Уильям Август Мюленберг: Америкалық епископ және педагог

Кіріспе

Құрама Штаттардағы англикандық епископтық дін қызметкері (1796–1877)

Уильям Август Мюлленберг (16 қыркүйек 1796 – 8 сәуір 1877) – епископтық дін қызметкері және педагог. Мюлленберг АҚШ-тағы шіркеу мектептерінің негізін қалаушысы деп есептеледі. Әлеуметтік Евангелиенің ерте жақтасы болған ол Нью-Йорк қаласында Сент-Люка ауруханасын құрды. Мюлленберг сонымен қатар англикандық христиандықтағы литургиялық қозғалыстың алғашқы лидері болды. Оның Лонг-Айлендтегі үлгі мектептері американдық білім беру тарихына маңызды әсер етті. Мюлленберг 1845 жылы орта білім беру саласындағы жұмысын қысқарды.

Өмірбаян

Мюлленберг 1796 жылдың 16 қыркүйегінде Пенсильвания штатының Филадельфия қаласында дүниеге келген. Ол Генри Мелхиор Мюлленбергтің (1711–1787, Америкадағы лютерандық діннің әкесі ретінде танымал) және Бірінші және Екінші Континентальдық Конгрестердің мүшесі, Өкілдер палатасының спикері Фредерик Мюлленбергтің (1750–1801) шөбересі болды. Мюлленберг Филадельфия академиясында және Пенсильвания университетінің грамматикалық мектебінде білім алып, 1815 жылы университетті бітірген. 1817 жылы ол Протестанттық епископ шіркеуінде диякон болып тағайындалды, Филадельфиядағы Христос шіркеуінің ректоры Уильям Уайттың (1748–1836) көмекшісі болды. Осы кезде Мюлленбергке үлкен досы Джексон Кемпердің (1789–1870) ықпалы зор болды, ол 1835 жылы Протестанттық епископ шіркеуінің алғашқы миссионерлік епископы болды. 1820 жылы Мюлленберг діни қызметкер болып тағайындалды, ал 1826 жылға дейін Ланкастердегі Сент-Джеймс шіркеуінің ректоры болды. Оның күш-жігерінің нәтижесінде Ланкастер штатта құрылған екінші мемлекеттік мектеп округіне айналды. Шіркеу музыкасына (әсіресе гимндерге) деген қызығушылығы оны 1821 жылы «Христиан гимндеріне шақыру» атты памфлетін жазуға итерді, ал 1823 жылы ол өзінің қауымы үшін Шіркеу поэзиясын жинақтады. Сол жылы Мюлленберг Бас конвенция тарапынан Забурлар мен гимндер жөніндегі комитетіне тағайындалды. Оның жинағы (1826 жылы бекітілген) Мюлленбергтің бірнеше шығармаларын қамтыды, соның ішінде «Мен мәңгілікке дейін өмір сүрмеймін», «Шапағат хабарларын жарияла» және «Құтқарушы, қойларыңды бағып жүрген сен» гимндері бар. Оның мектептері үй, мектеп және шіркеуді біріктірді. Бұл епископалдық қауымдар әдебиет, ғылым және моральдық білімді тек академиялық жетістіктерге ұмтылудың орнына, христиандық мінез-құлықты қалыптастыру үшін бірдей маңызды деп есептеді. Мюлленберг мінез-құлықты тек моральдық жақсылық ретінде ғана емес, сонымен қатар әлемде тиімділікке көмектесетін қасиеттер, дағдылар мен көзқарастар ретінде анықтады (мысалы, қиын оқу бағдарламасын басқару). Академиялық жетістіктер сөзсіз ілеседі. Оның мектептері – Мәсіх басшысы болатын христиандық отбасылар, ал шіркеу мектебі – Құдайдың рақымының (Құдайдың көмегінің) сенушіге қатысты Мәсіхтің Денесінің бір бөлігі. Мюлленберг және оның ізбасарлары мектепті схоластикалық шіркеу деп қарастырды. Оның христиандығы теологиядан гөрі практикалық іс-әрекетке бағытталған. Джон Генри Ньюманның