Минетте де Сильва: Шри-Ланка архитектурасының иесі
Minnette de Silva
Минетте де Сильва – Шри-Ланка архитектор, заңғыртылған модернизмнің негізін қалаушы. Азиядағы RIBA мүшесі болған тұңғыш әйел. Сәулет саласындағы жетістіктері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шри-Ланка сәулетшісі (1918–1998)
Sri Lankan architect (1918–1998)
Миннетт де Силва (;; 1 ақпан 1918 – 24 қараша 1998) – халықаралық деңгейде танылған сәулетші, Шри-Ланкадағы қазіргі заманғы сәулет стилінің негізін қалаушысы деп есептеледі. Де Силва Шри-Ланка архитекторлар институтының (SLIA) мүшесі болды.
Minnette de Silva (;; 1 February 1918 – 24 November 1998) was an internationally recognised architect, considered the pioneer of the modern architectural style in Sri Lanka. De Silva was a fellow of the Sri Lanka Institute of Architects (SLIA),
Де Силва – сәулетші мамандығын алған Шри-Ланканың алғашқы әйел заты және 1948 жылы Британдық сәулетшілердің Корольдік институтының (RIBA) мүшесі болып сайланған алғашқы азиялық әйел. Ол сондай-ақ 1947 жылы CIAM (Congrès Internationaux d'Architecture Moderne) ұйымының алғашқы азиялық өкілі және Marg сәулеттік басылымның негіздеушілерінің бірі болды. Сәулет өнеріне қосқан үлесі үшін, әсіресе тропиктерге арналған "аймақтық модернизмді" дамытудағы пионерлік еңбегі үшін SLIA Алтын медалімен марапатталды.
De Silva was the first Sri Lankan woman to be trained as an architect and the first Asian woman to be elected an associate of the Royal Institute of British Architects (RIBA) in 1948. She was also the first Asian representative of CIAM (Congrès Internationaux d'Architecture Moderne) in 1947 and was one of the founding members of the architectural publication Marg. She was awarded the SLIA Gold Medal for her contribution to architecture, in particular her pioneering work developing a 'regional modernism for the tropics'.
Ерте өмір (19181930)
Миннетт де Силва 1918 жылдың 1 ақпанында қазіргі Шри-Ланка деп аталатын арал мемлекетінің екінші ірі қаласы – Кандиде дүниеге келді. Сол кезде ел Цейлон деп аталатын, және бір ғасырдан астам уақыт бойы Ұлыбританияның тәждік колониясы болып басқарылған, ал одан бұрын Голландия және Португалия империялары билік еткен. Осылар мен басқа да еуропалық саудагерлер, теңізшілер мен шенеуніктер онда қоныстанды және еуразиялық этникалық топ – Бургер халқының пайда болуына себеп болды. Британдық үкім кезінде олар Шри-Ланканың әлеуметтік және экономикалық өмірінде маңызды орын алды. Ол Цейлон Ұлттық Конгресінің президенті және Денсаулық сақтау министрі болды (оның әкесі аюрведалық дәрігер еді). Оның қанатындағы сөзді бұрынғы премьер-министр С. В. Р. Д. Бандаранаике сөйледі, ол оны АҚШ-тың алғашқы президенттерінің бірімен салыстырды: «Абрахам Линкольн үлгісінде, ол қарапайым шатырдан Ақ үйге дейін жол тартқан адам болды». Оның анасы – Агнес де Силва (құрметті Нелл), әйелдер құқықтары және Шри-Ланканың тәуелсіздігі үшін күрескен белсенді. Ол «консервативті голландтық отбасылардың бірінен» шыққан, және Джорджбен никелесуіне қарсы болған, тіпті, пастор олардың некесін тіркеуден бас тартқан. Той 1909 жылы Кандидегі Сент-Пол шіркеуінде Шри-Ланканың ақыны В. С. Синиордың қатысуымен өтті. Агнес 1927 жылы Әйелдердің сайлау құқығын қорғау одағын құрды, елдегі барлық әйелдерге толық сайлау құқығын (дауыс беру құқығын) беру мақсатымен күресті. Минетт де Силва анасының Өнер және қолөнер қозғалысына қатысуы оны әртүрлі дәстүрлермен таныстырғанын, олар оның кейінгі сәулетшілік жұмыстарында көрініс тапқанын айтады. Минет бес баланың ең кішісі еді. Оның қарындасы – Анил де Силва өнер сыншысы және тарихшы болды. Ағасы – Фредерик де Силва заңгер және саясаткер болып, Канди қаласының мэрі, Парламент мүшесі және Франциядағы елші қызметтерін атқарды. Де Силва 7 жасында Канди монастырында білім алғаннан кейін Коломбодағы Епископ колледжінің пансиондық мектебіне ауысты. 1928 жылы оның отбасы Англияға көшіп, ол Брайтондағы Сент-Мэри мектебіне оқуға түсты. Әкесінің тілегімен 1930-шы жылдары Цейлонға оралды. Де Силва әкесінің қаржылық қиындықтары мен саяси өміріне, сондай-ақ анасының денсаулығының нашарлауына байланысты толық білім алмады. Ол Коломбода сәулетші болып оқуға мүмкіндік таппады, сондықтан әкесі мен анасының ағасы доктор Андреас Неллге (1864-1956) Бомбейге барып, Сэр Джамсетти Джиджебхой атындағы өнер мектебінде оқуға рұқсат беруін сұрап көндіруге мәжбүр болды.
