Солтүстік Үндістандағы әйелдердің күйеулерінің амандығы үшін ұстайтын қасиетті оразасы

Кіріспе

Карва-чаут немесе Карака-чатурти – қазан немесе қараша айларында Картика айында Солтүстік және Батыс Үндістанның индуист әйелдері тойлайтын индуист мейрамы. Көптеген индуист мейрамдары сияқты, Карва-чаут та индуист күнтізбесінің ай-күн нұсқасына негізделген. Мейрам толық айдан кейінгі төртінші күні келеді. Карва-чаут күні әйелдер күйеулерінің немесе болашақ серіктерінің қауіпсіздігі мен ұзақ өмір сүруі үшін күн шығудан ай шығуға дейін ораза ұстайды. Карва-чаут оразасы дәстүрлі түрде Дели, Харьяна, Раджастан, Пенджаб, Джамму, Мадхья-Прадеш, Уттар-Прадеш, Химачал-Прадеш штаттарында тойланады. Андхра-Прадеш штатында бұл мейрам Атла-Тадде деп аталады.

Шығу тегі

Карва – бұл «құмыра» (су құйылған кішкентай топырақ құмырасы) деген сөз, ал «чаут» хинди тілінде «төртінші» деген мағынаны білдіреді (фестиваль Картика айының қараңғы жарты айының, яғни Кришна пакшаның төртінші күніне сәйкес келеді). Санскрит жазбаларында бұл мереке Карака Чатурти деп аталады, мұнда «карака» – топырақтан жасалған су құмырасы, ал «чатурти» – индуистік ай календарының төртінші күнін білдіреді. Карва Чаут көбінесе Солтүстік Үндістанда тойланады. Бір болжам бойынша, ер адамдар әскери жорықтарға алыс елдерге шығып, әйелдері мен балаларын үйде қалдырып соғысқа баратын. Әйелдері олардың қауіпсіз оралуы үшін дұға ететін. Бұл фестиваль сонымен қатар бидай егілу кезімен (яғни Раби егіс циклінің басталуымен) бірге келеді. Бидай сақтауға арналған үлкен топырақ құмыралар кейде «карва» деп аталады, сондықтан ораза осы аймақтағы бидай өнімділігіне дұға етуден бастау алған болуы мүмкін. Бұл фестивальдің тағы бір түсіндірмесі – әйелдер арасындағы достық байланысқа қатысты. Әйелдердің күйеулеріне берілу салты кең таралғандықтан, жаңа үйленген әйел күйеуі мен оның туыстарымен бірге тұруға тиіс. Жаңа отбасыға енген әйел өмір бойы дос (канган сахели) немесе қарындас (дхарам бен) болатын басқа әйелмен достық қарым-қатынас құруға тырысатын. Бұл достық неке рәсімі кезінде индуистік ғұрыптармен қасиетті болады. Келіншектің досы әдетте одан бір жасқа (немесе сәл үлкен) тең болып, сол ауылға үйленген (солай ол кетіп қалмайды) және күйеуінің туыстарымен тікелей туысқандық байланысы болмайтын (кейін мүдделер қақтығысына жол бермеу үшін). Бұл эмоционалдық және психологиялық байланыс туғандық байланысқа теңес еді. Айтуынша, Карва Чаут фестивалі осы ерекше достық байланысты тойлау үшін дамыған. Карва Чаутқа бірнеше күн қалғанда, үйленген әйелдер диаметрі 7-9 дюйм және сыйымдылығы 2-3 литр болатын жаңа карваларды (дөңгелек саз құмыраларды) сатып алып, сыртына әдемі суреттермен бояйды. Ішіне білезіктер мен ленталар, үй жасаған тәттілер, макияж заттары және кішкентай киімдер салады. Содан кейін әйелдер Карва Чаут күні бір-біріне қонаққа барып, осы карваларды алмасады.

Karva is another word for 'pot' (a small earthen pot of water) and chauth means 'fourth' in Hindi (a reference to the fact that the festival falls on the fourth day of the dark fortnight, or Krishna paksha, of the month of Kartika). In Sanskrit scriptures, the festival is referred to as Karaka Chaturthi, karaka meaning an earthen water pitcher and chaturthi denoting the fourth day of the lunar Hindu month. Karva Chauth is mostly celebrated in Northern India. One hypothesis is that military campaigns were often conducted by men in far off places whereby men would leave their wives and children at home to go off to the war. Their wives would often pray for their safe return. The festival also coincides with the wheat sowing time (i. e., the beginning of the Rabi crop cycle). Big earthen pots in which wheat is stored are sometimes called karvas, so the fast may have begun as a prayer for a good harvest in this predominantly wheat eating Northwestern region. Another story about the origin of this festival relates to the bond of feminine friendship. With the custom of arranged marriage being prevalent, the newlywed is supposed to reside with her husband and in laws. Being new to the family, the custom arose of befriending another woman as her friend (kangan saheli) or sister (dharam behn) for life. The friendship would be sanctified through a Hindu ritual during the marriage ceremony itself. The bride's friend would usually be of the same age (or slightly older), typically married into the same village (so that she would not go away) and not directly related to her in laws (so there was no conflict of interest later). This emotional and psychological bond would be considered akin to a blood relationship. It is said that Karva Chauth festival evolved to include celebrating this special bond of friendship. A few days before Karva Chauth, married women would buy new karvas (spherical clay pots)—7 9" in diameter and 2–3 litres capacity—and paint them on the outside with beautiful designs. Inside, they would put bangles and ribbons, home made candy and sweets, make up items, and small clothes. The women would then visit each other on the day of Karva Chauth and exchange these karvas.