пікірін қайталап, Мюлленберг «христиандықты абстрактілі түрде үйрету мүмкін емес» деп сенді. Ол өзінің буынындағы ең секталық емес діни көшбасшылардың бірі болды, егер діни мектеп нақты бір дінді үйретпесе, ол зайырлы болады немесе фракцияларға бөлінеді деп түсінді. Қоғамда тұрақты, дені сау діни төзімділік діни орталық (немесе қалыптасқан тәртіп) арқылы қамтамасыз етіледі, ондатан қонақжайлық пен төзімділік қауымға таралады. Мюлленбергтің 1818–1826 жылдардағы мемлекеттік мектептердегі тәжірибесі оған христиандық білім берудің маңыздылығын көрсетті, және ол Флашинг мектебінің конфессиялық оқыту арқылы христиандық мінез-құлықты қалыптастыруын қалады. 1828 жылы «Білім беруге христиандықты қолдану» атты памфлетінде ол Құдай өзін Иса Мәсіх арқылы ерекше жолмен ашты деген сеніміне сүйене отырып, моральдық білім христиандыққа негізделуі керек деп ойлады. Мюлленберг адамдардың Киелі кітап арқылы Құдайдың еркін сезіне алатынына және моральдық тәрбие сол ерік-жігерді білуге негізделгеніне сенімді болды. Ол классикалық ғалым, ал ескі дәуірдегі жақсылықты білетін болғандықтан, оған Ізгі хабар мен христиан діні ақиқат болып, ең жақсы білім оларды қамтиды деп есептеді. Мюлленберг үшін ізгілік – Мәсіхпен бірдей ұғым. 1828 жылы шыққан памфлетінде «Құдай заңы – мектеп заңы» деп жазылған, ол үлгі немесе жоба ретінде қарастырылды. Мюлленберг әлсіз студенттерді күшті студенттермен ашық салыстыруды қатаң сынады және дене жазасын сирек қолданды; екеуі де оны сол кездегі американдық педагогтардың көпшілігінен ерекшелендірді. Флашинг және Колледж Пойнттағы мектептер қуанышпен, қарбаласпен толы оқушылар қауымы болды. Джеймс Ллойд Брек (1818–1876) Мюлленберг пен оның ұжымымен Лонг-Айлендте бес жыл өткізді. Ол қалыпты студент саналғанмен, Пенсильвания университетіне үшінші курсқа түсіп, келесі жылы magna cum laude бітірді. Дини мектептен кейін Брек батысқа барып, үш семинария (оның ішінде Висконсин штатындағы Нашотаха Хаус епископ семинариясы), төрт мектеп-интернат, үш колледж және жиырма шіркеулік мектеп құрды (соның ішінде Миннесота штатының Фариболт қаласындағы Шаттук Сент-Мэри мектебі). Қайта өркендеу дәуірінде христиан дінінің таралуын жақсы білетін ол Миннесота штатының Солтүстік орманды аймағындағы Миссисипи Чиппева тайпасы арасында миссионер болып жұмыс істеді және Оджибве студенттері үшін Мюлленберг үлгісіндегі мектептер құрды. Мюлленберг үшін білім беру – толыққанды және жан-жақты процесс. Білім беруге христиандықты қолдануы Гораций Маннның (1796–1859) және Томас Арнольдтың 1828 жылы Ругби мектебіндегі жұмысының мақсаттарына ұқсас болды. Джон Дьюиді алдын ала болжап, Мюлленберг былай деп жазды: «Кейбір ұлы ойлар дамуына баяу болады, ал емен ағашының алғашқы тұқымы оның болашағын көрсетпейді» және «Ақылдылықты жүрек есебінен дамытуға болмайды». Ол және оның шәкірттері дін академиялық қатаңдық пен жоғары білім стандартын жоққа шығармайтынын қамтамасыз етті: «Дінді нашар білімге жауапкершілікке тартуға болмайды». Мюлленбергтің шәкірті Генри Койт (1830–1895) былай деді: «Жоғары мақсат төмен мақсаттан жақсы».

