Қасықтұмсық құс: Сипаттамасы, қорғау шаралары және популяциясының азаюы
Spoon-billed sandpiper
Сирек кездесетін қанатты – қасық тұмсықты құмшақ (Calidris pygmaea) туралы ақпарат. Беринг теңізінде көбейеді, Оңтүстік-Шығыс Азияда қыстайды. Қорғауға мұқтаж!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі
Species of bird
Қашықты құмқұйрық (Calidris pygmaea) – Беринг теңізінің жағалауларында көбейетін және Оңтүстік-Шығыс Азияда қыстайтын шағын су құсы. Бұл түрдің саны қатты азайып, құрып кету қаупі зор. 1970 жылдардан бері көбеюге қабілетті популяциясы едәуір төмендеген. 2000 жылға қарай, осы түрдің көбеюге қабілетті популяциясы 350–500 басқа дейін бағаланды.
The spoon billed sandpiper (Calidris pygmaea) is a small wader which breeds on the coasts of the Bering Sea and winters in Southeast Asia. This species is highly threatened, and it is said that since the 1970s the breeding population has decreased significantly. By 2000, the estimated breeding population of the species was 350–500.
Таксономия
Platalea pygmea – 1758 жылы Карл Линней ұсынған ғылыми атау. Оны 1821 жылы Свен Нильсон Eurynorhynchus туысына көшірді. Қазір ол калидрид құмқұмыршаларының (calidrid sandpipers) құрамына жатқызылады. Өлшемдері: қанаты 98–106 мм, тұмсығы 19–24 мм, тұмсық ұшының ені 10–12 мм, табан сүйегі 19–22 мм және құйрығы 37–39 мм. Қашықтықтан шақыру дыбыстары тыныш немесе өткір болады. Қоршау кезінде орындалатын ән – үзіліспен шығарылатын гул және төмендейтін діріл. Еркектің демонстрациялық ұшуында қысқа тоқтаулар, айналу және ән айта келе жылдам түсіп-көтерілулер болады.
Platalea pygmea was the scientific name proposed by Carl Linnaeus in 1758. It was moved to Eurynorhynchus by Sven Nilsson in 1821. It is now classified under the calidrid sandpipers. The measurements are; wing 98–106 mm, bill 19–24 mm, bill tip breadth 10–12 mm, tarsus 19–22 mm and tail 37–39 mm. The contact calls of the spoon billed sandpiper include a quiet or a shrill The song, given during display, is an intermittent buzzing and descending trill The display flight of the male includes brief hovers, circling and rapid diving while singing.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Қашықпен қапталған құмқұйрықтың көбейетін жері – Чукчи түбегінің теңіз жағалаулары мен іргелес аймақтары, сондай-ақ Камчатка түбегінің тамыр тірегі бойымен оңтүстікке қарай созылған жерлер. Ол Тынық мұхитының жағалауымен Жапония, Корея және Қытай арқылы Оңтүстік және Оңтүстік-Шығыс Азиядағы негізгі қыстау орындарына көшіп барады, онда ол Үндістан, Бангладеш, Шри-Ланка, Мьянма, Таиланд, Вьетнам, Филиппин, Малайзия және Сингапурдан кездестірілген. 2024 жылдың наурыз айында Филиппинде, Батан провинциясының Балланга сазды жазығында қашықпен қапталған құмқұйрық байқалды.
The spoon billed sandpiper's breeding habitat is sea coasts and adjacent hinterland on the Chukchi Peninsula and southwards along the isthmus of the Kamchatka Peninsula. It migrates down the Pacific coast through Japan, Korea and China, to its main wintering grounds in south and southeast Asia, where it has been recorded from India, Bangladesh, Sri Lanka, Burma, Thailand, Vietnam, the Philippines, Peninsular Malaysia and Singapore. In March 2024, a spoon billed sandpiper was sighted in the Philippines at Balanga, Bataan mudflat.
Мінез-құлық және экология
Оның тамақтану әдісі – құс басын төмен түйіп алға қарай жылжығанда, мүсінін оңнан солға, солдан оңға қозғайды. Бұл түр маусым-шілде айларында тундраның жағалау аймақтарында ұялайды, тұщы су тобырларына жақын шөпті жерлерді таңдайды.
Its feeding style consists of a side to side movement of the bill as the bird walks forward with its head down. This species nests in June–July on coastal areas in the tundra, choosing locations with grass close to freshwater pools.