Халықтық мәдениет аспектілері мен сын

Қазіргі Солтүстік Үндістан мен Солтүстік-Батыс Үндістан қоғамында Карва Чаут ерлі-зайыптылар арасындағы махаббатты бейнелейтін романтикалық мереке болып саналады. Ол «Дилвали Дулания Ле Жайенге» сияқты хит-фильмдерде көрсетілген, онда тұрмысқа шықпаған әйел еркекке деген сүйіспеншілігін оған ораза ұстап білдіреді, ал ол оған жауап ретінде күндіз оған қамқорлық танытып, айдың шығуымен тамақтандыру арқылы ораза ұстайды. «Багбан» фильмінде ер адам телефон арқылы қарт әйелін ораза ұстауға көндіреді, себебі олар қамқорсыз балаларына бөлінген. Жаңалықтарда әйгілі адамдардың некеге тұрмағаны туралы ақпарат та жиі жарияланады. Валентин күніне ұқсас, романтикалық серіктестің жоқтығын бойдақ әйелдер қатты сезінеді. Бұл мереке аймақтағы жарнамалық кампанияларда кеңінен қолданылады, мысалы, Chevrolet теледидар жарнамасында ер адам әйеліне қамқорлығын көрсету үшін, Karva Chauth түнінде айды көзге түсіргенше, күн шатыры бар көлік сатып алады. Керва Чаутты негізінен әйелдер тойлайды (ерлер айдың шығуына дейін фестивальдің салтанатына қатыспайды, бірақ олар ораза тұтқан әйелдеріне көңіл бөлуді және қамқорлық көрсетуді күтеді), ал сұлулық рәсімдері мен киіну күннің маңызды бөлігі болғандықтан, фестиваль әйелдерді біріктіретін оқиға ретінде қарастырылады. Бүгінде ерлі-зайыпты емес әйелдер достық сезіммен ораза ұстайды, бірақ бұл жиі кездеспейді. Бұл әсіресе Солтүстік Үндістан мен Солтүстік-Батыс Үндістанның қалаларында орын алады, онда ораза болашақта сүйікті күйеу үшін дұға ретінде түсіндіріледі. Karva Chauth 2018 күні – 27 қазан.

In modern North India and Northwestern India society, Karva Chauth is considered to be a romantic festival, symbolizing the love between a husband and wife. It has been celebrated in Hindi movies such as Dilwale Dulhania Le Jayenge, where an unmarried woman signals her love for a man by keeping the fast for him and he reciprocates by secretly fasting as a gesture of empathy, as well as demonstrating his concern for her during the day and breaking her fast by feeding her at moonrise, and Baghban, in which, over the telephone, a man persuades his fasting elderly wife to break her fast because they have been separated by their uncaring children. News coverage of celebrities sometimes highlights the keeping of the fast by an unmarried public figure because it indicates a strong and likely permanent romantic attachment. Similar to Valentine's Day, the lack of a romantic partner can acutely be felt by unattached women. The festival is used extensively in advertising campaigns in the region, for instance in a Chevrolet TV spot in which a man demonstrates his caring for his wife by buying a car with a sunroof so he can drive her around on Karva Chauth night until she spots the moon through it. Since Karva Chauth is celebrated primarily by women (men are entirely excluded from the festival's observances until moonrise, though they are expected to demonstrate attention and concern for their fasting wives) and because beauty rituals and dressing up are a significant part of the day, the festival is seen as an event that bonds women together. In the present day, groups of unmarried women sometimes keep the fast out of a sense of friendship, though this practice is far from universal. This is especially true in the urban areas of North India and Northwestern India, where the fasting is interpreted as a prayer for a loving husband in the future. Karva Chauth 2018 Date 27 October
In certain regions of Bengal, Northeast India, and Bhutan, notably during the Karva Chauth celebrations, a distinctive tradition is observed where teenage boys actively participate in the festivities and join married women in the fasting rituals. The practice is believed to symbolize a collective aspiration for the boys to find suitable life partners in the future. There is also a spiritual dimension to this tradition, as it is said to be an act of devotion to the deity Parvati, who is venerated for her role as a symbol of marital harmony and longevity. Karva Chauth has been cited as a symbol of cultural repression of women by some Indian feminists, such as Madhu Kishwar who has put it in the same class as "Khomeinivad" (i. e., pushing women into position of subservience to their husbands, similar to the family structure allegedly favored by Ayatollah Khomeini). Other feminists, however, have called the festival empowering for women because the concept of Karva Chauth while making them sacrifice some things, enables them to quit housework completely for the day and expect gifts from their husbands. The sister mistook it for the moon and broke her fast. The moment she took the first morsel of food, she sneezed. In her second morsel she found hair. After the third she learned the news of her husband, the king, was dead. Heartbroken, she wept through the night until her shakti compelled a goddess to appear and ask why she crying. When the queen explained her distress, the goddess revealed how she had been tricked by her brothers and instructed her to repeat the Karva Chauth fast with complete devotion. When Veeravati repeated the fast, Yama was forced to restore her husband to life. In a variant of this story, the brothers build a massive fire behind a mountain instead and trick their sister by convincing her that the glow is the moon. She breaks her fast and word arrives that her beloved husband has died. She immediately begins running to her husband's house, which is somewhat distant, and is intercepted by Shiva Parvati. Parvati reveals the trickery to her, cuts her own little finger to give the wife a few drops of her holy blood, and instructs her to be careful in keeping the complete fast in the future. The wife sprinkles Parvati's blood on her dead husband and, coming back to life, they are reunited.

