Марсден шаршылары: Әлем картасын торға бөлу жүйесі
Marsden square
Марсден квадраты: әлем картасын 10°x10° ұяшықтарға бөлу жүйесі. Геоақпаратты жинақтауға арналған, географиялық координаттармен анықталатын уникалды кодтар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Марсден квадратының картасы немесе Марсден квадраттары – ендік-бойлық желілері бар әлем картасын (мысалы, пластинкалық тегіс проекциясы, Меркатор немесе басқа) 80° солтүстік және 70° оңтүстік ендіктер (немесе 90° солтүстік және 80° оңтүстік) аралығында 10° ендік және 10° бойлық өлшемдерімен желілік ұяшықтарға бөлетін жүйе. Әрбір ұяшыққа бірегей сандық идентификатор – геокод тағайындалады. Бұл әдіс алғашқыда Уильям Марсден (1754-1836), Британдық Адмиралтействоның бірінші хатшысы, мұхиттар туралы географиялық ақпаратты жинау және біріктіру үшін ойлап тапқан.
System dividing part of a world map into a grid of 10°×10° cells
Marsden square mapping or Marsden squares is a system that divides a world map with latitude longitude gridlines (e. g. plate carrée projection, Mercator or other) between 80°N and 70°S latitudes (or 90°N and 80°S) into grid cells of 10° latitude by 10° longitude, each with a geocode, a unique numeric identifier. The method was devised by William Marsden (b. 1754, d. 1836), when first secretary of the British Admiralty, for collecting and combining geographically based information about the oceans.
Құрылымы мен дизайны
Каре проекциясындағы тор жасушалары шаршы болып көрінеді, бірақ Меркатор проекциясы қолданылса, тор жасушалары картаның жоғарғы және төменгі бөліктеріне қарай тік бойынан "созылып" көрінеді. Жер шарының нақты бетінде жасушалар экваторға жақын ғана шамамен "шаршы" болып келеді, ал полюстерге жақындаған сайын олар бірте-бірте тарылып, үшкірленіп (сонымен қатар қисық солтүстік және оңтүстік шекараларымен) өзгереді, ал полюстермен іргелес жасушалар ерекше болып, төрт емес, үш жағы болады. 540 10°x10° шаршының әрқайсысына 1-ден 288-ге дейін және 300-ден 551-ге дейін бірегей нөмір беріледі (оң жақтағы суретті қараңыз), сондай-ақ бұл тізбек жоғары ендіктерде 936-ға дейін жалғасады; дәлдікті арттыру үшін жеке шаршыларды 00-ден 99-ға дейін нөмірленген 100 бір градустық шаршыларға бөлуге болады.
On the plate carrée projection the grid cells appear square, although if the Mercator projection is used, the grid cells appear "stretched" vertically nearer the tops and bottoms of the map. On the actual surface of the globe, the cells are approximately "square" only adjacent to the equator, and become progressively narrower and tapered (also with curved northern and southern boundaries) as they approach the poles, and cells adjoining the poles are unique in possessing three faces rather than four. Each of the 540 10°x10° squares is allocated a unique number from 1 to 288 and from 300 to 551 (see image to the right), plus the sequence extends to 936 in higher latitudes; individual squares can also be subdivided into 100 one degree squares numbered from 00 to 99 in order to improve precision.
Қолдану
Марсден шаршылары көбінесе метеорологиялық деректердің географиялық орнын анықтау үшін қолданылады және Дүниежүзілік метеорологиялық ұйымның (ДМҰ) әртүрлі жарияланымдарында одан әрі сипатталады. 10°x10° шаршы идентификаторлары әдетте минималды таңбалар санын (1-ден 3 цифрға дейін) пайдаланады, бұл төмен өткізу қабілеті бар жүйелер үшін операциялық тиімділік болды/болып табылады. Дегенмен, шаршыларға нөмірлерді тағайындау ережелері тұрақты үлгіге сәйкес келмейді, сондықтан кез келген Марсден шаршы идентификаторынан тиісті шаршы шекараларын кері инженериялау (декодтау) аса оңай емес (іс жүзінде қарастыру кестесі ең оңайы болуы мүмкін). Сәл шатастыратын жайт, жаһандық 10°x10° шаршылары үшін балама (әрі тұрақтырақ) төрт таңбалы нотация Дүниежүзілік метеорологиялық ұйымның шаршылары деп аталады, бірақ ДМҰ өзі оны белсенді түрде қолдау көрсетпейді.
Marsden squares have mostly been used for identifying the geographic position of meteorological data, and are described further in various publications of the World Meteorological Organization (WMO). The 10°x10° square identifiers typically use a minimal number of characters (between 1 and 3 digits) which was/is an operational advantage for low bandwidth transmission systems. However the rules for allocating numbers to squares do not follow a consistent pattern, so that reverse engineering (decoding) the relevant square boundaries from any particular Marsden Square identifier is not particularly straightforward (a look up table is probably the simplest in practice). Slightly confusingly, an alternative (and more consistent), four digit notation for global 10°x10° squares is actually known as World Meteorological Organization squares but does not seem to be actively promoted by the WMO itself.