Кіріспе

Питтсбургтегі арена, АҚШ (1890–1956)

Дукесн бақшасы (1940 жылға дейін ресми түрде Дукесн бақшасы, одан кейін Бақшалар) – 20-шы ғасырдың бірінші жартысында Пенсильвания штатының Питтсбург қаласындағы негізгі спорт аренасы. 1890 жылы салынған бұл ғимарат бастапқыда трамвай депосы ретінде пайдаланылды, кейін көп мақсатты аренаға айналды. Бақшалар 1896 жылы қаланың бұрынғы спорт аренасы – Шенли Парк Казиносы өрттен қирағаннан кейін үш жыл өткен соң ашылды. Жылдар бойы Бақшалар Питтсбургтің бірнеше тарихи спорт командаларының үй аренасы болды, мысалы, мұз хоккейінен «Питтсбург Пиратс» және «Питтсбург Хорнетс». Ойыншыларды ашық түрде жалдап, саудалаған алғашқы мұз хоккей лигасы – Батыс Пенсильвания Хоккей лигасы барлық ойындарын Бақшаларда өткізді. Арена сонымен қатар шайба тақталарының үстіне шыны орнатуды қолданған алғашқы хоккей алаңы болды. Питтсбургтік «Pittsburgh Plate Glass Company» компаниясы жергілікті жерде әзірлеген «Herculite» шынысы алғаш рет Питтсбургте сынақтан өтті. Бұзылмайтын шыны ойдағыдай жетілгенге дейін көптеген ареналар сым торларын пайдаланды. Соңында, Америка Баскетбол қауымдастығының (кейіннен Ұлттық Баскетбол қауымдастығы) негізін қалаушы «Питтсбург Айронмен» командасы 1946-1947 жылдары Бақшаларда өнер көрсетті. Командалық спорттан бөлек, аренаның екінші қабатында орналасқан «Дукесн Гарден Балл Румы» сол кездегі елдегі ең ірі би залдарының бірі саналды.

Басталуы: 18901910

Дукесн бақшасы 1890 жылы қаланың Оукленд ауданында Дукесн тракциялық компаниясының троллейбус депосы ретінде салынған. 1895 жылы Питтсбург саясаткері Кристофер Лайман Маги ғимаратты сатып алып, қайта жаңартуға шамамен 500 000 доллар жұмсады. Ол өзгерткен құрылысты Дукесн бақшасы деп атады, бірақ жергілікті тұрғындар оны әрқашан "Арена" деп атады. Әлемдегі ең үлкен жабық мұз айдыны және екінші қабаттағы баль залы бар "Гарден" ең танымал жабық орынға айналды. Гарденде жылдам коньки тебу, роликтермен коньки тебу, би жарыстары, музыкалық қойылымдар, роликтер дербиі, велосипед жарыстары және университеттер арасындағы баскетбол ойындары өткізілді. Ғимарат тез арада түрлі жиналыстарға арналған орынға айналды: опера спектакльдері, бокс матчтары және саяси митингілер ұйымдастырылды. Дегенмен, ғимараттың басты артықшылығы Солтүстік Америкада теңдесі жоқ жасанды мұз беті болды. Көптеген американ қалаларында сол кезде жасанды мұз жасайтын мүмкіндік болмады. Гардендегі 26 000 шаршы фут мұз бетімен, Батыс Пенсильвания хоккей лигасының командалары мен Халықаралық кәсіби хоккей лигасының "Питтсбург кәсіпқойлары" 1909 жылға дейін өз ойындарын Гарденде өткізді. Гарденнің жасанды мұз беті Питтсбургті кәсіби хоккейдің алға басушысы етіп, 1890 жылдары аймақта алғашқы кәсіби американ футболшылары дүниеге келгендей, дамытуға көмектесті. WPHL ойыншыларына 1904 жылға дейін хоккей ойнағаны үшін ақы төленді, бірақ осы жылы алғашқы кәсіби лига ресми түрде құрылды. "Питтсбург кәсіпқойлары" 1904 жылы IPHL құрамына қосылу үшін "Канаддық Су", "Мичиган Су", "Калумет Майнерс" және "Портадж Лейкс Хоккей клубымен" бірікті. Алайда, 1906-07 маусымынан кейін басқа кәсіби лигалар пайда бола бастады, IPHL таратылды, ал WPHL 1909 жылға дейін қайта жандандырылды. Осы кезеңде бірнеше Питтсбург командаларында ойнаған Гарнет Сикссмит Гарденде өткен ойында бір рет 11 гол соқты. Оның 11 голы аренаның рекорды болып саналады.

