Акалькулия – мидың зақымдануынан туындаған математикалық есептеулердегі қиындық. Симптомдар, себептері, және бұрынғы математикалық білімге қатысты ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қарапайым математикамен күресу
Acquired difficulty with simple maths
Акалькулия – бұл адамдардың қарапайым математикалық амалдарды орындаудағы қиындықтарын қамтитын, кейіннен пайда болатын бұзылыс, мысалы, қосу, алу, көбейту және тіпті екі санның қайсысы үлкен екенін анықтау сияқты. Акалькулия дискалькулиядан өмір бойында, әсіресе инсульт сияқты неврологиялық зақымдану салдарынан пайда болады, ал дискалькулия математикалық білімді меңгеру кезінде алғаш байқалатын даму ерекшелігі болып табылады. Бұл атау грек тіліндегі "a" ("жоқ") және латын тіліндегі "calculare" ("санау") сөздерінен құралған.
Acalculia is an acquired impairment in which people have difficulty performing simple mathematical tasks, such as adding, subtracting, multiplying, and even simply stating which of two numbers is larger. Acalculia is distinguished from dyscalculia in that acalculia is acquired late in life due to neurological injury such as stroke, while dyscalculia is a specific developmental disorder first observed during the acquisition of mathematical knowledge. The name comes from the Greek a meaning "not" and Latin calculare, which means "to count".
Белгілері мен симптомдары
Есептеу қабілетінің бұзылулары қосу, алу, бөлу және көбейту сияқты қарапайым математикалық амалдарды орындау мүмкіндігінің болмауынан тұрады. Париетальді бөлігі зақымдалған науқастардағы зерттеулер бұрыштық гирустың зақымдануы көбейту кестесі сияқты жатталған математикалық фактілерді еске түсіруде үлкен кемшіліктерге алып келетінін, ал алу қабілеті салыстырмалы түрде сақталатынын көрсетті. Керісінше, интрапариетальді ойыстың аймағында зақымданулары бар науқастарда көбейту қабілеті сақталған, бірақ алу қабілеті нашарлайды. Мұндай екі жақты ажырасулар париетальді қабықтың әртүрлі аймақтарының сандық ақпаратты өңдеудің әртүрлі түрлеріне қатысатындығын көрсетеді.
Calculation impairments include the inability to perform simple mathematical operations, such as addition, subtraction, division, and multiplication. Studies of patients with lesions to the parietal lobe have demonstrated that lesions to the angular gyrus tend to lead to greater impairments in memorized mathematical facts, such as multiplication tables, with relatively unimpaired subtraction abilities. Conversely, patients with lesions in the region of the intraparietal sulcus tend to have greater deficits in subtraction, with preserved multiplication abilities. These double dissociations lend support to the idea that different regions of the parietal cortex are involved in different aspects of numerical processing.
