Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Халықаралық ұйым
CTBT-ге қатысты ағымдағы қызметтер
International organization
the current activities regarding the CTBT
Жалпы ядролық сынақтарды тыйым салу шарты ұйымы (CTBTO) – ядролық сынақтарды толыққанды тыйым салу шарты күшіне енгеннен кейін құрылатын халықаралық ұйым. Оның кеңсесі Вена қаласында (Австрия) орналасқан. Ұйымның міндеті – ядролық сынақтарға тыйым салынғанын бақылау, осыған байланысты ол бүкіл әлемді қамтитын мониторинг жүйесін іске қосып, қажет болған жағдайда тексерулер жүргізе алады. CTBTO-ға дайындық комиссиясы мен оның Уақытша техникалық хатшылығы 1997 жылы құрылып, кеңсесі Вена қаласында (Австрия) орналасқан.
The Comprehensive Nuclear Test Ban Treaty Organization (CTBTO) is an international organization that will be established upon the entry into force of the Comprehensive Nuclear Test Ban Treaty, a Convention that outlaws nuclear test explosions. Its seat will be in Vienna, Austria. The organization will be tasked with verifying the ban on nuclear tests and will operate therefore a worldwide monitoring system and may conduct on site inspections. The Preparatory Commission for the CTBTO, and its Provisional Technical Secretariat, were established in 1997 and are headquartered in Vienna, Austria.
Мәртебе
Ядролық сынақтарды толыққанды тыйым салу шарты, шарттың 2-қосымшасында тізілген, ядролық реакторы немесе кем дегенде ядролық технологияның жоғары деңгейіне ие деп белгіленген 44 мемлекеттің ратификациялауынан кейін 180 күн өткен соң күшіне енеді. 2023 жылдың қараша айына дейін осы 2-қосымшадағы мемлекеттердің 41-і шартқа қол қойса, 35-і ратификациялады. Үндістан, Солтүстік Корея және Пәкістан шартқа қол қоймады және ратификацияламады; Қытай, Египет, Иран, Израиль және АҚШ шартқа қол қойды, бірақ ратификацияламады; ал Ресей шартқа қол қойып, ратификациялады, бірақ күшіне енгенге дейін ратификациясын кері алып алды. Ұйымның ғылыми есебінде 1945-1980 жылдар аралығында жүргізілген атмосфералық атомдық сынақтардың салдарынан пайда болған қатерлі ісіктен 2,4 миллион адамның қаза болатыны айтылады.
The Comprehensive Nuclear Test Ban Treaty will enter into force 180 days after the Treaty has been ratified by 44 States, listed in Annex 2 of the Treaty, which were designated to have a nuclear reactor or at least some advanced level of nuclear technology. As of November 2023, 41 of these Annex 2 states have signed the treaty and 35 have ratified. India, North Korea and Pakistan have not signed or ratified the treaty; China, Egypt, Iran, Israel and the United States have signed but have not ratified; while Russia signed and ratified the treaty but subsequently withdrew its ratification prior to its entry into force. The organization's scientific reporting claims 2.4 million persons will eventually die from cancers developed as a result of atmospheric atomic tests conducted between 1945 and 1980.
Дайындық комиссиясы
Дайындық комиссиясы 1997 жылы құрылды және оның міндеті – Шартты тиімді іске асыру үшін дайындық жұмыстарын жүргізу, әсіресе оның тексеру режимін құру. Басты міндет – 337 нысанды халықаралық бақылау жүйесін (IMS), оның ішінде Халықаралық дерек орталығын (IDC) және жаһандық коммуникациялық инфрақұрылымын (GCI) құру және сынақтан өткізу. Комиссияға операциялық нұсқаулықтарды, соның ішінде орнындағы тексерулерді жүргізу бойынша нұсқаулықты әзірлеу де тапсырылды.
The Preparatory Commission was established in 1997 and is tasked with making preparations for effective implementation of the Treaty, in particular by establishing its verification regime. The main task is establishing and provisionally operating the 337 facility International Monitoring System (IMS), including its International Data Centre (IDC) and Global Communications Infrastructure (GCI). The Commission is tasked also with the development of operational manuals, including a manual to guide conduct of on site inspections.
Консультация және нақтылау (К&К)
Шартқа қатысушы мемлекеттерге, жергілікті тексеруді сұрамас бұрын консультация және нақтылау (К&Н) процесін жүргізу ұсынылады. Нақтыланбаған оқиғаға қатысты алаңдаушылық білдірген мемлекет, мүмкіндігі шектес болмаса, осы оқиға қай мемлекет аумағында болған болса, сол мемлекетпен тікелей немесе Ұйым арқылы консультациялар жүргізу арқылы оны түсіндіруге бар күшін салуы керек.