Minnette de Silva was born on 1 February 1918 in Kandy, the second largest city of the island nation now known as Sri Lanka. The country was then called Ceylon, and had been ruled by Britain as a crown colony for over a century, and before that, by the Dutch and Portuguese empires. These and other European traders, sailors, and officials had settled there and given rise to a small Eurasian ethnic group, the Burgher people. During British rule, they occupied a highly important place in Sri Lankan social and economic life. he served as President of the Ceylon National Congress, and as a Minister of Health (his own father had been an Ayurvedic physician). His eulogy was delivered by none other than the sometime prime minister, S. W. R. D. Bandaranaike, who compared him to an early president of the United States: "In the mould of Abraham Lincolon [sic], he was a man who travelled from the Log Cabin to White House". Her mother was Agnes de Silva (née Nell), a campaigner for women's rights and Sri Lankan independence. She was "from one of the conservative Dutch families", who opposed her union to George indeed, the vicar refused to solemnise the marriage. The wedding was celebrated in 1909 at St. Paul's Church, Kandy by W. S. Senior, the bard of Sri Lanka. Agnes co founded in 1927 the Women's Franchise Union. to press for full suffrage (voting rights) for all women in the country. Minette de Silva also recounts that her mother’s involvement in the Arts and Crafts Movement exposed her to various traditions that are reflected in her later work as an architect. Minette was the youngest of five children. Her sister Anil de Silva became an art critic and historian. Her brother Fredrick de Silva became a lawyer and politician, serving as Mayor of Kandy, a member of Parliament, and Ambassador to France. de Silva was first educated at the Kandy Convent at age 7 before being transferred to the Bishop’s College Boarding School in Colombo. In 1928, her family moved to England, where she attemded St. Mary's, in Brighton. On her father’s request, she returned to Ceylon in the 1930s. de Silva did not complete her formal education, due to circumstances related to her father’s financial crisis and political life, and her mother’s ailing health. She was not able to train as an architect in Colombo, so she had to persuade her father and her maternal uncle Dr Andreas Nell (1864 1956) to allow her to travel to Bombay to train at the Sir Jamsetjee Jeejebhoy School of Art.
Карьерасының алғашқы жылдары (1948-1962 жж.)
Де Силва 1949 жылы әкесінің талабы бойынша, жаңа тәуелсіз елге үлес қосуын өтініп, Шри-Ланкаға оралды. Ол ата-анасының үйіне, Сент-Джорджға қайтып келді, онда өзінің сәулет карьерасын ешқандай қаржысы болмастан бастады. Ата-анасы оның тұрақты жалақылы қызметке орналасуын қалағанмен, ол Кандиде қалды және өз тамырлары сол жерде болғандықтан, сондай-ақ ол елдің мәдени және дәстүрлі орталығы болғандықтан, мансабын тәуелсіз түрде жалғастырды. Оның үшін бұл маңызды болды, себебі ол ата-анасының қоғам мен елге деген патриоттық саяси және мәдени міндеттемелерінің атмосферасында өскен. Бала кезінде кандиялық суретшілер мен шеберлер арасында өмір сүрген де Силваны ата-анасы Анурадхапура және Полоннарува кезеңдерінің ежелгі сингал сәулетімен таныстырды. Ата-анасы сияқты, оған да дәстүрлі өнер мен қолөнерді, жергілікті шеберлерді және құрылыс әдістері мен материалдарын сақтауды жақтаған Ананд Кумарасвами үлкен әсер етті. Ол өзінің сәулет стилін дамытты, ол бүгінгі Шри-Ланка сәулетінде де көрініс береді, және Батыста алған құрылыс білімін Шри-Ланка мен Үндістан білімімен біріктірген алғашқы сәулетшілердің бірі болды. Оның алғашқы құрылысы Кандидегі Карунаратне үйі болды. 1949 жылғы тапсырыс ата-анасының достары – заңгер Алги мен Летти Карунаратнеден болды, олар оған 40 000 рупияға үй салуды сұрады. Ол Кандидегі алғашқы екі деңгейлі үйдің жобасын жасады. Бұл Шри-Ланкада әйел жобалаған алғашқы ғимарат болды және көп назар аудартып, қызу пікір-таластарға себеп болды. Шри-Ланканың алғашқы және жалғыз әйел сәулетшісі болғандықтан, ол бастапқыда көптеген қиындықтарға тап болды. Ол ерлер басым секторда еркек серіктесі немесе орнықты фирмасы болмай, тәуелсіз жұмыс істегендіктен, мердігерлердің, бизнес пен үкіметтің, сондай-ақ сәулетшілердің сенімсіздігіне ұшырады. 1951 жылы Карунаратне үйін аяқтағаннан кейін, 1950 жылдардың қалған бөлігі де Силваның мансабындағы ең қарқынды он жылдыққа айналды.
