Кіріспе

Кипрдегі Пыла (Πύλα; Pile) ауылы – Кипрдің Ларнака ауданында орналасқан. Бұл БҰҰ-ның қауіпсіздік аймағындағы төрт ауылдың бірі, ал қалған үшеуі – Атиену, Труллой және Денея. Пыла аралдың шығыс бөлігінде, Ұлыбританияның Декелия егемендік аймағына жақын жерде жатыр. Заң бойынша, ол Кипр Республикасы үкіметі бақылайтын басқа да аймақтар сияқты басқарылады, бірақ БҰҰ бейбітшілік сақшылары тарапынан күзетіледі. Бұл ауыл ерекшелігі – Кипрдегі грек кипрліктері мен түрік кипрліктері екеуі де тұратын жалғыз елді мекен. Ауылдың 850 тұрғыны грек кипрлігі, ал 487-сі түрік кипрлігі. Ауылда үш шіркеу және бір мешіт бар. Пила Коккинокремос – соңғы қола дәуіріне жататын археологиялық орын.

Тарих

Пила – Кипрдегі ең көне ауылдардың бірі. Ауылға алғаш рет орта ғасырларда қоныстанған. Көптеген ескі карталарда Пила немесе Пилла деп көрсетілген. Ауылдың аты грек тілінде болғандықтан, ол Византия кезеңінде де болған болуы мүмкін деген пікір бар. "Пила" атауы грекше "πύλη" (қақпа/кіреберіс) сөзінен туындаған, себебі бұл Месория жазығына баратын жалғыз жол болған. Ауылда Орталық Ланкашир университетінің кампусы орналасқан, бұл аралдағы жалғыз британдық университет.

Пайла туристік аймағы

Пайла туристік аймағы – теңізге жақын орналасқан және Пайла ауылының әкімшілік бөлігіне жатады. Кипрдегі ең сәнді қонақүйлердің бірнешесі Пайла туристік аймағында орналасқан, мысалы: «Алтын шығанақ», «Лордос жағажайы» және «Sandy Beach». Бұл бойлықта таверналар мен мейрамханалар, сондай-ақ туристік дүкендер мен бутиктер орналасқан, олардың барлығы жағажайға параллель орналасқан. Жағажай ұйымдастырылған сервистермен, сондай-ақ киосктер мен мұзқаймақ сататын орындармен қамтамасыз етілген. Пайла туристік аймағы жаңа Ларнака – Декелия теңіз жолымен жалғасып, Қыпр Туристік Ұйымының жағажайына дейін созылады.

Спорт

Қазіргі уақытта Аспис ФК Пила ауылындағы жалғыз футбол клубы. Сондай-ақ, ауылда Финикас аталған волейбол клубы да бар.

2023 жылғы дағдарыс

2023 жылдың 18 тамызында Түрік оккупациялық күштерінің, Қауіпсіздік күштері бас қолбасшылығының, де-факто түрік кипрлік полициясының және түрік кипрлік азаматтардың түрік әскерилері мен көліктері, аралдағы түрік билігінің салуға тырысқан жолды тоқтатуға тырысқан БҰҰ Кипрдегі бейбітшілік күштері (UNFICYP) әскерилері мен көліктерімен қақтығысқа түсті. Бұл жол британдық әскери базасының бақылау бекеттерінен өтетін солтүстік-шығыстағы жолды айналып өтіп, оккупацияланған аймақтағы Арсос ауылын, буферлік аймақтағы Пыла ауылымен жалғастыруды жоспарлап отыр. UNFICYP өз міндетін орындау, яғни қазіргі жағдайды сақтау қажеттігін айта отырып, жол құрылысын бейбіт жолмен тоқтатуға ниетті екенін мәлімдеді. БАҚ және әлеуметтік желілерге тараған видеоматериалдарда БҰҰ джиптері жол құрылысы алаңын бөгеп тұрғаны және түрік құрылыс техникасын басқаратын адамдардың көліктерді күшпен жылжытқаны көрсетілген. БҰҰ күштеріне жасалған бұл шабуыл Грекия, Франция, АҚШ, Еуропалық Одақ және Ұлыбритания тарапынан халықаралық айыптамаға ұшырады. БҰҰ және Кипр билігінің сын-пікірлері құрылыстың аралдың бөліну мәселесін шешу бойынша келіссөздерге теріс әсер ететінін көрсетті. Үш бейбітшілік сақтаушысы ауыр жарақат алды және ауруханаға жатқызылды. Түркия президенті БҰҰ күштерін түрік кипрліктеріне қатысты бейтарап еместікпен айыптап, Түркияның Кипрдегі түріктерге қарсы кез келген "заңсыз" әрекетке жол бермейтінін мәлімдеді. БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі бұл оқиғаны Кеңестің қаулыларына қайшы келетін және бейбітшілік сақтаушыларға жасалған шабуылды айыптайтын статус-квоны бұзу деп атады. БҰҰ Бас хатшысы Антониу Гутерриш "БҰҰ бейбітшілік сақтаушыларының қауіпсіздігіне төндірілген қауіптер және БҰҰ мүліктеріне келтірілген зиян қабылдауға келмейді және халықаралық құқық бойынша ауыр қылмыс болуы мүмкін" деді. 2023 жылдың 9 қазанында түрік тарапы мен UNFICYP келісімге келгенін хабарлады. Сонымен қатар, түрік кипрлік Сыртқы істер министрі Тахсин Ертуғруллоғлу жол құрылысы жалғасатынын мәлімдеді.