Себеп
Сол жақ бұрыштық гирустың зақымдануы бастапқы акалькулия және анаритметиямен байланысты есептеу қиындықтарын тудырады. Дегенмен, мидың әртүрлі, бірақ міндетті түрде анықталмаған аймақтарына зақым келтіру есептеу қиындықтарын тудыруы мүмкін, себебі математикалық есептеулерді орындау үшін әртүрлі танымдық функциялар қажет. Структуралық және функционалдық нейровизуализация неврологиялық аномалиялардың болуын анықтау үшін қосымша құнды болуы мүмкін. Әдетте, акалькулия Герстман синдромынан немесе басқа да бұзылыстармен байланысты. "Есептеу бұзылыстарын басқа салалардағы бұзылыстардан ажырату қиын" екенін ескеру маңызды. Сондықтан, басқа бұзылыстарды жоққа шығару үшін, есептеу қабілеттерінен бөлек, басқа функцияларды тексеру өте маңызды. Осыған "позициялық эмиссиялық томография (ПЭТ), функционалдық магниттік-резонанстық томография (ФМРТ) және оқиғаға байланысты потенциалдар (ЭРП) сияқты миды карталау әдістері жатады, олар сандарды өңдеудің функционалдық анатомиялық байланыстарын түсінуге көмектесті". Миы зақымдалған пациенттердегі сандық қабілеттерді негізгі тексеруге сандарды өңдеудің вербалды және вербалды емес аспектілері кіруі керек. Келесі тесттер ұсынылады:
Алға және артқа сандық аралық. Алға және артқа санау. Символдық транскодтау (бір және көп таңбалы сандарды дауыстап оқу және диктант алу). Бір таңбалы арифметика. Пациенттің нәтижелеріне кіріс және шығыс тапшылығының әсерін азайту үшін, мәселелер бір мезгілде жазбаша түрде ұсынылуы және тексеруші дауыстап оқыуы мүмкін. Таныс көбейту және қарапайым азайту мәселелерін бірінші кезекте тексеру керек, өйткені олар сөздік және сандық процестерді көрсетеді. Көп таңбалы есептеулер. Біраз жоспарлауды қажет ететін нақты арифметикалық мәселелер. Нүктелер жиынтығының санын бағалау, бағалау қабілетін тексеру үшін қысқа мерзімге немесе сериялық санауға мүмкіндік беру үшін шексіз уақыт бойы көрсету.
Damage to the left angular gyrus is known to cause computational difficulties like those associated with primary acalculia and anarithmetia. However, damage to various but not necessarily identified areas of the brain can cause computational difficulties, as various cognitive functions are necessary to execute mathematical calculations. Structural and functional neuroimaging may be of further value in determining the existence of underlying neurologic abnormalities. Typically, acalculia is present because of Gerstmann syndrome or it is linked with other disorders. It is imperative to note that there is "difficulty separating calculation disorders from disruptions in other domains". This is why testing functions besides calculation abilities is crucial for the screening of acalculia – so that other disorders can be ruled out. More extensive testing includes "brain mapping techniques such as position emission tomography (PET), functional magnetic resonance imaging (fMRI), and event related potentials (ERP), which have helped to illuminate some of the functional anatomical relationships for number processing". A basic examination of numerical abilities in brain damaged patients should include both verbal and non verbal aspects of number processing. The following tests are suggested:
Forward and backward digit span. Forward and backward counting. Symbolic transcoding (reading aloud and taking dictation of simple and multidigit numerals). Single digit arithmetic. To reduce the contribution of input and output deficits to the patient's performance, problems may be simultaneously presented in written form and read aloud by the examiner. Familiar multiplication problems and simple subtractions should be tested in priority, as they reflect rote verbal and quantity based processes, respectively. Multidigit written calculations. Concrete arithmetic problems requiring some planning. Evaluation of the numerosity of sets of dots, presented either briefly to test estimation abilities, or for an unlimited duration to allow for serial counting.
Эпидемиология
Герстман синдромы және осыған ұқсас артқы тері жамбас симптомдарының жиынтығы (мысалы, акалькулия) көбінесе сол жақ ортаңғы ми артериясының артқы тармағындағы ошақты цереброваскулярлық аурудың немесе кеңірек аймақты инфаркттың салдары болып табылады, көбінесе бұрыштық гирус немесе оның астындағы ақ зат (Бродманның 39 аймағы) зардап шегеді. Сирек жағдайларда, осы аймақтағы кеңейіп жатқан жаңа қалыптану немесе басқа жарақаттар осы синдромның барлық белгілерін немесе оның бөліктерін (акалькулия – төрт белгінің бірі) тудыруы мүмкін.
"Gerstmann syndrome and similar posterior parietal symptom combinations (like acalculia) are usually the result of focal cerebrovascular disease in a posterior branch of the left middle cerebral artery or a broader zone infarct, usually involving the angular gyrus or subjacent white matter (Brodmann area 39). In rare cases, traumatic brain injury of an expanding neoplasm in this same region can cause all or elements (acalculia is one of four elements) of the symptoms of this syndrome".