De Silva returned to Sri Lanka in 1949 on the insistence of her father, who requested her to make her contribution to the newly independent country. She returned to her parents’ home, St. George's, where she would start her architectural career without any money of her own. Although her parents would have liked her to take a reliable salaried position, she stayed in Kandy and pursued her career independently, as she had her roots there and it was the cultural and traditional centre of the nation. This was important to her as she had been brought up in an atmosphere of the patriotic political and cultural commitments of her parents to the community and the country. de Silva who as a child lived and moved among Kandyan artists and craftsmen would be taken by her parents to see the ancient Sinhalese architecture of the Anuradhapura and Polonnaruwa periods. Like her parents, she was greatly influenced by Ananda Coomaraswamy, who advocated for the preservation of the traditional arts and crafts, local craftsmen and the building methods and materials, and would be one of the first Sri Lankan architects to become a patron of the local craftsmen. She would develop her own style of architecture which is still apparent in the Sri Lankan architecture of today, and would be one of the first architects to incorporate building knowledge acquired in the West with that of Sri Lanka and India. Her first building would be the Karunaratne House in Kandy. The 1949 commission came from friends of her parents Algy, who was a lawyer, and Letty Karunaratne, who asked her to build a house for Rs 40,000. She prepared plans for a split level house for a site on a hill, the first of a kind in Kandy. It was the first building designed by a woman in Sri Lanka and attracted much attention and controversy. She had to tackle many problems early on as a result of being the first and only woman architect in Sri Lanka. The fact that she worked independently in a male dominated sector, without a male partner nor an established firm, rendered distrust of contractors, businesses, the government and architectural patrons. After completing the Karunaratne house in 1951, the rest of the 1950s would be de Silva's busiest decade throughout her career.
Саяхаттар (1962-1973)
1962 жылы де Силваның анасы қайтыс болды, одан кейін ол денсаулығының нашарлауы мен депрессиядан жиі зардап шекті. 1960 жылдары ол көп уақытын Шри-Ланкадан тыс жерлерде өткізіп, өзінің практикасын тоқтатты. Оның мансабы Джеффри Бауаның мансабымен бірге құлдырай бастады. 1960 жылы де Силва 5 жылға Шри-Ланкадан кетіп, бұл кезеңді өзін жаңару кезеңі деп атады. Ол бұл уақытты Грекия, Иран, Пәкістан және Ауғанстанға саяхат етумен, сондай-ақ Үндістанға қайта барумен өткізді. Шри-Ланкаға оралғаннан кейін ол бірнеше ірі туристік қонақ үйлерді жобалауға кірісті. Де Силваның өмірі мен шығармашылығы Флора Самуэльдің «Ле Корбюзье: архитектор және феминист» кітабында талқыланады.
In 1962 de Silva's mother died and she subsequently suffered from bouts of ill health and depression. Throughout the 1960s she travelled, spending long periods away from Sri Lanka and allowing her practice to falter. Her career started to decline just as Geoffrey Bawa began his. In 1960 de Silva left Sri Lanka for 5 years, calling it her period of self renewal. She spent this time travelling in Greece, Iran, Pakistan, and Afghanistan and revisited India. After her return to Sri Lanka she was engaged in the design of a series of large tourist hotels. De Silva's work and life are discussed in Flora Samuel's book Le Corbusier: Architect and Feminist.