Muhlenberg was born in Philadelphia, Pennsylvania, on September 16, 1796. He was a great grandson of Henry Melchior Muhlenberg (1711–1787, known as the father of Lutheranism in America) and a grandson of Frederick Muhlenberg (1750–1801), a member of the First and Second Continental Congresses and Speaker of the House of Representatives. Muhlenberg was educated at the Philadelphia Academy and the Grammar School of the University of Pennsylvania, graduating from the university in 1815. In 1817 he was ordained a deacon in the Protestant Episcopal Church, becoming assistant to Bishop William White (1748–1836) in the rectorship of Christ Church, St. Peter's and St. James' in Philadelphia. At this time Muhlenberg was influenced by his older friend, Jackson Kemper (1789–1870), who became the first Missionary Bishop of the Protestant Episcopal Church in 1835. In 1820, Muhlenberg was ordained a priest, and until 1826 he was rector of St. James' Church in Lancaster. Largely due to his efforts, Lancaster was the second public school district created in the state. His interest in church music (particularly hymns) prompted his 1821 pamphlet, A Plea for Christian Hymns, and he compiled Church Poetry in 1823 for his parish. That year Muhlenberg was appointed by the General Convention to its committee on psalms and hymns. Its collection (approved in 1826) contained several of Muhlenberg's compositions, including I Would Not Live Alway, Shout the Glad Tidings and Saviour, Who Thy Flock Art Feeding. His schools blended home, school and church. These Episcopalian communities considered literature, the sciences, and moral education equally in order to mold Christian character rather than pursuing academic excellence alone. Muhlenberg defined character as not only moral goodness, but also the qualities, skills and attitudes favoring effectiveness in the world (for example, to manage a challenging course of study). Academic excellence would inevitably follow. His schools were Christian families, with Christ as the head, and by church school he meant a part of the Body of Christ in which divine grace (God's help) was present for the believer. Muhlenberg and his successors considered the school as the scholastic church. A practical Christian, his Christianity was more practice than theology. Echoing John Henry Newman, Muhlenberg believed that "Christianity can not be inculcated in the abstract." One of the least sectarian religious leaders of his generation, he realized that unless a religious school teaches a particular religion it would become secular or splinter into factions. A lasting, healthy religious tolerance in a community is enabled by a religious center (or established discipline) from which hospitality and tolerance radiate to the community. Muhlenberg's experience in public schools from 1818 to 1826 impressed him with the importance of Christian education, and he wanted the Flushing school to build Christian character with denominational instruction. In his 1828 pamphlet The Application of Christianity to Education, he assumed that a moral education would be based on Christianity because of his belief that God revealed himself in a particular way through Jesus Christ. Muhlenberg was confident that through the Bible, humans can glimpse the will of God and a moral education is based on knowledge of that will. A classical scholar familiar with moral goodness in the pagan world, to him the Gospel and Christianity were true and the best education would incorporate them. To Muhlenberg, virtue was synonymous with Christ. According to his 1828 pamphlet, "The Law of God is the law of the school" as a pattern or blueprint. Muhlenberg strongly discouraged public comparison of weaker to stronger students, and rarely administered corporal punishment; both distinguished him from most contemporary American educators. The schools at Flushing and College Point were happy, busy scholastic brotherhoods. James Lloyd Breck (1818–1876) spent five years on Long Island with Muhlenberg and his staff. Although considered an ordinary student, he entered the University of Pennsylvania as a third year student and graduated magna cum laude the following year. After divinity school, Breck went west and founded three seminaries (including Nashotah House Episcopal Seminary in Wisconsin), four boarding schools, three colleges and twenty parochial schools (including Shattuck St. Mary's School in Faribault, Minnesota). Well versed in the spread of Christianity during Late Antiquity, he was a missionary among the Mississippi Chippewa in the North Woods of Minnesota and established Muhlenberg type schools for Ojibwe students. For Muhlenberg, education was holistic and comprehensive. His application of Christianity to education resembled the aims of Horace Mann (1796–1859) and Thomas Arnold's work at Rugby School beginning in 1828. Foreshadowing John Dewey, Muhlenberg wrote: "Some great minds are slow in developing, the acorn gives little promise of the oak" and "The head should not be furnished at the expense of the heart." He and his scholastic heirs did not allow religion to usurp academic rigor and high scholastic standards: "Religion should never be held to account for inferior scholarship." According to Henry Coit (1830–1895), a disciple of Muhlenberg, "A high aim is better than a low one."