Олимпиада, сары жакеттер және қарақшылар: 19101936

1910-1915 жылдары Гарденде хоккей мен коньки тебудің орнына роликті коньки тебу танымалдылықтың өрбу кезеңін бастан өткерді. 1915-16 жылдың қысында хоккей қайта жанданды, сол кезде «Дукесн Гарден» әуесқой хоккей командасы құрылды (кейін «Питтсбург Атлетикалық Ассоциациясы» туымен ойнады және «Америка Құрама Штаттарының әуесқой хоккей қауымдастығының» «Питтсбург Сары Жакеттері» болып дамыды). «Карнеги Тех» хоккей клубы мен Питтсбург университетінің хоккей командасы да Гарденде өз алаңдық ойындарын өткізді. Көптеген адамдар Гарденде коньки тебу сеанстарына қатысып, жалпыхалықтық коньки тебу шараларына қосылды. 1920 жылы жалпыхалықтық коньки тебу әр кеш сайын, өнер көрсету күндерін қоспағанда, өткізілді, ал сенбі күні таңертең коньки тебуді үйренгісі келетін мектеп оқушыларына арналды. Сол жылы Гарденде аренаның менеджері Рой Шули 11 ойыншыдан тұратын құрама жасады, ол Антверпен ойындарында күміс жүлдеге ие болды – бұл спорттың Олимпиадалық дебюті болды. 1925 жылы НХЛ-дің «Питтсбург Пирайтс» командасы кеңейтілді, Сары Жакеттерден ойыншыларға кәсіби келісімшарттар жасау арқылы құрылды. «Пирайтс» 1925 жылдың 7 қарашасында НХЛ-ге қабылданды. Осы кезде Гарденнің үлкен мұз алаңы НХЛ стандарттарына сәйкес келу үшін кішірейтілді. Питтсбургтің НХЛ-дегі алғашқы ойыны 1925 жылдың 2 желтоқсанында өтті, «Пирайтс» 8200 жанкүйердің алдында «Нью-Йорк Американс» командасымен кездесті. «Пирайтс» ойынды қосымша уақытта 2:1 есебімен ұтылды. 1930 жылы Ұлы депрессиямен байланысты қаржылық қиындықтар «Пирайтс» командасын Филадельфияға көшіруге мәжбүр етті, кейін ол таратылды. Ғасырдың басында қала хоккейдің даму ортасы болған «Дукесн Гарден» ақырында «Пирайтс» командасының құлауына себепкер болды. Гарденде 5000-нан астам жанкүйерге арналған орын болды, бұл ғасырдың басында жеткілікті болды, бірақ 1920 жылдардың соңында 18000 орындық «Мэдисон Сквер Гарден» сияқты басқа ареналармен салыстырғанда шағын болды. «Пирайтс» 5000 орындық Гарденде көп ақша таппады. Команданың қаржылық жағдайы соншалықты нашар болғандықтан, олар 1926-1927 жылғы маусымда Конахерді «Нью-Йорк Американс» командасына саяхатшы ойыншы мен 2000 долларға айырбастады. Конахер жылына 7500 доллар жалақы алатын НХЛ-дегі ең жоғары жалақылы ойыншы болған. Кейін «Пирайтс» командасы штаттың басқа бөлігіне көшіп, 1930-1931 жылдар маусымында франшизаның соңғы маусымында «Филадельфия Квакерс» атанды. 1935 жылы ол үшінші «Сары Жакеттер» құрамын құрды, ол Шығыс әуесқой хоккей лигасына қатысты. 1935-1936 жылдар маусымында «Сары Жакеттер» Гардендегі мұзды уақытты IHL-дің қысқа ғұмырлы «Питтсбург Шэмроксімен» бөлісті. Гарденге келген ең танымал родео актері Рой Роджерс және оның аты Триггер болды, олар 1945 жылдың 30 сәуірінде өнер көрсетті.

