкіндігін қалып қойды деп ойлаған. Сондықтан ол Фантомды романтикалық батыр ретінде бейнелейтін сценарий жазды, ол тек опера театрын дұрыс пайдаланбаушыларды және Кристиннің жұлдызды биікке көтерілуіне кедергі келтіргісі келетіндерді ғана қорқытады. Ол әңгімесінде көп мөлшерде музыка қолдануды шешті – жаңадан құрастырылған музыка емес, Фантомның жүрегін, жанын және құштарлығын көрсететін классикалық опера арияларын пайдаланды. Бірақ содан кейін Эндрю Ллойд Вебер пайда болды, және Копит үмітін үзді: "Бұл мен терең жақсы көрген жұмыс еді, және бүкіл әлемге ол ешқашан көрінбейтіндей сезілді". Кейін ол телеарнаның мини-сериал іздеп жүргенін естіп, сценарийін жіберді. "Мен оларға Ллойд Вебердің жетістігін қайталауға тырыспағанымды сендіруім керек болды", - деді ол. "Бірақ мен оны істегеннен кейін, оларға осы қызықты, ерекше махаббат оқиғасының әлеуетін түсінуге көмектесу оңай болды".

Қабылдау

Мини-сериал 1990 жылы бес номинацияның ішінде екі «Эмми» сыйлығын жеңіп алды. Сондай-ақ, ол 1991 жылы екі «Алтын глобус» сыйлығына «Телевизия үшін жасалған ең жақсы мини-сериал немесе фильм» және «Телевизия үшін жасалған мини-сериал немесе фильмдегі ең жақсы актерлік рөл» (Берт Ланкастер) номинациялары бойынша ұсынылды. Entertainment Weekly сыншысы Кен Таккер фильмге A− бағасын берді және Копит пен режиссер Тони Ричардсонның «Фантом мен Кристин арасындағы махаббатты қозғайтын да, қорқытатын да етіп көрсеткенін, ал опера компаниясының менеджері Карьер рөлін Берт Ланкастердің ойнауына сюжетке салмақ пен ерекше сүйкімділік қосылғанын» айтты. «Операның фантомында бірнеше ескі, бірақ шынымен қорқынышты сәттер бар. Ричардсон Вал Левтон және Джеймс Уэйл сияқты режиссерлердің ескі қорқынышты фильмдерін қайта қарап, олардың қорқынышты, бірақ ешқашан ашкере емес әсерлерін қалай жасағандарын түсіну үшін оралғандай». Адам Сторктың Шагний графының беймәлім рөлін сынға алып, ол: «Жалпы алғанда, Операның фантомы – нағыз жетістік: қазіргі уақытта костюмді драманың теледидарда көрсетілуі сирек кездеседі, ал оның жақсы екені таң қалдырады» деді. People сыншысы Дэвид Хилтбранд фильмге B+ бағасын беріп, «Режиссер Тони Ричардсон осы эпикалық мелодраманың сәнді, көркем нұсқасын жасады, ол 1983 жылы Максимилиан Шелл мен Джейн Сеймурмен түсірілген бұрынғы телеверсиядан әлдеқайда жоғары. Бірақ Лон Чейни қабірінде айналып жүрген болар, оның жынды Фантомы жылдар өте келе қаншалықты романтикалық болғанын көргенде». Хилтбранд Берт Ланкастердің «әдеттегідей абыройлы, ал Чарльз Дэнс – сәнді Фантомды сомдады. Бірақ нағыз қызығушылықты опера режиссерінің мақтанғақ мінезді және оның адасқан дива әйелінің рөлін сомдаған Иан Ричардсон мен Андреа Ферреол сыйлады». The Deseret News сыншысы Джозеф Уокер: «Копиттың сценарийі бастапқы көзқарасын сақтайды, әдепті түрде күлкілі көңіл-күйлерді үйлестіреді («Мен адамдарды өлтіруге дағдыланбағанмын», - дейді Фантом сирек кездесетін зорлық-зомбылық эпизодынан кейін. «Ол мені шатастырады»). Ал өндіріс сапасы жоғары деңгейде». Уокер сондай-ақ Чарльз Дэнстің «тамаша Фантом» екенін, ал Поло өзінің үлкен телеарналық мүмкіндігін толыққанды пайдаланып, өте сенімді, адамгершілік қаһарманды жасағанын қосты. «Қалған актерлер де тиімді, әсіресе Ферреол өзінің кең комедиялық Карлоттасымен назарды өзіне аударды». TV Guide журналы фильмге бес жұлдыздың төртеуін берді және Чарльз Дэнс «тамаша Фантом» екенін, ал «Ричардсон мен Ланкастердің тамаша қолдауы болғанын» айтты. The New York Times сыншысы Джон Дж. О'Коннор оқшауланған Фантомның қалай «мәдениетті және талантты» болғанына таңырды және Адам Сторктың өнерін, сондай-ақ «халықаралық акценттер жиынтығын» сынға алды. Алайда, ол «физикалық өндіріс керемет түрде сәнді, ал режиссер Тони Ричардсон ертегінің сиқырлы аспектілерін шеберлікпен түсірді» деп, фильмді «Адам мен аңға арналған, Асылгүл және сиқырлы ормандардың эхосы бар нұсқа» деп сипаттады. Ол сондай-ақ «көптеген актерлер акцент қиындықтарын жеңіп өтті. Мистер Дэнс – сәнді, Мистер Ланкастер – қадірлі, ал Мисс Поло, әлі 20 жасқа толмаған, таңғажайып сұлу. Алайда, Иан Ричардсон мен Андреа Ферреол шоуды ұрлап кетті» деп қорытындылады. «Фантом – ерекше, бірақ қызықты кешкі ойын-сауық».