Америка білім беруіне әсері

Мюлленбергтің Флашинг институты мен Сент-Пол колледжі Америка Құрама Штаттарында 1837 жылғы қаржылық дағдарыстың қысымына төтеп бере алмағандықтан жабылды. Дегенмен, оның педагогикалық көзқарасын шәкірттері басқа аймақтарға таратып, жеткізді. 1842 жылы ол Мэриленд штатының Сент-Джеймс қаласында Сент-Джеймс мектебін құруға көмектесті, оның көмекшісі – Сент-Пол колледжі мен грамматикалық мектептің оқытушысы Джон Барретт Керфут болды. Кейін Керфут Питтсбургтің тұңғыш епископы болып, Мюлленбергтің принциптерін пайдалана отырып, 1879 жылы Троица залындағы ұлдар мектебін құрды. Білім берудегі еңбегі үшін Керфут Кембридж университетінен құрметті доктор дәрежесін алды. Генри Аугуст Койт (1830–1895), Мюлленберг пен Керфуттың бұрынғы оқушысы, 1856 жылы Нью-Гэмпшир штатының Конкорд қаласында Санкт-Пол мектебінің алғашқы ректоры болды. Керфуттың туған інісі 1865 жылы Массачусетс штатының Саутборо қаласында Сент-Марк мектебінің алғашқы директоры болды. Эндикотт Пибоди (1857–1944) 1884 жылы Гротон мектебін құрды; Мюлленбергтің ықпалын мойындап, ол оның портретін кабинетіне іліп қойды және Гротонды «шіркеу мектебі» деп атады. Род-Айленд штатындағы Сент-Джордж мектебінің негізін қалаушылар (1896) Мюлленбергті білім берудегі пионер ретінде көрсетті, ал ол 1839 жылы Вирджиния штатының Александрия қаласындағы Епископтық орта мектебінің құрылуына да ықпал етті. Мюлленберг EHS мектебінің алғашқы директоры Уильям Нельсон Пендлтонмен кеңесіп, Вирджиния епископының өтініші бойынша Сент-Полде (Колледж Пойнт) оқытқан аколит Мило Маханды жіберді. Тарихшы Джеймс Маклачлан «American Boarding Schools: A History» (1970) еңбегінде Мюлленберг мектептерінің американдық пансиондық мектептер арасындағы ерекшелігін атап өтті.