Бенгалияның, Солтүстік-Шығыс Үндістанның және Бутанның кейбір аймақтарында, әсіресе Karva Chauth мерекелері кезінде, ерекше дәстүр сақталады, онда жасөспірім ұлдар мерекеге белсенді қатысып, некедегі әйелдерге қосылады. Бұл тәжірибе болашақта балалардың өмірлік серіктестерін табуға деген ұжымдық ұмтылысын білдіреді деп есептеледі. Бұл дәстүрдің рухани аспектісі де бар, өйткені бұл Парвати құдайына деген құлшылық, оны некедегі үйлесімділік пен ұзақ өмір сүрудің символы ретінде құрметтейді. Карва Чаут кейбір үнді феминисттері әйелдерді мәдени қысымға салу символы ретінде сынға алған. Мәселен, Мадху Кишвар оны «Хомейнивад» (яғни әйелдерді күйеулеріне бағыныштылық позициясына итеру, Айатолла Хомейнидің сүйікті отбасы құрылымына ұқсас) сияқты санатқа жатқызған. Ал басқа феминисттер бұл мерекені әйелдерді күшейту деп атайды, өйткені бұл мерекенің тұжырымдамасы оларды кейбір нәрселерден бас тартуға мәжбүр етеді, сонымен бірге үй жұмысын бір күн бойы тоқтатып, күйеулерінен сыйлықтар күтуге мүмкіндік береді. Апасы оны айға ұқсатып, қамытын бұзды. Ол тамақтың алғашқы кесімін алғанда, тыныштады. Екінші кесімінде шашты тапты. Үшіншісінен кейін күйеуі патшаның қайтыс болғаны туралы хабар келді. Жүрек ауруымен ол түн бойы жылады, бірақ оның күші бір құдайға келіп, неге жылап жатқанын сұрады. Патшайым өзінің қайғысын түсіндіргенде, құдай оның ағалары арқылы қалай алданып қалғанын айтып, оған Карва Чаут оразасын толық құлшыныспен қайталауға нұсқау берді. Виравати оразасын қайталағанда, Яма күйеуін қайта тірілтуге мәжбүр болды. Бұл оқиғаның бір нұсқасында ағалар таудың артына үлкен от жағып, апаларын айдың жарқырағанын айтып алдап жібереді. Ол ораза ұстап, сүйікті күйеуінің қайтыс болғанын естіп, қатты қайғырады. Ол бірден күйеуінің үйіне қарай жүгіре бастайды, ол біршама алыста орналасқан, оны Шива Парвати тоқтатады. Парвати оған бұл айла-шарғыны ашып, әйелге бірнеше тамшы қасиетті қанын беру үшін өзінің кішкентай саусағын кесіп, болашақта толық ораза ұстауға мұқият болуды тапсырады. Әйел Парватидің қанын күйеуіне бүркіп, ол қайта тіріледі.

Сатьяван мен Савитри

Яма Сатьяванның жанын алуға келгенде, Савитри одан оған өмір сыйлауын жалбарып өтінді. Ол бас тартқан соң, Савитри тамақ ішпей, су ішпей, қайтыс болған күйеуін алып кеткен Яманың соңынан ерді. Яма оған күйеуінің өмірінен басқа кез келген нәрсе тілеуге болатынын айтты. Савитри бала сүю ниетін білдірді. Яма келісті. Пативрата (күйеуіне адал) әйел болғандықтан, Савитри ешқашан басқа еркекті балаларының әкесі етпейтін. Яманың Савитридің күйеуін қайта тірілтуден басқа жолы қалмады.