Кіріспе

XVI ғасырдағы итальяндық инженер Федериго Джанбелли (немесе Джанбелли; сол кездегі ағылшын мәтіндерінде Дженбелли немесе Дженибелли деп те көрсетіледі) - XVI ғасырдың соңы мен XVII ғасырдың басында Испанияда, Испан Нидерландында және Англияда жұмыс істеген итальяндық әскери және азаматтық инженер.

Ерте өмір және испан қызметі

Джанбелли XVI ғасырдың ортасында Мантуяда дүниеге келген. Италияда әскери инженер ретінде тәжірибе алғаннан кейін, ол Испанияға Филипп II-ге қызмет етуді ұсынды. Бірақ, оның ұсыныстарына құлшыныспен қабылданбады, және патшадан дереу жұмыс таба алмағандықтан, Антверпенге көшті, онда ол ғылымның түрлі салаларындағы білімімен тез арада үлкен даңққа ие болды. Ол сол жерде тұрғанда үйленген деген әңгіме бар.

Антверпен қоршауы

Гьямбелли испан сарайындағы сәтсіздігі үшін кек алуға ант еткені айтылады. 1584 жылы Антверпенді Парма герцогы Александр Фарнезе қоршағанда, ол өзінің қызметін Англияның Елизавета I-іне ұсынды, ол оның қабілеттерін тексергеннен кейін, қаланың қорғанысына кеңес беру үшін оны жалдады. Оның қалаға азық-түлікпен қамтамасыз ету жоспарлары сенат тарапынан қабылданбады, бірақ олар теңіз жағынан қалаға кіруді жабатын понтондық көпірді жою схемасын өзгертуге келісті. Осы мақсатта 60 және 70 тонналық екі кеме "тозақ машиналары" немесе "от өртеушілерге" айналдырылды. Осы кемелердің бірі көпірге шағылысып жарылып, шамамен 1000-нан астам испан сарбазын өлтірді, сонымен қатар 200 футтан (61 метр) астам ені бар құрылыста үлкен бұзушылықтарға әкелді. Вице-адмирал Якоб Якобсеннің (немесе Якобзонның) тартынбауы болмағанда, бұл голланд флотының қалаға көмекке келуіне мүмкіндік берген болар еді.

Англиядағы қызмет

Антверпен тапсырылғаннан кейін, Джанбелли Англияға кетіп, 1585 және 1602 жылдар аралығында патшалық қызметке орналасты. Ол ағылшын сарайындағы итальяндық инженерлердің соңғысы болды. 1588 жылдың шілде және тамыз айларында ол Темза сағасын нығайтумен айналысты, бұл күтілетін испандық шапқыншылықтың ең мүмкін болатын жері деп есептелді. Жұмысқа Тилбери мен Грейвсендтегі ескі блокхаустардың айналасына топырақтан қоршау салу, сондай-ақ өзен арқылы 120 кеме мачталарымен тіреліп тұрған тізбектен тұратын қорғаныс тоғаны кірді; сонымен қатар ағылшын армиясының екі жағалауда да орналасуына мүмкіндік беретін понтондық көпір салынды. Құрылыс аяқталғаннан кейін алғашқы толқын кезінде тоған бұзылып кетті. Джанбеллидің осы жұмыстарға қосқан нақты үлесі белгісіз, өйткені ол Эссек айманындағы ағылшын армиясының қолбасшысы болған Лестер графының есептерінде есімдері жоқ; алайда, оның аты есептерде көрсетілген, ол күніне алты шиллинг және сегіз пенс (£0.33) көлемінде лайықты төсім алған. Испан Армадасына Кале жолында өрт сөндіруші кемелер шабуыл жасағанда, туған паника ішінара испандықтардың өрт сөндіруші кемелер Джанбелли жасаған «тозақ машиналары» деген сеніміне байланысты болды.

1591 жылы Джанбелли лорд Берглиге Лондон қаласын қоршаған лас суарларды тазартатын су жүйесі және тағы бір жоспар (мүмкін өрт сөндіру гидрантының түрі) ұсынды, бұл қаладағы өрттермен тиімді күресуге мүмкіндік берер еді. Осы жобалардың ешқайсысы іске асырылмаған сияқты. 1597 жылдан бастап Джанбелли Уайт аралындағы Карисбрук қамалын қоршап тұрған итальян стиліндегі бекініс құрылысын бастады; жұмыс көбінесе 1600 жылы аяқталды, бірақ қамалдың бастапқы екі мұнарасын қайта жаңарту 1603 жылға дейін аяқталмады. 1602 жылы Тайлық кеңестің өтініші бойынша Джанбелли Плимут-Ходағы бекіністі қарап шықты, ол қазіргі Корольдік цитадель орналасқан жерде орналасқан, қорғаныс жеткіліксіз деген шағымдардан кейін. Джанбелли Плимут туралы үш есеп дайындады. Ол қаланы тоғыз равелинмен қоршауды ұсынды. Ол Лондонда қайтыс болды делінеді, бірақ қай жылы қайтыс болғаны белгісіз.