Кіріспе

Француз дипломаты (1845–1935)

Жюль Мартин Камбон (5 сәуір 1845 – 19 қыркүйек 1935) – француз дипломаты және Пол Камбонның бауыры. Германиядағы елші (1907–1914) ретінде достық келісімді қамтамасыз ету үшін көп еңбек етті. Ол Реймонд Пуанкаре сияқты француз басшыларының Берлин Франция, Ресей және Ұлыбританиядан құралған Үштік Одақты әлсіретуге тырысып жатыр деген шешіміне көңілі толмады, сондай-ақ бейбітшілікке шын ниетпен ұмтылмағанын сезді. Француздық пікір бойынша, соғыс сөзсіз болатын.

Өмірбаян

Камбон өзінің мансабын 1866 жылы заңгер ретінде бастады, Франко-пруссия соғысында қызмет етті және 1871 жылы мемлекеттік қызметке қабылданды. Ол Норд (1882) және Рона (1887–1891) департаменттерінің префекті болды, ал 1891 жылы Алжирдің генерал-губернаторы болып тағайындалды, онда ол 1874 жылы екінші дәрежелі лауазымда қызмет еткен. Камбон 1897 жылы Вашингтондағы Франция елшісі болып тағайындалды және осы қызметінде Испания үкіметі атынан АҚШ-қа қарсы соғыстан кейін бейбіт келісімнің алғышарттары бойынша келіссөздер жүргізді. Ол 1898 жылғы соғыс кезінде АҚШ-тағы француз елшісі қызметін атқарды. Испания мен АҚШ арасындағы бейбіт келіссөздерге белсенді қатысып, 1898 жылғы Париж шартына үлес қосты. Оның осы келіссөздердегі рөлі Испания мен Францияның берік саяси серіктестік орнатуына көмектесті. Камбон 1902 жылы Испанияға, ал 1907 жылы Германияға елші болып ауыстырылды, онда 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін қызмет етті, содан кейін соғыс жылдары Франция Сыртқы істер министрлігінің саяси бөлімінің басшысы болды. Камбон Ұлыбританиямен жасалған Entente Cordiale-ге сенім білдіріп, Францияның басты одақтасымен дипломатиялық байланыстарды нығайту және күшейту үшін жұмыс істеді. Құпия келіссөздер Осман империясы жеңілгеннен кейін Палестина мәселесін шешуге әкелді. Соғыс аяқталар кезде Камбон француз премьер-министрі Александр Рибоның кеңесшісі болды. Сайкс-Пико келісімі, көптеген айлар бойы Париж бен Лондонға ғана белгілі болған мәселе, құпиялыққа оранылды. Камбон Сұлтандық құлағаннан кейін жас түркілердің әскери режимі орнағаннан кейін араб-сионистік-әрмен альянсының құрылуына көмектесті. Оның басқарған бөлімі Орталық державаларды, царизмді және большевизмді жеңу мақсатында британдық Сыртқы істер министрлігімен әскери және басқа да барлау ақпаратын бөлісті. 1928 жылы ол дипломатия туралы классикалық зерттеуін жариялады – «Дипломат» атты еңбегі, ол ағылшын, испан, неміс және орыс тілдеріне аударылды. Онда ол былай деп жазды: «Дипломатты қарапайым адамдардан ерекшелендіретін нәрсе – эмоцияларға деген сыртқы бейжайлығы; ол кәсіби ұстанымды түсініксіз көрінетін деңгейге дейін сақтауға міндетті». Оның інісі Пол да танымал француз дипломаты болды.