Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Абдулла Ахмад Бадавидің әйелі (1940–2005)
Wife of Abdullah Ahmad Badawi (1940 2005)
Тун Ендон бинти Махмуд Амбак (Жауи: هند بنت محمود أعماق; 24 желтоқсан 1940 – 20 қазан 2005) Малайзияның 5-ші премьер-министрі Тун Абдулла Ахмад Бадавидің бірінші әйелі болды. Ол 20 қазан 2005 жылы емшек безінен пайда болған қатерлі ісіктен қайтыс болды.
Tun Endon binti Mahmood Ambak (Jawi: هند بنت محمود أعماق ; 24 December 1940 – 20 October 2005) was the first wife of the 5th Prime Minister of Malaysia, Tun Abdullah Ahmad Badawi. She died from breast cancer on 20 October 2005.
Ерте өмір
Эндон малай Датук Махмуд Амбак пен жапон Датин Мариам Абдулланың отбасында дүниеге келген. Эндонның тағы он бауыры болған, оның ішінде оның егіз әпкесі Нораини, сондай-ақ Нонни, Рахма және Айза сияқты басқа да әпкелері бар еді. Ол 1940 жылдың 24 желтоқсанында Селангор штатының Кланг қаласында туған. Эндонның әкесі Тау-кен департаментінде тау-кеншінің көмекшісі болып жұмыс істеді, содан кейін Перакқа ауысып, Кампар ауданындағы 60-қа жуық кенді қадағалауға көмектесті. Эндон балалық шағының көп бөлігін Кампарда өткізді және алғашқы білімін қазіргі методистік ұлттық типті бастауыш мектепте алды. Кейін ол Куала-Лумпурдағы Сент-Мэри орта мектебіне оқуға түсті.
Endon was born to Datuk Mahmood Ambak, a Malay man, and Datin Mariam Abdullah, a Japanese woman. Endon had ten other siblings, including her twin sister Noraini as well as other sisters Nonni, Rahmah and Aizah. She was born in Klang, Selangor on 24 December 1940. Endon's father worked as a mining assistant in the Department of Mines, and subsequently transferred to Perak to help oversee about 60 mines in the district of Kampar. Endon spent much of her childhood days in Kampar and received her early education at the Anglo Chinese School, now Methodist National Type Primary School. She later went on to attend St Mary's secondary school in Kuala Lumpur.
Неке
Эндон 1960 жылдары Федералды мекемеде (қазіргі Мемлекеттік қызмет департаменті) жұмыс істеп жүрген кезінде Абдулламен танысып, 1965 жылы үйленді. Кейіннен Эндон 1976 жылы мемлекеттік қызметтен зейнеткерлікке шықты. Абдулламен бірге Эндонның екі баласы болды: ұлы Датук Камалуддин Абдулла, іскер адам (Азренге үйленген) және қызы Нори Абдулла (Хайри Джамалуддинге үйленген). Абдулла мен Эндонның төрт немересі болды.
Endon met Abdullah while she was working at the Federal Establishment Office (now the Public Service Department) in the 1960s and they were married in 1965. Endon later retired from civil service in 1976. Together with Abdullah, Endon had two children: son Datuk Kamaluddin Abdullah, a business tycoon (married to Azrene) and a daughter, Nori Abdullah (married to Khairy Jamaluddin). Both Abdullah and Endon had four grandchildren.
Әлеуметтік аударымдар
Эндон батик және сонгкет сияқты дәстүрлі мата өнеріне қосқан үлесімен белгілі. Мысалы, ол 2003 жылдың желтоқсан айының басында өткен "Batik Extravaganza" және "Бүкіл әлем үшін жаратылыс" атты Малайзия батик қозғалысы сияқты науқандар мен көрмелерді ұйымдастырды. Ол сонымен қатар театрға демеушілік жасады.
Endon is noted for her contributions to traditional fabric art such as the batik and songket. For example, she launched Campaigns and exhibitions such as the "Batik Extravaganza" which was held in early December 2003 and the Malaysian Batik Movement, "Creation for the World". She was also a patron of the theatre.
Ауру және өлім
2002 жылы 18 сәуірде Эндон радикалды мастэктомиядан өтті, содан кейін Лос-Анджелестегі Сент-Джонс медициналық орталығында 33 сәулелену сеансы және физиотерапия сеанстарынан өтті. 2003 жылы ол өзінің сүт безі қатерлі ісігіне шалдыққанын білді, ал оның егіз қарындасы Нораини бұрын осы ауруға шалдығып, 2003 жылдың қаңтар айында қайтыс болды. Эндон емделу үшін Лос-Анджелестегі Сент-Джонс медициналық орталығына кетті және 2005 жылдың маусым айында химиялық терапия алу үшін қайта оралды. 2005 жылдың 2 қазанында Малайзияға оралды. Екі апта Путраджая ауруханасында жатқаннан кейін, отбасымен бірге болу үшін Сери Перданаға әкелінді. 2005 жылдың 20 қазанында 64 жасында Эндон сүт безі қатерлі ісігімен ұзақ күрестен кейін дүние салды. Қоштасу рәсімі премьер-министрдің резиденциясында және Путраджаядағы Путра мешітінде (қабірге қойылған дұғалар оқылатын жер) өтті. Эндон Путраджаяның 20-ауданындағы Таман Селатан мұсылман зиратына жерленді.
Endon underwent a radical mastectomy on 18 April 2002, which was followed by 33 sessions of radiation and a series of physiotherapy sessions at St. John's Medical Center, Los Angeles, California. She discovered she had breast cancer in 2003 while her twin sister Noraini who had earlier been diagnosed with the disease died in January 2003. She left for St. John's Medical Center in Los Angeles, California for treatment, returning again in June 2005 for chemotherapy. She returned to Malaysia on 2 October 2005. She was later brought home to Seri Perdana to be with her family after spending two weeks in Putrajaya Hospital. On 20 October 2005, aged 64, Endon died after a long battle with breast cancer. The funeral was conducted at the Prime Minister's residence and the Putra Mosque (where the funeral prayers are conducted), both in Putrajaya. Endon was buried at the Muslim cemetery in Taman Selatan, Precinct 20, Putrajaya.
Құрметтер
Малайзия Технологиялық университеті 2004 жылдың тамызында Эндон Махмудқа гуманитарлық ғылымдар докторы атағын берді. 2004 жылдың 24 тамызында Ұлттық әйелдер ұйымдары кеңесі Эндон Махмудты қоғамға қызметтері үшін «Тун Фатима» сыйлығымен марапаттады. 2009 жылдың 6 маусымында Пертуан Агонг Туанку Мизан Зайнал Абидиннің туған күніне орай, ол қаза болғаннан кейін «Тун» атағымен бірге Малайзияның «Сери Сетия Махкота» (SSM) орденімен марапатталды.
Universiti Teknologi Malaysia conferred Endon Mahmood the Honorary Doctorate in Humanities in August 2004. Endon Mahmoud was conferred the Tun Fatimah Award by the National Council of Women's Organisations on 24 August 2004 for her service to the community. She was posthumously conferred the Seri Setia Mahkota Malaysia (SSM) which carries the title 'Tun' on 6 June 2009 in conjunction with the birthday of the Yang di Pertuan Agong Tuanku Mizan Zainal Abidin.