Кіріспе

Петанж (petɑ̃ʒ; ; Petingen) – Люксембургтің оңтүстік-батысындағы коммуна және қала. Ол Эш-сюр-Альзетт кантонының құрамына кіреді және Люксембургтегі халық саны бойынша бесінші коммуна, сонымен қатар қала мәртебесі жоқ ең көп халқы бар коммуна. Петанж Бельгия және Франциямен шекаралас орналасқан. 2024 жылғы мәліметтер бойынша, коммунаның солтүстігіндегі Петанж қаласының халқы 9 910 адамды құрайды. Коммунаға Ламаделен және Роданж сияқты басқа да қалалар кіреді. Коммуна Люксембургтың ең кішкентай коммуналарының бірі болғанымен, халық саны бойынша бесінші орында тұр. Бұл қала мәртебесіне ие емес ең көп халқы бар коммуна.

Тарих

Қазіргі кездегі Петанге елді мекені алғаш рет 938 жылы "Пердгиттен" деген атпен аталады. Алты ғасыр өткен соң да Петанге аса маңызды орынға ие бола алмады. 1536 жылы онда бар болғаны 25 шамасында адам тұрды. 1601 жылы Люксембург пен Лотарингия герцогтігінің арасындағы шекара алғаш рет нақты белгіленді. Қазіргі коммуна екеуінің арасында бөлінді, Петанж қаласы Люксембургке, ал оңтүстікке қарай орналасқан Роданж және Ламаделен қалалары Лоррания жағында қалды. 1795 жылы Люксембург Революциялық Францияның Форрец департаментіне қосылғанда, бұрынғы аумақтары біріктіріліп, коммунаның қазіргі аумағы қалыптасты. Бірақ, Вена конгресінен кейін Люксембург Нидерландтар Біріккен Корольдігіне өткенде, Роданж және Ламаделен қалалары да онымен бірге өтті. Қаланың маңыздылығы 19 ғасырдың соңында темір кенін өндіру және болат өнеркәсібінің қарқынды дамуына байланысты арта түсті. Петангеге алғашқы теміржол 1873 жылы салынды, ол Эш-сюр-Альзеттеге дейін созылды. 1873 жылы Этельбрукке, ал 1900 жылы Люксембург қаласына қосымша теміржол желілері тартылды. 9 қыркүйек 1944 жылы Петанге Екінші дүниежүзілік соғыста неміс оккупациясынан азат етілген елдегі алғашқы коммуна атанды. Бостандық жолында қаза болған алғашқы сарбаздың құрметіне Хайман Йозефсон алаңында мемориал орнатылды. 2019 жылдың 9 тамызында қалаға күшті F2 деңгейіндегі көп бұрқасынды торнадо соқты. Бұл Люксембург үшін сирек кездесетін құбылыс. 19 адам жарақат алды, олардың екеуінің жағдайы ауыр, ал 160-тан астам ғимарат қирады. Торнадоның жел жылдамдығы сағатына 200-250 км-ге жетіп, F3 деңгейіне сай келді. Көптеген үйлердің шатырлары толығымен жыртылып, кейбіреулері үйлер мен көліктердің үстіне құлап түсті. Ірі тіреулер де құлатылды. Торнадо барлығы 14 км (8,6 миль) қашықтықты қамтиды.

География

Коммуна Люксембургтің оңтүстік-батыс бөлігінде орналасқан, француздық Мёрт және Мозель департаментімен және Бельгияның Люксембург провинциясымен шекаралас. Роданж қаласы Бельгияның Обанж қаласының жанында, шекараның ар жағында жатыр. Петанж Қызыл Жерлердің батыс шетінде орналасқан: Люксембургтің оңтүстік және оңтүстік-батысын құрайтын темірге бай шөгінді тау жыныстары. Қала Чиерс өзені аңғарының жоғарғы бөлігінде орналасқан және Люксембургте Рейн су жинау алабынан тыс орналасқан сирек жерлердің бірі (Дифферданж коммунасымен бірге). Коммунаның ауданы шамалы, Люксембургтегі ең кішкентай коммуналардың бірі, бірақ үш маңызды қалаға орналасқан. Петанж қаласының халқы 6 909 адамды құрайды, бірақ Ұлы Герцогстықтағы жетінші үлкен қала болғанына қарамастан, коммуна халқының жартысынан да аз бөлігін құрайды. Коммунаның оңтүстік-батысындағы Роданж қаласында 4 505 адам, ал оңтүстігіндегі Ламаделейн қаласында 2 335 адам тұрады.

Көрікті жерлер

Коммунаның оңтүстігінде Тителберг орналасқан, оның үстінде кельт оппидумының қираған қалдықтары жатыр. Қоршалған төбедегі бекініс көне заманнан бері сақталған. Римдіктер басып алғанға дейін бүкіл елді мекенде 10 000-ға жуық адам тұрды, бұл оны Люксембургтегі Римге дейінгі ең ірі елді мекенге айналдырды. Петанге – Ұлы Герцогстықтағы ең ірі Көктөтемге дейінгі Карнавал мерекесінің отаны. Жыл сайын шамамен 1200 қатысушы және мыңдаған көрерменмен өтетін шерудің ресми атауы Karneval Gemeng Péiteng немесе Kagepe (Люксембург тіліндегі бас әріптері Ka, Ge және Pe деп айтылады). Фонд-де-Грас мұражай темір жолы мен мұражайы 1900 жылғы Қызыл Жерлердің өркендеген кезін қайта жаңғыртады. Орталық Differdange коммунасының шегінде, шығысқа қарай орналасқан, екі бу локомотиві келушілерді Петанге және Роданж қалаларына жеткізеді және жаз айларында аймаққа туристер ағынын әкеледі. Петанге футбол командасы Люксембургтың жоғары лигасы – Ұлттық дивизионда ойнайды, оның атауы Union Titus Pétange. Олар өз алаңдарындағы ойындарын Стад Мунисипаль стадионында өткізеді. 1910 жылы құрылған Люксембургтың ең көне клубтарының бірі болғанына қарамастан, Петанге тек бір рет – 2004-2005 жылдары Люксембург кубогын жеңіп алды.

Спорт

Юнион Титус Петанж футбол клубы.