Жейн Уэнхем – Англиядағы соңғы қара магиямен айыпталған әйелдердің бірі (1730). Сот үкімі жойылды, бірақ оның ісі тарихқа енді. Қарапайым шағымдар соқыр сенімге ұласты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1730 жылы қайтыс болған ағылшын сиқыршылығына айыпталған әйел (қ. 1730)
English alleged witch (d. 1730)
Джейн Уэнхэм (1730 жылы қайтыс болды) - Англияда сиқыршылық жасады деген айыппен өлім жазасына кесілген соңғы адамдардың бірі, бірақ оның үкімі күштен шығарылды. 1712 жылғы оның ісі Англиядағы соңғы сиқыршылық ісі деп жиі, бірақ қате есептеледі.
Jane Wenham (died 1730) was one of the last people to be condemned to death for witchcraft in England, although her conviction was set aside. Her trial in 1712 is commonly but erroneously regarded as the last witch trial in England.
Өмірбаян
Уокерн, Гертфордширдегі жесір Уэнхам, сиқыршылыққа айыптаған фермерге қарсы қорлау туралы шағым түсірді. Жергілікті бейбіт судья сэр Генри Чонси бұл мәселені Уокерн шлютері рев Гарднерге жіберді. Оған бір шиллинг төленді, бірақ дауға көп араласпауға кеңес берілді. Ол бұл нәтижеге наразы болды және әділдікті "басқа жолмен" алатынын айтты. Ол содан кейін шлютерлікте қызмет ететін Энн Торнды сиқырлаған деген айып тағылды. Айыпталушы 1712 жылдың 4 наурызында Гертфордтағы сотқа жеткізілді. Көптеген ауыл тұрғындары Уэнхамның сиқыршылықпен айналысқанына куәлік берді. Сот судьясы, қазылар алқасынан гөрі, ұсынылған дәлелдерге көбірек күмәнданды. Ұшу туралы айыптама айтылғанда, судья ұшудың өзі қылмыс емес екенін атап өтті. Кейбір тарихшылар, мысалы Кит Томас, осы істі мысал ретінде келтіре отырып, білімді және білімі аз адамдардың сиқыршылыққа деген көзқарасында айырмашылық болғанын, соңғыларының сенегіштігі жоғары болғанын айтты.
Wenham, a widow of Walkern, Hertfordshire, brought a charge of defamation against a farmer, in response to an accusation of witchcraft. The local justice of the peace, Sir Henry Chauncy, referred the matter to the Rev Gardiner, the rector of Walkern. She was awarded with a shilling, though advised to be less quarrelsome. She was disappointed with this outcome, and it was reported that she had said she would have justice "some other way". She supposedly then bewitched Ann Thorne, a servant at the rectory. The accused was brought before Sir John Powell at the assize court at Hertford on 4 March 1712. A number of villagers gave evidence that Wenham practised witchcraft. The judge was clearly more sceptical than the jury of the evidence presented. When an accusation of flying was made, the judge remarked that flying, per se, was not a crime. Some historians, such as Keith Thomas, have suggested, taking this case is an example, that there was generally a difference in attitudes towards supposed witchcraft between educated and less educated people, the latter being more credulous.
Басқа жағдайлар
Оксфорд ұлттық биографиялық сөздігінде, Джейн Вэнхам Англияда соңғы рет колдовство жасады деген айыппен сотталған адам ретінде тіркелген.
According to the Oxford Dictionary of National Biography, Jane Wenham was the last person convicted of witchcraft in England.
Қазіргі заманғы есептер
Сот процесі Лондонда сенсация тудырды, онда Эдмунд Керл сияқты баспагерлер Вэнхамның кінәсіздігі немесе кінәлі екендігін жариялаған материалдарды сатты. Соттағы куәгерлердің бірі Фрэнсис Брагге бұл іс туралы үш памфлет жариялады, оның ішінде: "Хертфордширдегі Уолкернедегі Джейн Вэнхамның сиқыршылық және колдовствомен айналысқандығын толық және бейтарап түрде баяндау".
The trial caused a sensation in London, where publishers such as Edmund Curll sold material proclaiming Wenham's innocence or guilt. One of the witnesses at the trial, Francis Bragge, published three pamphlets about the case, including, A full and impartial account of the discovery of sorcery and witchcraft practis'd by Jane Wenham of Walkerne in Hertfordshire.
Соңғы сиқыршы
2012 жылы алғашқы соттан 300 жыл өткен соң Гертфорд театрында және Уокерн залында «Соңғы сиқыршы» атты пьеса қойылды. Кейт Миллер жазған бұл пьесаны бұрынғы Гертфордширлік пастор Ричард Симс қойды, ал басты рөлде Тони Брукс, Энн Торн рөлінде Рианнон Дрейк және Дебора Гардинер рөлінде Линдси Купер ойнады.
In 2012, a play entitled The Last Witch was performed at Hertford Theatre and Walkern Hall, 300 years after the original trial. Written by Kate Miller and directed by former Hertfordshire vicar Richard Syms, the play starred Toni Brooks as the titular character, with Rhiannon Drake as Anne Thorne and Lindsay Cooper as Debora Gardiner.
Джейн Вэнхам: Уокерннің сиқыршысы
2015 жылы Ребекка Ленкевичтің Вэнхам туралы пьесасы Уотфорд Палас театрында қойылып, содан кейін гастрольдік сапарға шықты.
In 2015 a play about Wenham by Rebecca Lenkiewicz opened at Watford Palace Theatre and went on tour.