Діндік наным-сенімдер

Мюлленбергтің дінін сипаттау қиын. Оның толысқан дінін американдық акценті бар англикандық христиандық деп атауға болады. Ол өзінің тармағындағы әртүрлі топтар – Жоғары шіркеу, Евангелистік, Төмен шіркеу – тарапынан қолдау тапты, бірақ өзіндік жолын ұстанды. Кейбір жағынан, ол Кең шіркеу деп аталған нәрсенің ерте мысалы болды. Ол Рим католиктігі мен догматикалық протестантизмнің «жаңалықтарына» қарсы шығып, 11 ғасылғы Шығыс-Батыс бөлінісінен бұрынғы Киелі кітаптар мен шіркеу ілімін бекітті. Мюлленберг 17 ғасырғы англикан епископы Джон Козиннің «Ежелгі католик шіркеуінің үлгісінде протестант және реформаланған» деген сөздерін қайталап айтты. Оның ұстанымы Эдвард Бувери Пузиге (1800–1882) да ұқсас болды, ол Оксфорд профессоры және Англия шіркеуіндегі 19 ғасырғы жаңару қозғалысының көшбасшысы еді. Мюлленбергке Оксфорд қозғалысы, Уильям Уайт (1748–1836), Джон Кебл, Джон Генри Ньюман, Пузи, Ричард Хукер (1554–1600) және Джереми Тейлордың (1613–1667) христиандық төзімділігі әсер етті. Жастығында Мюлленберг епископ Джозеф Батлердің (1692–1752) «Он бес уағыз және Діндік аналогия» еңбегімен жақсы танысты. Лютеран болып туған Мюлленберг бала кезінде Протестанттық епископтық шіркеуге ауысты. Уильям Уайттан Филадельфияда тәлім алып, Джексон Кемпердің діни қызметке дайындауында болған ол 1840 жылдардың соңында өзінің дінін «Евангелиелік және католиктік» деп атап бастады және 1850 жылдары осы атпен газет шығарды. «Евангелиелік» дегенмен Мюлленберг Иса Мәсіхке жеке бағынуды, Киелі кітапты Құдай сөзі ретінде қабылдауды және Ізгі хабарды өмір сүру және тарату жауапкершілігін білдірді. «Евангелиелік» христиандықтың спонтандығы мен Рухтың жетелеуімен жасалатын нәрсені білдірді. «Католиктік» дегенмен Мюлленберг сенімнің «негізін» – дәстүрді, сенімділіктерді, литургияны және қасиеттіліктерді білдірді. Ньюманның сегіз томдық «Парохиалдық және қарапайым уағыздары» Мюлленбергтің көптеген көзқарастарымен паралельдік тартады. Мюлленберг Мәсіхке сезімталдықсыз табынды, Исаның оның мектептерінде, приход шіркеуінде және Нью-Йорктегі Сент-Лука ауруханасында, ол науқастар мен өлгендерге көмектескен жерде өмір сүргеніне сенді. Өмірінің соңында Лонг-Айлендте Сент-Джонленд құрғанда, ол білім беру бағдарламаларындағы басты оқу пәні «Иса» дейтін. Адамдар мен институттардың тарихы – диахрондық құбылыс; уақыт тоқтап тұрмайды және барлығы өзгеріп отырады. Мюлленбергтің сенімі мен тәжірибесі ондаған жылдар бойы дамыды. Ол тумысынан реформатор болды және PECUSA-да реформалар жасады. Ол көптеген Жоғары шіркеушілерді және «англо-католиктер» деп аталғандарды шабыттандырды, бірақ ол Жоғары шіркеуші де, аңгло-католик те емес еді. Ол Құдайға табынудың инноваторы ретінде танымал болды, бірақ ешқашан нағыз «ритуалшыл» болған емес. Ол мектептеріндегі шіркеу рәсімдерін енгізгеннің жалғыз мақсаты – оның шәкірттерінің санасына христиан дінінің ұлы доктриналарын сіңіру еді. Бұл тәсіл жақсы нәтиже берді. Бұл идея аңгло-католиктік емес, Локктық идеяға жақын болды: ол жас саналарға айқын әсер қалдыруды қалады. Мюлленберг ерекше романтикалық, консервативті немесе реакциялық болған жоқ. Мюлленбергтің бірнеше бұрынғы шәкірттері мен ізбасарлары аңгло-католиктер болғанымен, ол 1845 жылы Ньюманның Рим католиктігіне ауысқанда көңілі қалды. Дарвинизмге қарсы тұрмаған Мюлленберг заманауи идеяларға қызығушылық танытты. Ол патриоттық өлеңдер жазды және апта сайын Евхаристия және күнделікті қызметтер өткізген алғашқы епископтық діни қызметкер болды. 1853 жылы ол Епископальдық шіркеудің Бас жиналысына Муленберг мемориалы деп белгілі болған ұсыныс енгізді. Ұсыныста қауымдастықтың қажеттіліктеріне, әсіресе жексенбі күнгі таңертеңгі құлшылыққа жауап беру үшін қауымдық дін қызметкерлерінің ашық ойлылығы мен еркіндігіне шақырылды. Мюлленбергтің кейбір қағаздары мен мақалалары 1875 жылдан 1877 жылға дейін Энн Айрстың «Евангелиелік католиктік қағаздары» деген атпен екі томдық жинақта жарияланды. Ол өзінің ресми өмірбаянын өзі үшін сақтаған қағаздарынан жазды (ол оның өтінішін орындап, қайтыс болғаннан кейін оның қағаздарының көп бөлігін жойды).