Қорғау
Бұл құс өте сирек кездесетін, құрып кету қаупі төнген түр. Қазіргі таңдағы саны 2500-ден аспайды, тіпті 1000-нан да аз ересек жекелері бар деп есептеледі. Оның тіршілігіне ең үлкен қауіп – көбейетін жерлеріндегі ортаның жойылуы және көшіп бара жатқандағы және қыстау орнындағы тасқынды жазықтардың азаюы. 2010 жылғы зерттеулерге сәйкес, Мьянмадағы дәстүрлі құс аулаушылардың аулауы оның популяциясының төмендеуіне басты себеп болып табылады. Оның тоқтау және қыстау аймақтарындағы қорғалатын аумақтарға Қытайдағы Янчэн, Гонконгтағы Май По батпақтары, Үндістандағы Пойнт Калимер және Чилка көлі кіреді. 2016 жылғы мәліметтер бойынша, әлемдік қасық тұмсықты құмқұмырша популяциясы 240–456 ересек жеке немесе ең көп дегенде 228 жұпқа бағаланған. 2009–2010 жылдары бұл көрсеткіш 120–200 жұпты құрады, бұл 2002 жылдан бері 88% төмендеуді көрсетеді, яғни жылдық төмендеу деңгейі 26% шамасында. Оңтүстік Кореядағы Сэмангеум құысының құрғатылуы маңызды көші-қон тоқтау орнын жойды, ал Мьянмадағы маңызды қыстау жерлеріндегі аулау қауіпті мәселеге айналды. Бұл түр 10–20 жылдың ішінде жойылып кетуі мүмкін. 2011 жылдың қараша айында он үш қасық тұмсықты құмқұмырша Ұлыбританиядағы Глостерширдегі Wildfowl and Wetlands Trust (WWT) қорығына көбейту бағдарламасын бастау үшін келді. Бұл құстар Ресейдің қиыр солтүстік-шығысындағы тундрадан жиналған жұмыртқалардан шығарылған және 8000 км сапарға дайындалу үшін Мәскеу зообағында 60 күн карантинде болды. Жасанды инкубация және шаралар, «бастапқы өсіру» деп аталады, тіршілік ету көрсеткішін 25%-дан азайтудан 75%-дан артыруға көмектеседі деп күтілді, ал жұмыртқаларды алып тастау ата-аналардың екінші ұясын өсіруіне мүмкіндік береді деп болжамдалды. 2019 жылы, құтқару операциясы басталғалы шамамен он жыл өткен соң, екі құс Ұлыбританиядағы қасық тұмсықты құмқұмырша «аркасында» алғаш рет дүниеге келді. 2013 жылы табиғатты қорғаушылар Чукоткада жиырма балапанды ұрықтандырды.
This bird is critically endangered, with a current population of fewer than 2500 – probably fewer than 1000 – mature individuals. The main threats to its survival are habitat loss on its breeding grounds and loss of tidal flats through its migratory and wintering range. A 2010 study suggests that hunting in Burma by traditional bird trappers is a primary cause of the decline. Protected areas in its staging and wintering areas include Yancheng in China, Mai Po Marshes in Hong Kong and Point Calimere and Chilka lake in India. As of 2016, the global spoon billed sandpiper population was estimated at 240–456 mature individuals or at maximum 228 pairs. The population was estimated at only 120–200 pairs in 2009–2010, perhaps indicating an 88% decline since 2002 equating to an annual rate of decline of 26%. Land reclamation of the Saemangeum estuary in South Korea removed an important migration staging point, and hunting on the important wintering grounds in Burma has emerged as a serious threat. This species may become extinct in 10–20 years. In November 2011, thirteen spoon billed sandpipers arrived at the Wildfowl and Wetlands Trust (WWT) reserve in Slimbridge, Gloucestershire, United Kingdom to start a breeding programme. The birds hatched from eggs collected in remote northeastern Russian tundra earlier and spent 60 days in Moscow Zoo in quarantine in preparation for the 8,000 km journey. Artificial incubation and captive rearing, termed headstarting, were expected to increase survival rates from less than 25% to over 75%, and the removal of eggs was expected to lead to a second clutch reared by the parents. In 2019, almost a decade since the rescue mission, the two birds were first to be born in a UK spoon billed sandpiper ark. In 2013, conservationists hatched twenty chicks in Chukotka.
Фотосуреттер сандығы
2022 жылдың шілдесінде National Geographic қанатты қаңқа тұмсық (spoon-billed sandpiper) құсын "Фото-Көмек" жобасы үшін суретке түсірілген 13 000-шы жануар деп жариялады.
In July 2022, National Geographic announced that the spoon billed sandpiper was the milestone 13,000th animal photographed for The Photo Ark.