Хорнетс, мұз шаңғысы және темір жігіттер: 19361955

Гарристің өкілеттігі кезінде Бақта тағы бірнеше тарихи оқиғалар болды. Біріншіден, 1936 жылғы 31 наурызда ол 24 жастағы норвегиялық конькимен сырғанаушы Соня Хениді «Yellow Jackets» командасының үйіндегі ойынға дейін өнер көрсету үшін шақырды. Харрис Ұлы депрессия кезінде хоккей ойындарына көп көрермен жинауды қиындыққа тап болды, сондықтан Хениді кезеңдер арасында көрермендерді көңілдіру үшін жалдады. Көрсетілімдер үлкен сәттілікке ие болды, ал Харрис жақын арада Бродвейдегі ән мен би көрсетілімдерімен бәсекелесе алатын мұз шоуын жасауға кірісті. Содан кейін, 1936 жылғы 4 қазанда Харрис «Детройт Олимпиадасын» сатып алып, команданы Питтсбургке көшірді, онда олар «Питтсбург Хорнетс» деп аталды және Америка хоккей лигасының мүшесі атанды. Кейбір «Yellow Jackets» және «Shamrocks» командаларының ойыншылары кейін «Хорнетс» құрамына қосылды. «Yellow Jackets» ресми түрде таратылды, ал «Garden» келесі 20 маусым бойы «Хорнетс» командасының үйіне айналды. «Хорнетс» командасы «Garden» аренасында алғашқы ойынын 1936 жылғы 8 қарашада «Кливленд Баронс» командасына қарсы өткізіп, 5:2 есебімен жеңіске жетті. Кейіннен франшиза 1951 жылы «Провиденс Редс» командасынан, ал 1955 жылы «Буффало Бисонс» командасынан Калдер кубогын жеңіп алды. 1956 жылғы 10 қаңтарда «Garden» Питтсбург қаласы үшін Америка хоккей лигасының «Жұлдыздар ойынын» қабылдады. Алайда, «Garden» Дукейн университетінің баскетбол командасының және Баскетбол Америка қауымдастығының «Питтсбург Ironmen» командасының да үйі болды, ол NBA-ның алғашқы кезеңі болатын. Команда BAA-дағы жалғыз маусымын 1946-47 жылдары 15:45 есебімен аяқтады. «Ironmen» командасы болашақ колледж жаттықтырушысы және Даңқ залының мүшесі Пит Маравичтің әкесі Пресс Маравич және Мо Бекер сияқты ойыншылардан тұрды. Аренада сонымен қатар Питтсбургте өткен 16 бейтарап NBA тұрақты маусым ойындарының біріншісі де өтті. Аренада теннис спорты да ойналды. 1937 жылғы 15 қаңтарда «Garden» әлем чемпиондары Эллсворт Вайнс пен Фред Перри арасындағы теннис матчын қабылдады.

Концерттер

Бақтар тарихында бірнеше атақты концерттік орындаушылар да болды. 1929 жылдың 4 шілдесінде Джелли Ролл Мортон және оның Red Hot Peppers джаз тобы Гарденде өнер көрсетті. 1933 жылдың тамызында аренада Кэб Каллоуэй мен оның оркестрі болды. Оның шоуының бөлімдері радио арқылы хабарланды. Сонымен қатар, "Гарденс" опера әншісі Энрико Карузоны да қабылдады. Дегенмен, 40 жылдығын тойлағанда, Бақ әлі де Солтүстік Америкадағы ең жақсы мұз айдындарының бірі болып саналды және әлі де Канададан хоккейшілерді қызықтырып тұрды. Сондай-ақ, жергілікті "Стауфер" мейрамханасы да ашылды. 1979 жылы "Дюранти" мейрамханасы болған "Стауфер" Гарденстен қалған жалғыз белгі – екі 11 фут ені бар қызыл кірпіш қабырғаны ұсынды, бұл Гарденнің қонақтар бөлмесінің артқы қабырғасы болған. 2008 жылдың желтоқсанында "Дюранти" жабылды, ал Гарденнің орнына салынған пәтер үйі бұзылып, қайта жаңартылуға тиіс болды. Питтсбург хоккейі сайтының редакторы Джим Кубус және оның інісі қабырға бұзылар алдында кірпіштерді алып, екі жыл сақтады. Бүгінде Питтсбургтің көп мақсатты аренасы PPG Paints Arena ішінде орналасқан Captain Morgan демеушілікпен ашылған лаунжда Дукесн Гарденсінен алынған осы қабырғаның кішкентай бөлігі бар. Джо Луиске қарсы жекпе-жектің жеңісіне жақын болған атақты Питтсбург боксшысы Билли Конн Гарденде жұдырықтасты. 1998 жылдың 18 маусымында Гарден тұрған қиылысқа "Билли Конн бульвары" деп ат қойылды. Гарденнің бұзылуы Питтсбургтегі кәсіби шайбалы хоккейдің уақытша тоқтауына әкелді, себебі оны алмастыратын басқа қолайлы арена болмады. Рочестер Американс АХЛ-де Хорнетстің орнын басты. Питтсбургтің азаматтық аренасының құрылысы 1958 жылы Гарденнен үш шақырым батысқа қарай басталды.