Muhlenberg's religion can be difficult to describe. His mature religion may be described as Anglican Christianity with an American accent. He was claimed by different parties within his denomination—the High Church, the Evangelical, the Low Church—but proceeded in his own way. In some respects, he was an early example of what came to be called the Broad Church. He opposed the "novelties" of Roman Catholicism and dogmatic Protestantism, affirming the Scriptures and church teaching before the 11th century East–West Schism. Muhlenberg echoed the 17th century Anglican bishop John Cosin who wrote that his Anglican church was "Protestant and Reformed according to the Ancient Catholic Church." His position was also similar to Edward Bouverie Pusey (1800–1882), an Oxford professor and a leader of the 19th century revival movement in the Church of England. Muhlenberg was influenced by the Oxford Movement, William White (1748–1836), John Keble, John Henry Newman, Pusey, Richard Hooker (1554–1600) and the Christian tolerance of Jeremy Taylor (1613–1667). As a youth, Muhlenberg worked to become quite familiar with the Fifteen Sermons and Analogy of Religion of Bishop Joseph Butler (1692–1752). Born a Lutheran, Muhlenberg converted to the Protestant Episcopal Church as a boy. Trained in Philadelphia by William White and prepared for ordination by Jackson Kemper, he began to call his religion "Evangelical and Catholic" in the late 1840s and published a newspaper of that name in the 1850s. By "evangelical," Muhlenberg meant personal devotion to Jesus Christ, dedication to the Scriptures as the Word of God, and the responsibility to live and share the Gospel. "Evangelical" connoted what is spontaneous and Spirit led about Christianity. By "Catholic," Muhlenberg meant the "bones" of the Faith: tradition, creeds, liturgy, and sacraments. Newman's eight volume Parochial and Plain Sermons parallel many of Muhlenberg's views. Muhlenberg worshiped Christ without sentimentality, believing that Jesus lived in his schools, his parish church, and in St. Luke's Hospital, New York, where he ministered to the sick and dying. When he created St. Johnland on Long Island late in his life, he would say that the primary study in the educational programs there was "Jesus." The history of persons and of institutions is a diachronic phenomenon; time does not stand still and everything changes. Muhlenberg's faith and practice developed over the decades. He was a born reformer and did effect reforms in the PECUSA. He inspired many High Churchmen and those who came to be called "Anglo Catholics," but he was neither a High Churchman nor an Anglo Catholic. He was well known as an innovator of divine worship but was never a true "ritualist." The ritualism he introduced in his school chapels had one purpose: to impress upon the minds of his boys the great doctrines of Christianity. The concept worked to good effect. It was as much a Lockean as an Anglo Catholic idea: He wanted to give vivid impressions to young minds. Muhlenberg was neither particularly romantic nor conservative or reactionary. Although several of Muhlenberg's former students and followers became Anglo Catholics, he was dismayed when Newman converted to Roman Catholicism in 1845. Unthreatened by Darwinism, Muhlenberg was interested in modern ideas. He wrote patriotic poems and was the first Episcopal priest to hold a weekly Eucharist and daily offices. In 1853, he submitted a resolution to the General Convention of the Episcopal Church which became known as the Muhlenberg Memorial. The resolution calling for open mindedness and the freedom of parish clergy to be responsive to parishioner needs, especially concerning Sunday morning worship. Some of Muhlenberg's papers and articles were published in two volumes from 1875 to 1877 as Evangelical Catholic Papers by Anne Ayres, who also wrote his official biography from papers he saved for her (she honored his request and destroyed most of his papers after his death).

Кейінгі жылдар

1845 жылы Мюлленберг Нью-Йорк қаласына көшіп келді. Келесі жылы ол қарындасы Мэри А. Роджерс салған, жалға ақысыз берілетін Киелі Қауым шіркеуінің ректоры болды. Мюлленберг 1845 және 1852 жылдар аралығында протестанттық епископальдық диаконшалардың алғашқы американдық орденін, Киелі Қауымның қарындас қауымын құрды. Оның қарындастар қауымымен жұмысы 1850 жылы Сент-Лука ауруханасының ашылуына әкелді, оған оның қауымы 1847 жылдан бастап әр Сент-Лука күнінде қайырымдылық жасады. 1866 жылы Мюлленберг Лонг-Айлендте Сент-Джонленд шіркеуінің өндірістік қауымдастығын құрды. Ол Кінгс-Паркке жақын Лонг-Айленд бұғазының жағалауынан 1,5 миль (2 км) жерді жас, мүгедек балалар мен қарт адамдарға арналған үй ретінде сатып алды. Коттедждер үшін шамалы төлем алынды. Мюлленберг 1877 жылдың 8 сәуірінде Сент-Лука ауруханасында қайтыс болды және Сент-Джонленд зиратында жерленді. Оның педагог ретіндегі беделі Нью-Йоркке көшіп келгеннен кейінгі оқу ортасынан тыс жетістіктерімен ішінара басылып қалды.