Ғабиний заңы: Римдегі қарақшылыққа қарсы күрес және Помпейдің билігі
Lex Gabinia de piratis persequendis
Римдік Габиний заңы (67 ж.б.д.): Помпейге қарақшылармен күресу үшін кең өкілеттік берілді. Теңіз маңындағы аймақтардағы қауіпсіздік, бидай жеткізілімі қамтамасыз етілді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Lex Gabinia (Габиний заңы), lex de uno imperatore contra praedones instituendo (Бір қолбасшыны қарақшыларға қарсы тағайындау туралы заң) немесе lex de piratis persequendis (Қарақшыларды қуғындау туралы заң) – б.з.д. 67 жылы қабылданған ежелгі римдік арнайы заң. Бұл заң Помпейге Жерорта теңізінің 50 миль радиусы ішіндегі кез келген провинцияда проконсулдық өкілеттіктер берді, бұл оған тиісті сайлаудан өтпеген магистрат лауазымын атқарусыз, қарақшылықпен күресуге мүмкіндік берді. Сондай-ақ, заң Помпейге көптеген легаттарды тағайындау және маңызды қаржы ресурстарын алу құқығын берді. Алайда, халық төрешілдіктің абстрактілі ұғымдарына көңіл бөлмеді. Оларды қарақшылардың шабуылдарының нақты салдары және осының нәтижесінде астықпен жабдықтаудың бұзылуы алаңдатты. Б.з.д. 68 жылы қарақшылар Римнің Остия портын өртеп, консулдық соғыс флотын жойды және екі көрнекті сенаторды, олардың сүйемелдеушілерімен бірге ұрлады. Помпей саяси мүмкіндікті пайдаланып, Аул Габинийге болашақта lex Gabinia деп аталатын заңды енгізуді ұсынды. Бұл қолбасшылыққа Жерорта теңізіндегі сауданы бұзатын қарақшылармен күресу үшін үлкен флот пен әскер қоса берілді. Аппиан, «Рим тарихында» бұл флоттың 270 соғыс кемесінен, 120 000 жаяу әскерден және 4 000 атты әскерден тұрғанын айтады. Басқа деректерде бұл көрсеткіштер 500 соғыс кемесі, 120 000 жаяу әскер және шамамен 5 000 атты әскер деп көрсетілген. Оған сондай-ақ 144 миллион сестерций, мемлекеттік қазынаны басқару құқығы және преториандық шендегі 25 легатты тағайындау өкілеттігі берілді. Оған мәселені шешу үшін бес прецедентсіз үш жылдық мерзім берілді. Помпей қарақшыларды үш айдың ішінде жеңіп алды. Римнің көп бөлігі Жерорта теңізінің 50 мильдік шеңберіне кіретіндіктен, бұл заң Помпейге, онда 39 жас болған, дерлік барлық провинцияларға билік беруге мүмкіндік берді. Шындығында, бұл б.з.д. 67 жылы проконсул Квинт Цецилий Метелл Кретикуспен дауға әкелді, осы кезде криттіктер Метеллден алғаннан гөрі Помпейден жақсы шарттар алуға тырысты, ол Критті бейбіттендірумен айналысып жатқан еді.
The lex Gabinia (Gabinian Law), lex de uno imperatore contra praedones instituendo (Law establishing a single commander against raiders) or lex de piratis persequendis (Law on pursuing the pirates) was an ancient Roman special law passed in 67 BC, which granted Pompey the Great proconsular powers in any province within 50 miles of the Mediterranean Sea without holding a properly elected magistracy for the purpose of combating piracy. It also gave Pompey the power to appoint many legates and significant financial resources. The people, however, were unconcerned about vague abstractions of tyranny. They were concerned about the material effects of the pirates' raids and resulting disruption of the grain supply. In 68 BC, pirates set ablaze Rome's port at Ostia, destroyed the consular war fleet, and kidnapped two prominent senators, along with their retinue. Pompey, seeing a political opportunity, arranged for Aulus Gabinius to introduce what would become lex Gabinia. The command came with a substantial fleet and army to fight the growing problems of pirates disrupting trade in the Mediterranean Sea. Appian, in his Roman History, estimated it at 270 warships, 120,000 infantry, and 4,000 cavalry. Others estimate these at 500 warships, 120,000 infantry and around 5,000 cavalry. He was also granted 144 million sesterces, disposal of the state treasury, and the authority to appoint 25 legates of praetorian rank. He was given an unprecedented term of three years to solve the problem. Pompey managed to defeat the pirates in just three months. Because most Roman territory was within the 50 mile limit around the Mediterranean, the law gave Pompey, who was then just 39, power over almost every province. In fact, this led to a dispute in 67 BC with the proconsul Quintus Caecilius Metellus Creticus, when the Cretans attempted to obtain better terms from Pompey than they were receiving from Metellus, who was charged with pacifying Crete.
Мұра
Lex Gabinia-ның ең маңызды әсері – Рим саудасына тікелей тигізген әсері емес, әйтсе де бұл әсер зор болды. Керісінше, ол Республиканың империясының бір адамның билігінде бірігуі туралы айқын көрініс жасады. Республика кезінде болған және мемлекеттің жоғарғы лауазымына сайланғанға дейін тіпті сенатор болмаған адамның билікке көтерілуі Августқа өз әрекеттерінің ата-бабалар дәстүрімен (mos maiorum) қайшы емес екенін мәлімдеуге мүмкіндік берді, соның арқасында ол Республиканы қайта жаңғырту және рим халқының егемендігін қалпына келтіру туралы айтқанда сенімділікке ие болды.
The main impact of the lex Gabinia was not its direct impact on Roman trade, though this was considerable. Rather, it created a clear vision of the unity of the Republic's empire under the control of one man. The elevation of a person who, until his election to the highest office in the state was not even a senator, That it occurred during the Republic allowed Augustus room to claim that his actions were not out of line with the mos maiorum (the ways of the ancestors) lending him credibility in claiming the restoration of the Republic and the sovereignty of the Roman people.