States Parties to the Treaty are encouraged to conduct a Consultation and Clarification process (C&C) before requesting an on site inspection. The state that has concerns about an ambiguous event should, whenever possible, make any effort to clarify it through consultations with the state in whose territory this event occurred, either directly or through the Organization.
Аумақ тестілеуі (OSI)
Егер IMS (немесе басқа тәсілдермен) анықталған оқиға КТБТ-ның негізгі міндеттемелерін бұзу туралы алаңдаушылық тудырса, ядролық жарылыс болды ма екенін анықтау үшін ОЖИ (Оқиғаны Зерттеу Инспекциясы) жүргізілуі мүмкін. Мұндай тексеру тек Шарт күшіне енгеннен кейін ғана жүзеге асырылуы мүмкін және КТҚҰҰ Атқарушы Кеңесінің 51 мүшесінің кем дегенде 30-ының келісімін қажет етеді. 1000 шаршы километрге дейінгі аумақты 40-қа дейінгі инспекторлар тобы тексеруі мүмкін. ОЖИ туралы өтініш беруге тек Шартқа қатысушы мемлекеттер ғана құқылы. ОЖИ жүргізу кезінде бірнеше анықтау техникаларын қолдануға болады. Бұл техникаларға орналасуын анықтау, көзбен байқау, пассивті сейсмикалық өлшемдер, сондай-ақ гамма сәулесі мен радиоактивті асыл газдарды – мысалы, аргон-37 және ксенон изотоптарын – 25 күнге дейінгі алғашқы кезеңде өлшеу кіреді. Сонымен қатар, 60 күнге дейінгі жалғасу кезеңінде активті және резонанстық сейсмикалық өлшемдер, жерді тесіп өтетін радар, гравитациялық және электр және магниттік өрістерді карталау сияқты тереңдетілген өлшемдерді пайдалануға болады. Аргон-37 өрістік өлшемі – ОЖИ мақсаты үшін арнайы әзірленген бірегей технология. Күдікті жер асты жарылысы орналасқан жерден радиоактивті үлгілер алу үшін бұрғылауға да рұқсат етіледі. Әртүрлі әдістерден алынған деректерді біріктіріп, шешім қабылдау үшін оларды талдау қажет. КТҚҰҰ-ның маңызды міндеттерінің бірі – осы технологиялардағы соңғы ғылыми және техникалық жетістіктерді ОЖИ-ге қалай қолдануға болатынын зерттеу.
If an event detected by the IMS (or by other means) raises concerns about violation of the basic obligations of the CTBT, an OSI may be conducted to clarify whether a nuclear explosion has taken place. Such an inspection could take place only after entry into force of the Treaty, and would require agreement by at least 30 of the 51 members of the CTBTO's Executive Council. An inspection area of up to 1000 square kilometres would be searched by a team of inspectors (up to 40). Only State Parties to the Treaty may submit a request for an OSI. When conducting an OSI, a number of detection techniques can be used. These techniques include position finding, visual observation, passive seismic measurements and radioactivity measurements including gamma radiation and radioactive noble gases such as argon 37 and isotopes of xenon for an initial period of up to 25 days. Further, for a continuation period of up to 60 days, more intrusive measurements can be used on site including active and resonance seismic measurements as well as ground penetrating radar, gravity, and electric and magnetic field mappings. Argon 37 field measurement is a unique technology specially developed for the purpose of OSI. Drilling to obtain radioactive samples from a suspected underground explosion site is also allowed. Data collected from various methods have to be fused and interpreted for decision making purposes. An important task of the CTBTO is to explore how recent scientific and technical advances in these technologies can be applied to an OSI.
Сенімді нығайту шаралары
IMS, C&C және OSI-ден басқа, CTBT-нің тексеру режимі Сенімділік Шарларының төртінші элементін де қамтиды. Бұл шартқа қатысушы мемлекеттерді 300 тонна немесе одан артық ТНТ эквиваленті жарылғыш затты қолданып жасалатын кез келген химиялық жарылыс туралы, мүмкіндігі болса, алдын ала Ұйымға хабарлауды міндеттейді. Бұл, кез келген сәйкестік туралы алаңдаушылықтарды уақтылы түрде шешуге көмектесу және IMS станцияларын калибрлеуге жәрдемдесу мақсатында қажет.
In addition to the IMS, C&C and OSI, the verification regime of the CTBT includes also the fourth element of Confidence Building Measures. This requires States Parties to the treaty to notify the Organization, if possible in advance, of any chemical explosion using 300 tonnes or greater of TNT equivalent blasting material to be detonated. This is required in order to contribute to the timely resolution of any compliance concerns and to assist in the calibration of IMS stations.