Кіріспе

Allgäu Альпі аңғары, Австрия. Кляйнвальсертал – Австрияның Воралберг провинциясындағы аңғар және Брегенц ауданының бір бөлігі. Оған Миттельберг муниципалитеті кіреді және ол Брейтах өзені бойындағы үш ауылдан тұрады. Алпий тауларындағы географиялық орналасуына байланысты Кляйнвальсерталдың Воралбергтің қалған бөлігімен тікелей көлік байланысы жоқ. Оған тек солтүстік жағынан Германияның Оберстдорф қаласы арқылы ғана қол жеткізуге болады, сондықтан ол Австрияның «фактылық эксклавы» немесе «жартылай эксклавы» болып саналады.

Этимология

Аңғардың атауы 13 ғасырда Валис (Валлис) аймағынан көшіп келген вальсерлерден шыққан (сонымен қатар "Großwalsertal" дегені де бар).

Табиғи география

Клайнвальсерталь – Алғау Альпындағы жоғары жатқан аңғар, ол Воралбергтің шығысында орналасқан. Брейтах өзені бүкіл аңғар бойымен ағып өтеді және Клайнвальсертальдың қосалқы аңғарларынан құйылатын бірнеше арналармен толысады. Клайнвальсерталь Алғау Альпының биік тауларымен дерлік толығымен қоршалған, бұл таулар Солтүстік-Шығыс Альптың бір бөлігі болып табылады. Оның ең биік нүктесі – Гроссер Виддерштейн, одан кейін Хоер Ифен, Канцэльванд, Вальмендингерхорн, Феллхорн, Эльфер және Цвельфер (Воралберг) таулары келеді. Сыртқы байланыс тек Баварияның Оберстдорф қаласына ғана мүмкін. Ішуге арналған су аңғардың бес негізгі бұлағынан алынады, атап айтқанда, Миттелбергтегі Кальтес Бэхле ("Халта Бэхле"), Хумбахквелле, Вальмендингерквеллен, Квелле Заттельальп және Квелле Люхледен. 2021 жылғы мәліметтерге сәйкес, судың сапасы өте жақсы болды.

Адам географиясы

Кляйнвальсертал муниципалитетіне Миттельберг кіреді және ол Брейтах өзені бойында орналасқан үш ауылдан – Миттельберг, Хиршегг және Рицлерннен тұрады. Бұл муниципалитеттің толық ресми атауы алғашқы қонысқан жерінің атымен Миттельберг деп аталады. 4,902 тұрғыны тұрақты түрде тіркелген, бұл бір шаршы километрге шамамен 51 адамнан тұратын халық тығыздығын құрайды (2016 жылғы мәлімет бойынша).

Тарих

Жебе ұштары мен тас құралдарының табылуы тас дәуірінде, б.з.б. 7000 жылдары адамдардың қоныстанғанын дәлелдейді. Баренкопфтан радиоларит кені табылды. Бұл кеннен тас құралдар мен жебе ұштары жасалған. 1270 жылы Кляйнвальсерталды қазіргі Швейцариядан көшіп келген вальсерлер мекендеді. Осы алемандық тегі тұрғындарды айналасындағы аймақтардың тұрғындарынан әлі күнге дейін диалектісімен ерекшелендіреді. 1891 жылдан 1995 жылға дейін Кляйнвальсертал Германиямен кедендік одақта болды, шекара еркін болды және неміс маркасы валюта ретінде қолданылды. 1995 жылы Австрия Еуропалық Одаққа қосылғаннан кейін, одан соң Шенген келісіміне (1997) қол қойылды және евро (2002) енгізілді, бұл ерекше мәртебе жойылды. Еуропалық Одаққа қосылғаннан кейін Австриядан келетін тауарлар Германияда кедендік тазалаудан өтуі керек немесе импорттық салық төленуі керек еді, ал неміс тауарлары салықтан босатылды. Салықтар евро енгізілгенге дейін неміс маркасымен Австрияның салық қызметіне төленді. Швейцария поштасына да арнайы тариф қолданылды. Австрияға жіберілетін сәлемдемелер Австрия поштасының ішкі тарифтері бойынша есептелді, ал Германияға жіберілетін сәлемдемелер Федералдық поштаның ішкі тарифтері бойынша жіберілді. 1954 жылы Миттельберг муниципалитетінде Kaltes Bächle бұлағы құрылды, осы арқылы аңғардың халыққа ауыз сумен қамтамасыз етілуі іске асырылды.

Экономика және туризм

ХХ ғасырдағы ең маңызды сала – ауыл шаруашылығы болды, бірақ қазір оның маңызы маргиналды деңгейде. 2015 жылдан бастап туризм маңызды рөл атқарады, ал 1960 жылы түндеу саны миллионға жеткен. 2015 жылы жазда 792 026 адам, ал 2015/2016 жылдардың қысында 816 240 адам түндеген. Аудандағы көлік қозғалысын тығыз бағытталған Walserbus қамтамасыз етеді, ол туристік салық төлеген және Walsercard иеленушілеріне тегін.

Қысқы туризм

Кляйнвальсерталдағы қысқы туризмнің басты саласы – шаңғы спорты, бірақ мұнда тау шаңғысымен сырғанау және жеңіл қысқы жаяу серуендеуге де мүмкіндік бар. Туризмнің зор маңызы қысқы спорт инфрақұрылымында да көрінеді. Аймақ 30 шаңғы көтергіші, 6 креслолық көтергіш және 2 канат жолын пайдалану мүмкіндігін ұсынады. Аймақтың алғашқы тау темір жолы – Канзельвандбан 1955 жылы Рицлернде салынды. 1989 жылы жаңартылған бұл темір жол қысқы спортшыларды теңіз деңгейінен биікке көтереді. "Kanzelwand Fellhorn" шаңғы курорты 13 нысандан тұрады, олардың бірқатары заманауи.

Жазғы туризм

Жазда туристер тау жаяу серуендеріне келеді. Сонымен қатар, көршілес Оберстдорф коммунасының шекарасында екі өте танымал альпинизм маршруты (Mindelheimer Klettersteig және Zweienland Klettersteig) бар, оларға көбінесе Кляйнвальсертал арқылы өтеді, себебі ол жерге бару қысқарақ және ыңғайлырақ.

Мәдениет

Literaturfest Kleinwalsertal – 2017 жылы құрылған әдеби фестиваль, онда лекциялар, семинарлар, поэзия кештері және көрмелер ұйымдастырылады. Ол күз айларында өтеді. Фестиваль мақсаты – авторлар мен оқырманды бірге әкелу. Фестиваль аясында екі сағаттық жеңіл серуенге арналған виртуалды әңгіме айту жолы құрылып жатыр. Мәтіндердің көмегімен жол бойында адамдарды біріктіру және жазушылар мен оқырмандар арасындағы шекараны жою жоспарлануда. 2019 жылдан бастап, жергілікті футбол клубы SV Kleinwalsertal Орталық Еуропадағы клубтардың ішінде, өз елінен тыс жергілікті лигада ойнайтындардың санаулы бірі болып табылады. Олар 2016–2017 жылдары 10-шы лигадағы A Klasse Allgäu 4-те ойнады.