Кіріспе

Қытайдың медиаға қатысты тарихының уақыт жобасы, компьютерлік жабдық, бағдарламалық жасақтаманы дамыту, Интернет тарихы және тағы басқалары кіреді.

Цин әулеті дәуірі

Цин әулетінің опиум соғыстарындағы жеңілісінен кейін, шетелдік державалар Қытайды шетелдіктердің орналасуы үшін келісім-шарт порттарын ашуға мәжбүр етті. Қытайдағы алғашқы газеттер осы келісім-шарт порттарында пайда болды. 1948 жылы «Жин Суй» газетінде журналистермен сөйлескенде Мао: «Біздің газеттерімізді де, оларды жүргізу үшін тек бірнеше адамға емес, баршаға, халыққа және бүкіл партияға сеніп тапсыруымыз керек» деді. Проекцияшылар Қытайдың ауылдық аймандарын аралап фильмдер көрсетті, бұл процесс революциялық мәдениетті тарату үшін Совет Одағының қолданған мобильді кинотоптарының үлгісімен жасалған. Мысалы, фильмдер ауылдық жерлерде коллективтендіруді насихаттады. Қытай 1956 жылы бірқатар американдық тілшілерді Қытайға шақырды, бірақ АҚШ президенті Дуайт Д. Эйзенхауэрдің басшылығы Қытайға саяхатты тоқтату саясатын сақтап, бас тартты. Содан кейін, Қытай Ғылым академиясының Пекиндегі Есептеу Техникасы институтымен (ЕТИ) байланысты алғашқы мемлекеттік қолдаумен компьютерді дамыту бағдарламасы басталды. 1958 жылы Харбин университетінің Әскери Инженерлік институтында, ЕТИ құрамында бірінші қытай жасалған компьютері жасалды. «901» деп аталған бұл компьютер вакуумдық лампаларға негізделген компьютер еді. «901» бұрынғы советтік үлгінің көшірмесі болды.

1960 жылдар

1960 жылы қытайлар кеңестік техникалық және қаржылық көмек алуын тоқтатқаннан кейін, техникалық саладағы тәжірибелік білімнің жоғалуы терең сезілді, бұл дамуды тежеді. Сонымен қатар, Мәдени революция технологиялық прогресті баяулатты. Дегенмен, 1960 жылдары транзисторлық компьютерлер, оның ішінде 109B, 109C, DJS 21, DJS 5 және C 2 жасалды. Компьютерлердің кең қолдануға арналған жобаларға қатысты нақты дәлелдер жоқ. Осы кезеңде газеттер саны төмендесе, ірі саяси ұйымдардың тәуелсіз басылымдары көбейді. Қытайдың Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, 1965 жылы 343 газет болса, 1966 жылы 49-ға, ал 1967 жылы 20 ғасырдың ең төмен деңгейіне – 43-ке дейін азайды. Бірнеше Қызыл гвардия ұйымдары газет, мақалалар, сөздер және үлкен плакаттарды басып шығару үшін тәуелсіз баспаханаларды пайдаланды. Көшбасшы кинотоптары қытай киносын елді мекендерге жеткізіп, осы кезеңде мәдениеттің стандартизациялануы мен таралуына үлкен үлес қосты, әсіресе революциялық үлгідегі операларды насихаттады. Мәдени революцияның алғашқы жылдарында кинотоптары ауылдық аймақтарға Маоның Қызыл гвардиямен кездесуі және Тяньаньмэнь алаңындағы шерулер туралы киножазбаларды алып жүріп, ауылдық қауымдастықтарда салтанатты түрде қарсы алынды. Мәдени революция тобы билет бағасын күрт төмендетті, осылайша киноның жұмысшылар мен социализмнің қажеттіліктерін жақсырақ қамтамасыз етуге мүмкіндік береді деп есептеді. 1978 жылы Қытайдың ғылым мен технология жөніндегі ұлттық конференциясында Қытайдың технологиялық дамуға бағытталған амбициялы жоспары жарияланды. Микрокомпьютерлерді, интегралды схемаларды және ұлттық деректер базаларын одан әрі дамыту басымдықтар ретінде белгіленді.

1980 жылдар

1983 жылдың басында Қытайда шамамен 162 000 кинопроекция құрылғысы болды. 1982 жылы Шанхай білім беру бюросы әр ауданнан 8 бастауыш сынып оқушысы мен 8 орта мектеп оқушысын таңдап, оларға компьютердің ең қарапайым негіздерін үйретті. Бұл – қытай балаларының білімінде компьютерді пайдаланудың алғашқы тәжірибесі. 1983 жылы Қытайда алғашқы суперкомпьютер "Галактика" жасалды. 1985 жылы "Ұлы Қабырға 0520CH" қытай әріптерін жасау және көрсету технологиясын қолданған алғашқы жеке компьютер болды, осы арқылы қытай тілінде ақпаратты өңдеуге мүмкіндік алды.

1990 жылдар

1990 жылы профессор Цян және профессор Вернер Зорн елдік кодтың жоғарғы деңгейлі доменін CN тіркеді. 1994 жылы Қытайдың Ұлттық есептеу және желілік құрылымдар жобасы Интернетке арналған 64К арналған желілік байланысын ашты. Осыдан бастап Қытай толыққанды Интернетке қол жеткізе алатын ел ретінде ресми түрде мойындалды. Бүкіл ел бойынша интернет-қызметтер жалпы халыққа қолжетімді болды. Көп ұзамай Қытайда алғашқы интернет-кафе ашылды. MIIT алты мемлекеттік компанияны, оның ішінде негізгі телекоммуникация және интернет-провайдерлері China Mobile, China Unicom және China Telecom компанияларын коммуникациялық инфрақұрылымды құруға және жобаны қаржыландыруға жәрдемдесуге міндеттеді. 2020 жылы Қытайдың фильмдер нарығы АҚШ нарығын басып өтіп, әлемдегі ең ірі нарыққа айналды.