Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Армян революционері және қаскөй (1896–1960)
Armenian revolutionary and assassin (1896–1960)
Соғомон Теҳлириан (2 сәуір 1896 – 23 мамыр 1960) – 1921 жылғы 15 наурызда Берлинде Осман империясының бұрынғы бас визирі Талаат пашаны өлтірген армян революционері және әскері. Оған бұл қастандылықты орындауға бұрын Осман империясының құпия полициясында жұмыс істеген және 1915 жылғы 24 сәуірде жер аударылған армян зиялыларының тізімін жасауға көмектескен Харутиан Мгредитхиянды өлтіргеннен кейін сеніп тапсырылған. Талаатты өлтіру – Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде армян геноцидіне жауапты Осман империясы үкіметінің мүшелерінен кек алу мақсатындағы Армения революциялық федерациясының «Немезис» операциясының бір бөлігі болды. Талаат паша 1919–1920 жылдарғы түрік әскери трибуналдарында сотталып, қатысусыз өлім жазасына кесілді және геноцидтің басты ұйымдастырушысы деп есептелді. Екі күндік соттан кейін Теҳлириан неміс соты тарапынан кінәсіз деп танылып, босатылды. Армян халқы Теҳлирианды ұлттық қаһарман санайды.
Soghomon Tehlirian (; April 2, 1896 – May 23, 1960) was an Armenian revolutionary and soldier who assassinated Talaat Pasha, the former Grand Vizier of the Ottoman Empire, in Berlin on March 15, 1921. He was entrusted to carry out the assassination after having earlier killed Harutian Mgrditichian, who had worked for the Ottoman secret police and helped compile the list of Armenian intellectuals who were deported on April 24, 1915. Talaat's assassination was a part of Operation Nemesis, a revenge plan by the Armenian Revolutionary Federation against members of the Ottoman Imperial Government responsible for the Armenian genocide during World War I. Talaat Pasha had been convicted and sentenced to death in absentia in the Turkish courts martial of 1919–20, and was viewed as the main orchestrator of the genocide. After a two day trial Tehlirian was found not guilty by a German court, and freed. Tehlirian is considered a national hero by Armenians.
Өмір
Согхомон Теһлириан 1896 жылдың 2 сәуірінде Осман империясының Ерзурум вилаятіндағы Բագառիճ ауылында дүниеге келді. Ол Ерзинжан қаласында өсті. Теһлирианның әкесі отбасының елге көшіп келуі үшін Сербияға кетіп қалды.
Soghomon Tehlirian was born on April 2, 1896, in the village of Բագառիճ (Բագառիճ), in the Erzurum vilayet of the Ottoman Empire. He was raised in Erzincan. Tehlirian's father left for Serbia to secure the family's planned move to the country.
Ұлтқа қарсы қылмыс
Ол 1914 жылдың маусым айында Сербияның Вальево қаласында болды. Сол жылдың күзінде Теhlirian Ресейге барып, түріктерге қарсы Кавказ майданындағы ерікті жасаққа қосылды. "Тарихтың ұлы айтылмаған оқиғалары: өмірден асқан тұлғалар және әлемді өзгертетін маңызды оқиғалар" кітабында 1915 жылдың маусым айында Османдық жергілікті полициясы Эрзинджәндегі барлық армян халқын жер аударуға бұйрық берді. Теhlirianның анасы, үш қарындасы, қарындасының күйеуі, екі бауыры және екі жасар немересі депортацияланды. Барлығы алғанда, Теhlirian Армян геноциді кезінде 85 туысын жоғалтты. 2016 жылы Теhlirianның ұлы, The Independent газетіне атын жарияламай, Теhlirianның анасы мен үлкен ағасы Васкен геноцидте қаза тапқанын мәлімдеді. Васкен Бейрутта медицина оқып жүрген, бірақ Теhlirianның қарындасы болған емес, оның әкесі Ресейде соғысқа қатысып жатқан, ал қалған екі бауыры Сербияда болған.
He was in Valjevo, Serbia, in June 1914. In the fall of that year, Tehlirian made his way to Russia and joined the army to serve in a volunteer unit on the Caucasus Front against the Turks. According to History's Great Untold Stories: Larger than Life Characters & Dramatic Events that Changed the World, In June 1915, the Ottoman local police ordered the deportation of all the Armenians in Erzinjan. Tehlirian's mother, three sisters, his sister's husband, his two brothers, and a two year old niece were deported. All told, Tehlirian lost 85 family members to the Armenian Genocide. In 2016 Tehlirian's son, who spoke to The Independent but did not reveal his name, stated that Tehlirian's mother and Vasken, his older brother, died in the genocide – the latter was studying medicine and living in Beirut – but that Tehlirian did not have a sister, that his father was fighting in the war in Russia, and that his other two brothers were in Serbia.