Кіріспе

Қалалық жасыл кеңістік, Калькутта, Үндістан

Майдан (;) – Үндістанның Калькутта қаласының орталығында орналасқан, кең қалалық жасыл кеңістіктерге, саябақтарға, ойын алаңдарына және бірнеше қоғамдық орындарға ие үлкен қалалық аймақ. Аймақтың жалпы ауданы 1283 акрды құрайды. Майданның шамамен 400 акр аумақты алып жатқан қалалық жасыл кеңістігі – Калькутта қаласындағы ең үлкен қалалық саябақ және қалалық жасыл кеңістік, сондай-ақ Калькутта мегаполистік аймағында және Үндістанда екінші орында. 2013 жылға дейін, Экопарк салынар алдында, ол Үндістандағы ең үлкен қалалық саябақ болатын. Оның кең жазықтығында көптеген спорт алаңдары бар, оның ішінде әйгілі крикет алаңы – Едем бақтары, бірнеше футбол стадиондары және Калькутта ат шабуы жолы орналасқан.

Тарих

1758 жылы, Пласси шайқасындағы шешуші жеңістен кейін бір жыл өткен соң, Британдық Шығыс Үндістан компаниясы Гобиндапур ауылының орталығында жаңа Вильям фортын салуға кірісті. Ауыл тұрғындарына өтемақы төленіп, Талтала, Кумартали және Шовабазар жерлері берілді. Форт 1773 жылы аяқталды. Шоуринги ауылын өзеннен бөліп тұрған, жолбарыстар мекендеген орман жойылды, оның орнына Калькуттаның мақтанышы – Майданның кең жазықтығы пайда болды. Осы кеңістіктің қалыптасуы және оңтүстіктегі елді мекенді кесіп өткен арнаның толтырылуы еуропалық тұрғындарды ескі қоршаулардың тар шектерінен біртіндеп бас тартуға итермеледі. Шоурингиге қарай қозғалыс 1746 жылдан бастап байқала бастады. Майдан бастапқыда 5 шаршы километрлік парад алаңы ретінде әскери күштер үшін дамытылды. Еуропалықтар Майдан маңына көшіп келсе, үндістер бұл аймақтан алысқа кетті. Дебтер сияқты бай отбасылар Собхабазарға, Тагорлар Патуриягата мен Жорасанкоға, ал Госалдар Бхукайлашқа (Хидирпур) көшті. Майдан құрылысынан бері әскерге тиесілі болғанымен, оны басқару полицияның көптеген міндеттерінің бірі болды. 1860 жылдары үнді және еуропалық ұрылар осы жерде кездесетін. Сонымен қатар, 1847 жылғы 16-заңға сәйкес, форт пен Майдан қала аумағынан тыс қалды. 1883–1884 жылдары Майдан, Үнді мұражайының аумағымен бірге, Калькутта халықаралық көрмесіне төсегіш болды. 1909 жылы Х.Е.А. Коттон былай деп жазды: «Ұлы Майдан көзге өте сергінекі көрінеді, тіпті ыстық маусымда да түнгі ылғал шөптің жасыл түсін сақтайды. Бұрын мұнда өскен көптеген әдемі ағаштар 1864 жылғы дауылда құлап кетті. Бірақ олардың орнын толтыруға рұқсат етілді, және Майдан бойындағы әдемі аллеялар әлі де Калькуттаның басты мақтанышы болып табылады. Кең жазықтықта көптеген тамаша су тобырлары орналасқан, бұрынғы заманда тұрғындар олардан су алатын».

Майданның қала көрінісі

Парк Калькуттаның тарихи және мәдени орталығы болып саналады, сонымен қатар қаланың ең танымал туристік орындарының бірі және Калькутта тұрғындары үшін демалыс пен ойын-сауық орталығы болып табылады. Майдан солтүстіктегі Еспланададағы Радж Бхаван ғимаратынан басталып, оңтүстіктегі Алипурдағы Белведер жолындағы Ұлттық кітапханаға дейін созылады. Кең алаң батыстағы Хугли өзенінен шығыстағы Виктория монументіне дейін жалғасады. Майдан полиция бөлімі Калькутта полициясының Оңтүстік бөлімшесіне қарасты.

Қалалық жасыл кеңістік

Қалаға көгалданғандық пен жаңартылғандық сыйлағаны үшін оны "Колкатаның өкпесі" деп атайды. Бенгал тілінде бұл жазық "Гарх ер маат" деп аталады. Бенгал тілінде "Гарх" сөзі "бекініс" дегенді білдіреді, ал оның тікелей мағынасы – "бекіністің алаңы".

Форт Уильям және әскер бөлімдері

Майданда тарихи Форт-Уильямда армияның Шығыс аймағының жоғары басшылығы орналасқан. Майданның бір бұрышында, Кеңес үйі көшесінде, көп бұрын жабылып қалған Форт-Уильям колледжі орналасқан, ол көптеген үнді тілдерінің, әсіресе бенгал тілінің дамуында маңызды рөл атқарды.

Радж Бхабан және ескерткіштер

Үкімет үйі 1803 жылы, биік Октерлония ескерткіші 1828 жылы салынған, мұражай 1814 жылы Азия қоғамында ашылған, бірақ 1887 жылы қазіргі орнына Үнді мұражайы ретінде көшірілген. Санкт-Пол соборы 1839 және 1847 жылдар аралығында салынды, ол 1874 жылы қасиеттендірілді, ал Виктория ескерткіші 1921 жылы орнатылды. Майданда британдық генерал-губернаторлар мен британдық Радждың басқа да көрнекті тұлғаларының көптеген мүсіндері мен сәулеттік құрылыстары бар, олардың ішінде лорд Керзон, Киченер, Робертс, Минто, Нортбрук, Кеннинг және Калькуттаны жақсы білген басқа да тұлғалар бар. Олардың екеуі немесе үшеуі 1947 жылы Үндістан тәуелсіздігінің алғашқы жылдары орнатылған, ал соңғы 16 мүсін 1983 жылға дейін алынып тасталды. Уақыт өте келе, Махатма Ганди, Рам Мохан Рой, Читтаранжан Дас, Джавахарлал Неру, Субхас Чандра Бос, Шри Ауробиндо, Матангини Хазра, Притилата Ваддедар, Индира Ганди және Гошто Пал сияқты үнді тұлғаларының мүсіндері бос тұрған орындарға орнатылды. Эспланаданың солтүстік-шығыс бұрышында оның туғанына 100 жыл толуына орай орнатылған Лениннің мүсіні тұр. 1792 жылы Майданда "Калькутта Крикет клубы" деп аталатын екінші ең көне крикет клубы құрылды, онда қазір футбол және регби ойындары өткізіледі. Әлемдегі ең көне хоккей турнирі – Бейтон кубогы 1895 жылы құрылды және әдетте Майдандағы Мохун Баган алаңында өткізіледі. Үндістан футбол ассоциациясы үшін Майдан – орталық саналады.

Майданның айналасында

Майданның маңызды жерлері – Рабиндра Садан, Көркемөнер академиясы және Нандан. Майдандағы ең көне жол – солтүстіктегі «Қалпақ киген адам» ескерткішінде басталып, Хыдырпур көпіріне дейін созылатын жол. Осы бөлігінің батыс жағындағы «ұзын, қиыршық тас жол» – 1820 жылы салынған Қызыл жол. Бектің оңтүстігінде аттарды жаттықтыруға арналған Элленбороу жолы, ал шығысында 1819 жылы құрылған Ат жарыс жолы орналасқан. Бұл бір ғасыр бұрынғы жағдай еді.