Лондон мен Гонконг (1973 1979)
1970-ші жылдары Шри-Ланкада үкімет ауысқан кезде де Силва және осындай көзқарастағы көптеген адамдар Бандаранаике үкіметімен ұялған сезімде болды. 1973 жылы ол кеңсесін жабып, Лондонға көшіп, Бейкер-стритте Максвелл Фрай мен Джейн Дрюден пәтер жалдады. Лондонға барғанда ол Банистр Флетчердің «Архитектура тарихы» кітабының жаңа (18-ші) басылымында Оңтүстік Азия архитектурасы туралы бөлімнің барлығын жазды. Де Силваның «Архитектура тарихы» жұмысы оған Гонконг университетінің Архитектура факультетіне қабылдануға мүмкіндік берді, онда ол Азия архитектурасы тарихы бойынша лекторы болып тағайындалды. Ол 1975 жылдан 1979 жылға дейін Гонконгте тұрып, Азия контекстінде Архитектура тарихын оқытудың жаңа әдісін енгізді. Осы кезеңде ол Лондондағы Ұлттар Достастығы институтында Азияның халықтық архитектурасының көптеген фотосуреттерінен тұратын көрме ұйымдастырды. Де Силва «Атлон Пресс» баспасы үшін Азия архитектурасының толық тарихын жазуды жоспарлаған, алайда ол жоспар орындалмады.
With a change in government in Sri Lanka in the 1970s, de Silva and many others of the same outlook felt uncomfortable with the Bandaranaike government. In 1973 she closed her office and moved to London, renting a flat on Baker Street from Maxwell Fry and Jane Drew. While in London she wrote the whole section on South Asian architecture in the new (18th) edition of Banister Fletcher's A History of Architecture. De Silva's work on A History of Architecture opened the doors for her to join the Department of Architecture, at the University of Hong Kong, where she was appointed lecturer in the History of Asian Architecture. She would stay in Hong Kong from 1975 to 1979 and pioneered a new way to teach the History of Architecture in an Asian context. During this period she curated an exhibition that was shown at the Commonwealth Institute in London with the large collection of photographs of vernacular Asian architecture she had amassed. de Silva also had plans to write her own comprehensive history of Asian architecture for the Athlone Press, however this came to nothing.
Кандиге оралу (1979-1998)
1979 жылы Кандиге оралғаннан кейін де Сильва өзінің сәулет практикасынан қалған бөлігін жаңартуға тырысты, бірақ тәжірибелі қызметкерлерді жұмысқа алуда қиындықтарға тап болды. Бұл оның сәулет мансабының соңғы кезеңі болды, алайда ол тек үш ғимаратты ғана аяқтады. 1982 жылы де Сильва туған қаласындағы Канди өнер қауымдастығы мен жүз жылдық мәдениет орталығының жобасымен айналысты. Орталық Кандиялық көп деңгейлі, жалпақ плиткамен жабылған шатырлармен және жергілікті симбиотикалық ерекшеліктермен – торана (есіктер), мидула (ашық алаңдар), мандапа (сарайлар), рангахала (би және музыка орыны), аванхала (асхана) сияқты элементтермен жобаланды. Орталық архитектура мен ойын-сауық арасындағы тығыз байланыс арқасында түрлі шараларды өткізе алатын кең, интерактивті кеңістік ретінде құрылды. Артындағы қазбалар табиғи амфитеатр құрады, ал учаскеге жақын орналасқан 150 жылдық ғимарат жаңа жобаның орталық нүктесіне айналды. Ағаштар мен өсімдіктерге толы Кандиялық ауыл Тіс реликвиясы сақталынатын ғибадатхана мен Малвата Вихараға (сектаның бас діни қызметкерінің резиденциясы) әдемі фон болды. Де Сильва өнер орталығының аймақтағы қазіргі заманғы Кандия сәулетінің ең көрнекті және жанды мысалы болуын қалады.
Upon her return to Kandy in 1979, de Silva tried to revive what was left of her architectural practice, but had difficulty in recruiting experienced staff. This would be the last phase of her architectural career but would only go on to complete three buildings. In 1982 de Silva settled down to work on the Kandy Art Association and Centenary Culture Centre in her hometown. The centre was designed with many levelled Kandyan flat tiled roofs and symbiotic indigenous features, thorana (gateways), midulas (open courts), mandapas (pavilions), rangahala (space for dance and music), avanhala (refectory). The centre was designed as a large interactive space where a number of activities could take place with a strong symbiotic relationship of architecture and entertainment. The excavated area to the rear formed a natural amphitheatre, and the 150 year old building adjoining the site became a focus of the new design. A Kandyan village setting with trees and plants was a pleasing foil to the Temple of the Tooth and the Malwatta Vihara (residence of the high priest of the sect). De Silva willed the Art Centre to be the most characteristic and living illustration in the region of a contemporary Kandyan Architecture.
Өлім
Қаржылық қиындықтармен әрдайым мазаланған де Силва 1998 жылғы 24 қарашада 80 жасында Кандидегі ауруханада мүсіркеусіз қайтыс болды. Ол үйде ваннада сырғып құлап, бірнеше күн бойы табылмай қалған.
Having always been plagued by financial insecurity, de Silva died penniless in a hospital in Kandy on 24 November 1998 at the age of 80. She had fallen from her bathtub at home, and was not found for days.